Page 35 - การบริหารจัดการและกลยุทธ์ การสื่อสารชุมชน

การบรหิ ารจัดการและกลยทุ ธ์การสือ่ สารเพ่อื การอนุรักษฟ์ ้ืนฟทู รัพยากรธรรมชาตแิ ละสงิ่ แวดลอ้ มในชมุ ชน 10-25
6) การสื่อสารเป็นการตอบสนองความต้องการของชุมชน และการกระชับสัมพันธภาพ

ระหวา่ งสมาชกิ ในชมุ ชน เกดิ ความภาคภมู ใิ จรว่ มกนั ในความเปน็ ชมุ ชน ความรสู้ กึ เปน็ เจา้ ของรว่ มกนั การ
ร่วมคิด ตดั สนิ ใจ และแกไ้ ขปัญหาของชุมชนบนพน้ื ฐานข้อจ�ำกดั และศักยภาพของแต่ละชมุ ชน

2. ค วามส�ำคัญของกลยุทธ์การสื่อสารเพื่อการอนุรักษ์ฟื้นฟูทรัพยากรธรรมชาติและ
ส่ิงแวดล้อมในชุมชน

กลยุทธ์การสื่อสาร หมายถึง วิธีการสื่อสารที่ก�ำหนดข้ึนเพ่ือให้บรรลุวัตถุประสงค์ซึ่งมีความ
แตกต่างกันไปในแต่ละปัญหา แต่ละสถานการณ์ ไม่มีสูตรส�ำเร็จ กลยุทธ์มักจะสร้างข้ึนจากการประยุกต์
แนวคิดทางทฤษฎแี ละทางปฏบิ ัตทิ ่เี คยมีมา กลยุทธ์ทใ่ี ช้จึงเป็นส่ิงกำ� หนดวา่ จะใชส้ ื่ออะไร เม่ือไร อยา่ งไร
(พนม คล่ีฉายา, 2549)

ชวรตั น์ เชดิ ชัย และคณะ (2546) ให้ความหมายของกลยุทธ์การสือ่ สารไวว้ ่า หมายถึง การผสม
ผสานระหวา่ งการใช้รปู แบบของสือ่ สาร และแนวทางการใชส้ อ่ื ทง้ั นเี้ พ่อื ให้บรรลวุ ัตถุประสงคท์ ี่ต้ังไว้

กาญจนา แก้วเทพ (2547) นำ� เสนอแนวคดิ ทน่ี ำ� มาใช้ในการส่ือสารเพื่อการพัฒนา โดยมกี ลยทุ ธ์
การสอ่ื สาร คอื จากกลยทุ ธก์ ารโนม้ นา้ วสกู่ ารสรา้ งความเขา้ ใจรว่ มกนั จากกลยทุ ธก์ ารแทนทส่ี กู่ ารปรบั ปรงุ
(มีรปู แบบการสือ่ สารแบบใหม่ เชน่ การประชมุ การอบรมสมั มนา การดูงาน) จากกลยุทธท์ เี่ น้นปัจเจกมา
สกู่ ลมุ่ /ชมุ ชน ผสู้ ง่ สารมขี อบเขตมากกวา่ เจา้ หนา้ ทข่ี องรฐั /ผนู้ ำ� ชมุ ชน กลยทุ ธก์ ารใชส้ อ่ื และชอ่ งทางการใช้
สอ่ื ทห่ี ลากหลาย กลยทุ ธก์ ารมสี ว่ นรว่ มของประชาชนทแ่ี ตเ่ ดมิ มาจากการวางแผนสว่ นกลาง/รฐั มาเปน็ การ
มสี ว่ นรว่ มของประชาชน

การแกไ้ ขปญั หาสง่ิ แวดล้อมชุมชน คือ การสง่ เสรมิ และสนบั สนนุ ให้ทุกภาคส่วนทเี่ กย่ี วขอ้ งมกี าร
จดั การสง่ิ แวดลอ้ มทเี่ หมาะสมกบั บรบิ ท ศกั ยภาพ ทรพั ยากร และความตอ้ งการ โดยการมสี ว่ นรว่ มและให้
ความสำ� คญั ตอ่ มรดกทางวัฒนธรรม วิถีชีวิต และเอกลักษณข์ องพน้ื ท่ี รวมถงึ สง่ เสริมใหม้ กี ารจดั การแกไ้ ข
ปัญหาสง่ิ แวดลอ้ มเก่ียวข้องกบั หลายมติ ิ คือ ทั้งในมติ คิ วามหมายส่งิ แวดลอ้ มทไี่ ด้กล่าวมาแล้ว และในมติ ิ
ของผทู้ มี่ หี นา้ ทเ่ี กยี่ วขอ้ งในการบรหิ ารจดั การทง้ั ในระดบั นโยบายและฝา่ ยปฏบิ ตั งิ าน ทงั้ ในระดบั หนว่ ยงาน
ราชการสว่ นกลาง หนว่ ยงานราชการภมู ภิ าค หนว่ ยงานทอ้ งถน่ิ เปน็ ตน้ ซงึ่ ใชก้ ลยทุ ธข์ องการสอื่ สาร ดว้ ย
วิธีการและรูปแบบของการส่ือสารเป็นเคร่ืองมือในการอนุรักษ์ฟื้นฟูทรัพยากรธรรมชาติและส่ิงแวดล้อมใน
ชุมชน เพ่ือตอบสนองความต้องการของชุมชน และในการที่จะบรรลุเป้าหมายท่ีกล่าวข้างต้นน้ันยังต้อง
เป็นกระบวนการสื่อสารท่ชี มุ ชนมสี ว่ นร่วมดว้ ย

กลยทุ ธก์ ารสอื่ สารจงึ เปน็ เครอื่ งมอื สำ� คญั ทถี่ กู นำ� มาใชส้ นบั สนนุ การบรหิ ารจดั การทรพั ยากรธรรมชาติ
และสิ่งแวดล้อมของประเทศไทย จากอดีตท่ีผ่านมาผ่านกลไกของรัฐ หน่วยงานของรัฐ เพียงฝ่ายเดียว
ซ่ึงโดยสว่ นใหญม่ กี ารสอื่ สารจากบนลงลา่ ง (top-down) คือเปน็ การสอ่ื สารแนวด่งิ (vertical commu-
nication) เป็นการสื่อสารท่ีรวมศูนย์ (centralization) เป็นการสื่อสารตามแนวทางของการควบคุมและ
สง่ั การจากภาครฐั เพอ่ื ถา่ ยทอดขา่ วสาร ความรู้ และเพอ่ื การชกั จงู ใหป้ ระชาชนกลมุ่ ตา่ งๆ ใหค้ วามรว่ มมอื
กับรัฐในการแก้ไขปัญหาความเสื่อมโทรมของทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม รวมถึงปัญหามลพิษท่ี