Page 34 - การบริหารจัดการและกลยุทธ์ การสื่อสารชุมชน
P. 34
10-24 การบรหิ ารจดั การและกลยทุ ธ์การส่อื สารชมุ ชน
บทบาททฝี่ า่ ยใดฝา่ ยหนงึ่ การสรา้ งความเขา้ ใจรว่ มกนั มกี ารไหลเวยี นของขา่ วสารแบบสองทางในแนวราบ
มกี ารแลกเปล่ียนเรยี นรขู้ ้อมลู ตา่ งๆ อยา่ งรอบคอบและรอบดา้ น ตลอดจนมสี ว่ นรว่ มในการตดั สินใจ ลงมือ
ปฏิบตั ิ และรว่ มตดิ ตามประเมนิ ผลต่างๆ ทีเ่ กิดขึน้
การส่ือสารแบบมีส่วนร่วมเพ่ือการอนุรักษ์ฟื้นฟูทรัพยากรธรรมชาติและส่ิงแวดล้อมในชุมชนจึง
เป็นกระบวนการเผยแพร่ความรู้ ให้แก่ภาคส่วนต่างๆ ให้รับรู้ข้อมูลสถานการณ์สภาพของปัญหา ความ
ร้ายแรงของปัญหา ตลอดจนการประชาสัมพันธ์ รณรงค์ให้กลุ่มเป้าหมายรับทราบถึงปัญหาสิ่งแวดล้อม
ท่ีเกิดขึ้น เพ่ือจะกระตุ้นให้กลุ่มเป้าหมายเกิดจิตส�ำนึก ให้ความร่วมมือและสนับสนุนภาครัฐ ภาคส่วน
ที่เกย่ี วขอ้ งในการแก้ไขปญั หา และการอนรุ กั ษ์ ฟ้นื ฟทู รพั ยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ซง่ึ จ�ำเปน็ ตอ้ งมี
การวางแผนอยา่ งดี ตอบสนองตอ่ กลมุ่ เปา้ หมายในพน้ื ที่ บนพนื้ ฐานบรบิ ทของชมุ ชนซง่ึ มคี วามหลากหลาย
ของฐานทรพั ยากรธรรมชาติและสงิ่ แวดลอ้ ม และปัจจยั ความพร้อม ความเข้มแข็งของชุมชนเองดว้ ย
การส่ือสารแบบมีส่วนร่วมจึงมีความส�ำคัญต่อการเปลี่ยนแปลงความรู้ ความเข้าใจ และความ
ตระหนักของคนในชุมชนสู่การมีส่วนร่วมในการอนุรักษ์ฟื้นฟูทรัพยากรธรรมชาติและส่ิงแวดล้อมในชุมชน
ดังนี้
1) ประชาชนในชมุ ชนซง่ึ เปน็ กลมุ่ เปา้ หมายไดร้ บั ความรคู้ วามเขา้ ใจและเกดิ ความตระหนกั
ถงึ คุณค่าของการอนรุ กั ษ์ฟ้ืนฟูทรพั ยากรธรรมชาตแิ ละสิ่งแวดล้อมในชุมชน
2) การสอ่ื สารดา้ นอนรุ กั ษฟ์ น้ื ฟทู รพั ยากรธรรมชาตแิ ละสง่ิ แวดลอ้ มในชมุ ชน เปน็ กระบวน
การระดมความรว่ มมือของคนในชุมชนผา่ นการสื่อสารรปู แบบต่างๆ เช่น การส่ือสารผา่ นบุคคล การรวม
กลุ่ม การประชุมร่วมกันในระดับหมู่บ้าน การส่ือสารผ่านสื่อมวลชน เพ่ือน�ำไปสู่การเปล่ียนแปลงในด้าน
ความคดิ ความรสู้ กึ ทกั ษะ และการปฏบิ ตั ดิ า้ นตา่ งๆ ของคนในชมุ ชนเพอื่ การอนรุ กั ษฟ์ น้ื ฟทู รพั ยากรธรรมชาติ
และสิ่งแวดล้อมในชมุ ชน
3) การสอื่ สารนำ� ไปสู่การพัฒนาศักยภาพของบุคคล ในการกลา้ แสดงความคิดเหน็ รบั ฟงั
กันมากขึ้น ทุกฝ่ายที่เข้าร่วมการส่ือสารยังร่วมกันปรับเปลี่ยนบทบาทของการเป็นผู้ส่งสาร หรือผู้รับสาร
มาเปน็ คู่ส่อื สาร หรือผ้ทู ม่ี ีสว่ นรว่ มในกระบวนการแลกเปล่ยี นเรยี นรู้
4) การสอื่ สารนำ� ไปสกู่ ารแลกเปลยี่ นเรยี นรจู้ ากประสบการณข์ องชมุ ชน โดยผา่ นการสอ่ื สาร
ระหว่างบุคคลในการถ่ายทอดความรู้และประสบการณ์ การแลกเปลี่ยนข้อมูลข่าวสารความรู้ระหว่างคน
ในชุมชน เช่น ความสามารถของหน่วยงานท้องถิ่นและหรือผู้น�ำชุมชนในการจัดการและแก้ไขปัญหาของ
ชมุ ชนหนง่ึ ถกู ถา่ ยทอดประสบการณส์ หู่ นว่ ยงานทอ้ งถน่ิ อนื่ ๆ ทำ� ใหเ้ กดิ การแลกเปลยี่ นความรู้ ทกั ษะ และ
ประสบการณ์ รวมทั้งเป็นการสื่อสารผ่านกลุ่มและขยายเครือข่ายด้านการจัดการส่ิงแวดล้อมให้มีความ
เข้มแขง็ เพือ่ รว่ มกันดำ� เนินกิจกรรมตา่ งๆ ให้สำ� เร็จลุลว่ งตามเป้าหมายท่กี ำ� หนดไว้
5) การส่ือสารเป็นการเปิดพื้นที่ในการน�ำเสนอเรื่องราวด้านทรัพยากรธรรมชาติและ
สิ่งแวดลอ้ มท่เี ก่ียวขอ้ งกบั ชมุ ชน ตลอดจนเปน็ การพฒั นาการใชร้ ูปแบบการส่อื สารทตี่ รงกับความตอ้ งการ
ของชมุ ชนทงั้ ในดา้ นสาระ สอ่ื และชอ่ งทางการสอ่ื สาร เชน่ การเขา้ มามสี ว่ นรว่ มในการจดั ทำ� รายการวทิ ย-ุ
ชุมชนท่ีน�ำเสนอประเดน็ ดา้ นส่งิ แวดลอ้ มที่เกิดข้ึน การใชว้ ทิ ยุชุมชนและหอกระจายขา่ วในการสอื่ สาร การ
จดั ทำ� สอื่ พนื้ บา้ น การจดั ทำ� สอื่ เฉพาะกจิ เชน่ สอ่ื นทิ รรศการ โปสเตอร์ แผน่ พบั และการจดั ประชมุ สมั มนา
เป็นต้น
