Page 42 - ความรู้และทักษะการสื่อสารชุมชน

5-32 ความรู้และทกั ษะการส่ือสารชุมชน
ทงั้ น้ี ความสนใจในการศกึ ษาการแสวงหาและการไดร้ บั ขา่ วสารของผรู้ บั สารอาจแบง่ ไดเ้ ปน็ 2 มติ ิ

คือ 1) แบบแผนของสารสนเทศ (Information Pattern) และ 2) แบบแผนของการใชส้ อ่ื (Usage Pat-
terns)

1) แบบแผนของสารสนเทศ (Information Pattern) เปน็ สว่ นทีเ่ กีย่ วขอ้ งกับเนื้อหาสาระ
ของขา่ วสาร เชน่ ประเภทของเนื้อหาทต่ี อ้ งการ

2) แบบแผนของการใชส้ อ่ื (Usage Patterns) เปน็ สว่ นทเ่ี กยี่ วขอ้ งกบั ตวั สอ่ื ประเภทตา่ งๆ
สรุป ผู้รับสารหรือกลุ่มเป้าหมายในการสื่อสารชุมชนมีความส�ำคัญต่อการเลือกใช้สื่อส�ำหรับการ
ส่ือสารชมุ ชน การแบง่ ประเภทของผรู้ บั สารสามารถแบ่งได้หลายแบบ การแบ่งที่สะดวกต่อการน�ำไปใชใ้ น
ทางปฏบิ ัติเป็นการแบง่ โดยใช้เกณฑเ์ ร่ือง “การรบั สารอยา่ งจริงๆ” ซึ่งแบ่งผรู้ ับสารเปน็ 4 ประเภท ได้แก่
1) กลมุ่ ผูร้ ับสารท่ถี ูกคาดว่าจะสามารถครอบคลมุ การสง่ สารไปได้ 2) กลุม่ ผรู้ ับสารที่เปิดรับสารน้ันจรงิ ๆ
3) กลุ่มผู้รับสารที่เปิดรับแต่เน้ือหาเฉพาะๆ แบบประจ�ำรายการ และ 4) กลุ่มผู้รับสารท่ีได้รับผลอย่าง
แท้จริงจากส่อื
สำ� หรบั การวเิ คราะหผ์ รู้ บั สารนนั้ กาญจนา แกว้ เทพ (อา้ งแลว้ , น. 215-227) ไดน้ ำ� เสนอแบบการ
วิเคราะห์ ผู้รับสารเพ่ือให้สะดวกต่อการน�ำไปใช้งานในภาคปฏิบัติ โดยแบ่งออกเป็น 3 แนวทาง คือ
1) การวิเคราะห์ผ้รู บั สารตามคณุ ลักษณะของประชากร (Demo-graphic aspect) 2) การวเิ คราะหผ์ รู้ ับ
สารตามคุณลักษณะด้านจิตวิทยา (Psychological aspect) และ 3) การวิเคราะห์การแสวงหาข่าวสาร
ของผรู้ ับสาร (Information Acquisition)

กิจกรรม 5.2.2
1. จงอธบิ ายการแบ่งประเภทผรู้ ับสารโดยเกณฑ์ “การรับสารอย่างจรงิ ๆ”
2. จงอธิบายแนวทางการวิเคราะห์ผู้รับสารหรือกลุ่มเป้าหมายในชุมชนเพ่ือให้สะดวกต่อการ

น�ำไปใชง้ านในภาคปฏบิ ัติ
แนวตอบกิจกรรม 5.2.2

1. การแบ่งโดยใช้เกณฑ์เร่ือง “การรับสารอย่างจริงๆ” เป็นการแบ่งท่ีสะดวกต่อการน�ำไปใช้ใน
ทางปฏบิ ัติซ่ึงแบ่งผู้รบั สารเป็น 4 ประเภท ไดแ้ ก่ 1) กลุ่มผู้รับสารที่ถูกคาดวา่ จะสามารถครอบคลุมการส่ง
สารไปได้ 2) กลุ่มผรู้ ับสารทีเ่ ปดิ รบั สารนั้นจริงๆ 3) กล่มุ ผู้รบั สารที่เปดิ รับแตเ่ นือ้ หาเฉพาะๆ แบบประจ�ำ
รายการ และ 4) กลุ่มผู้รบั สารทไี่ ด้รบั ผลอยา่ งแทจ้ ริงจากสือ่

2. แนวทางการวเิ คราะหผ์ รู้ บั สารหรอื กลมุ่ เปา้ หมายในชมุ ชนเพอ่ื ใหส้ ะดวกตอ่ การนำ� ไปใชง้ านใน
ภาคปฏิบตั แิ บง่ ออกเป็น 3 แนวทาง คือ 1) การวิเคราะห์ผรู้ บั สารตามคณุ ลักษณะของประชากร 2) การ
วิเคราะห์ผู้รับสารตามคุณลักษณะด้านจิตวิทยา และ 3) การวิเคราะห์การแสวงหาข่าวสารของผู้รับสาร
(Information Acquisition)