Page 46 - ความรู้และทักษะการสื่อสารชุมชน
P. 46
5-36 ความรูแ้ ละทักษะการสอ่ื สารชุมชน
ระดับความยาก-ง่ายของสาร
สารทจี่ ะสง่ ไปยงั ผรู้ บั มรี ะดบั ของความยาก-งา่ ยทแ่ี ตกตา่ งกนั เชน่ สารทเ่ี ปน็ นวตั กรรมคอื เกย่ี วกบั
ส่ิงใหม่หรือความคิดใหม่ ย่อมมีระดับของความยากต่อผู้รับสารมากกว่าสารหรือเร่ืองที่ผู้รับสารมีความ
คนุ้ เคย มีประสบการณ์ หรอื สารบางเรอ่ื งท่ซี ับซอ้ นย่อมสร้างความเขา้ ใจไดย้ าก
นอกจากนเื้ นอื้ หาสารท่เี กยี่ วขอ้ งกบั ประเด็นละเอียดออ่ น ซบั ซ้อนของสังคม เชน่ เร่อื งการเมือง
เรื่องเศรษฐกิจ เรื่องเพศ เรื่องอนาจาร ก็จัดเป็นประเภทสารท่ีมีระดับของความยาก การเลือกใช้ส่ือหรือ
ช่องทางการสื่อสารท่ีเหมาะสมกับระดับความยาก-ง่ายของสารจะส่งผลต่อการสร้างเสริมความเข้าใจแก่
ผรู้ บั สารได้ เช่น กรณีการอธบิ ายขัน้ ตอนของการปลูกกาแฟพันธุใ์ หม่ หากมกี ารพิจารณาเลอื กใช้สอื่ การ
สาธิตย่อมกระตุ้นความสนใจและเสริมสร้างความเข้าใจได้มากกว่าคู่มือ หรือหากใช้สื่อบุคคลพร้อมการใช้
ภาพประกอบก็จะสร้างความเข้าใจแก่ผู้รับสารหรือกลุ่มเป้าหมายชุมชนได้เพิ่มขึ้นกว่าการอธิบายด้วย
คำ� พดู หรอื ขอ้ ความแตเ่ พยี งอย่างเดียว
หรือกรณีสารท่ีมีความละเอียดอ่อน สามารถเลือกใช้สื่อบางประเภทเพื่อเป็นทางเลือก เช่น การ
ใช้ส่ือการ์ตนู ซ่ึงเปน็ ภาพวาด ดงั ที่ มณเฑียร ศุภโรจน์ (2541; อา้ งใน กาญจนา แก้วเทพ, 2555, น. 44)
ได้ศึกษาการวิเคราะห์การใช้การ์ตูนส่ือ ความหมายเพ่ือรณรงค์โรคเอดส์ (พ.ศ. 2535-2539) พบว่า
เนื่องจากโรคเอดส์เก่ียวข้องกับเพศสัมพันธ์ การรณรงค์จึงมีเนื้อหาที่ละเอียดอ่อนซ่ึงการ์ตูนเป็นตัวช่วย
หลีกเลยี่ งความลามกอนาจารในบริบทของสงั คมและวฒั นธรรมไทยได้
กลา่ วโดยสรปุ การพจิ ารณาเลอื กใชส้ อ่ื หรอื ชอ่ งทางการสอ่ื สารโดยการวเิ คราะหส์ ารหรอื วตั ถปุ ระสงค์
ในการส่ือสารจึงนับเป็นอีกปัจจัยหนึ่งที่จะส่งผลส�ำเร็จในการส่ือสารชุมชน ทั้งน้ีการใช้สื่อหรือช่องทางการ
สอ่ื สารใหเ้ หมาะสมกบั สารควรพิจารณาในสองประเด็นคือ ปรมิ าณสารและความยากง่ายของสาร
กิจกรรม 5.2.3
การเลอื กใชส้ อ่ื หรอื ชอ่ งทางการสอ่ื สารโดยการวเิ คราะหส์ ารหรอื วตั ถปุ ระสงคก์ ารสอ่ื สารควรมกี าร
ดำ� เนนิ การอย่างไร
แนวตอบกิจกรรม 5.2.3
การวิเคราะหส์ ารหรือวตั ถุประสงค์การสอ่ื สาร มีลักษณะท่คี วรคำ� นึงในการเลือกใชส้ อื่ 2 ประการ
คอื 1) ปรมิ าณของสาร สารทมี่ ปี รมิ าณมากยอ่ มตอ้ งการเนอ้ื ทม่ี ากกวา่ สารทม่ี ปี รมิ าณนอ้ ย แตส่ อื่ หรอื ชอ่ ง
ทางสารแตล่ ะประเภทตา่ งมคี ณุ สมบตั ขิ องความจทุ จี่ ะใหร้ ายละเอยี ดของสารแตกตา่ งกนั ออกไป การเลอื ก
ใช้สื่อหรือช่องทางการสื่อสารจึงต้องค�ำนึงในเรื่องของปริมาณสารด้วย และ 2) ระดับความยาก-ง่ายของ
สาร สารทจ่ี ะสง่ ไปยงั ผรู้ บั มรี ะดบั ของความยาก-งา่ ยทแี่ ตกตา่ งกนั เชน่ สารทเี่ ปน็ นวตั กรรมคอื เกยี่ วกบั สง่ิ
ใหมห่ รอื ความคดิ ใหม่ ยอ่ มมรี ะดบั ของความยากตอ่ ผรู้ บั สารมากกวา่ สารหรอื เรอ่ื งทผ่ี รู้ บั สารมคี วามคนุ้ เคย
มปี ระสบการณ์ หรอื สารบางเรอื่ งทมี่ ซี บั ซอ้ นยอ่ มสรา้ งความเขา้ ใจไดย้ าก นอกจากนเ้ี นอื้ หาสารทเี่ กยี่ วขอ้ ง
