Page 40 - ความรู้และทักษะการสื่อสารชุมชน
P. 40
5-30 ความรแู้ ละทกั ษะการส่ือสารชุมชน
- นกั ส่อื สารมวลชน มลี ักษณะกระตอื รือร้นอยากรอู้ ยากเห็น
- คร/ู อาจารย ์ ค่อนข้างเจา้ ระเบยี บ มีวนิ ยั
- นกั บัญชรี อบคอบ ชอบตรวจสอบ
- ทนายความ ชา่ งซกั ช่างสงั เกต ละเอียด
- แพทย ์ สนใจเรื่องสขุ ภาพ
- สถาปตั ยกรรม รกั สวยรกั งาม สนใจเร่ืองประโยชน์ใช้สอยของพืน้ ที่
5.2) ในการศกึ ษาเรอ่ื งความสมั พนั ธร์ ะหวา่ งอาชพี กบั การสอื่ สารควรจะทำ� ความเขา้ ใจ
กบั คณุ ลกั ษณะวธิ ปี ระกอบกจิ การของแตล่ ะอาชพี อยา่ งละเอยี ดเพอื่ หาคำ� อธบิ ายความสมั พนั ธน์ น้ั ตวั อยา่ ง
เชน่ การหาความตอ้ งการขา่ วสารของหญงิ ทม่ี อี าชพี บรกิ ารทางเพศ ซง่ึ มชี ว่ งเวลาในการประกอบอาชพี ใน
ตอนกลางคนื ปัญหาทผ่ี ้รู ับสารกลมุ่ นี้ตอ้ งเผชิญอย่ใู นชีวติ ประจำ� วนั คอื ปญั หาสุขภาพอนามยั เป็นต้น
การประกอบอาชีพนั้นนอกจากจะเป็นแหล่งท่ีมาของรายได้แล้ว ยังเป็นตัวแปรท่ี
กำ� หนดรปู แบบการใชเ้ วลาและสถานทข่ี องบคุ คลอกี ดว้ ย ผรู้ บั สารทมี่ อี าชพี แมบ่ า้ นหรอื ขายของทบี่ า้ น ยอ่ ม
มโี อกาสใชส้ ือ่ ท่บี ้าน แต่สำ� หรับผรู้ บั สารที่ออกไปท�ำงานนอกบา้ น สื่อทใี่ ช้ย่อมมีลักษณะเปลย่ี นไป
แนวทางท่ี 2 การวิเคราะห์ผู้รับสารตามคุณลักษณะด้านจิตวิทยา (Psychological aspect)
การศกึ ษาผู้รับสารตามคณุ ลักษณะด้านจิตวิทยา สว่ นมากมกั จะศกึ ษาเกย่ี วกบั ตวั แปรในเรอ่ื งของ
บคุ ลกิ ภาพแบบตา่ งๆ แบบแผนวธิ คี ดิ ลกั ษณะทางอารมณ์ อยา่ งไรกด็ ใี นยคุ ปจั จบุ นั ตวั แปรตามคณุ ลกั ษณะ
ดา้ นจติ วทิ ยาทนี่ ยิ มนำ� มาใชม้ ากทส่ี ดุ คอื เรอ่ื งวถิ ชี วี ติ (lifestyle) อนั หมายถงึ รสนยิ ม ความชนื่ ชอบในการ
ใช้ชวี ติ ของบคุ คล
ตัวแปรเรื่อง “วิถีชีวิต” เกิดมาจากข้อจ�ำกัดประการหน่ึงของตัวแปรด้านเศรษฐกิจและสังคมที่มี
ลกั ษณะทคี่ อ่ นขา้ งหยดุ นง่ิ ตายตวั เชน่ ตวั เลขของระดบั การศกึ ษาหรอื รายได้ ซงึ่ ยงั ไมส่ ามารถจะเคลอ่ื นไหว
มาอธิบายพฤติกรรมทีเ่ ปน็ จรงิ ของบคุ คลได้
มทิ เชลล์ (Mitchell, 1993 อ้างใน กาญจนา แก้วเทพ, 2547, น. 222) จากมหาวทิ ยาลยั สแตน-
ฟอร์ด ไดน้ �ำเสนอตวั แปรดา้ นประชากรตวั ใหม่ทีม่ ลี กั ษณะเคลือ่ นไหวมากข้ึน และมีพลังในการอธิบายได้
มากขน้ึ คอื เรอื่ งวถิ ชี วี ติ มทิ เชลลไ์ ดใ้ หค้ ำ� นยิ ามวา่ วถิ ชี วี ติ เปน็ ศนู ยก์ ลางของการพฒั นาของบคุ คล การทำ�
กจิ กรรมในชวี ติ ทไี่ มใ่ ชด่ า้ นการเมอื ง (civil activities) และพฤตกิ รรมการบรโิ ภค (consumer behavior)
หากเราสามารถท�ำความเข้าใจกับวิถีการด�ำเนินชีวิตในส่วนนี้ได้ ก็ย่อมเข้าใจว่า ท�ำไมประชาชนจึงได้
แสดงออก และมแี บบแผนของการกระท�ำเชน่ น้นั
มีสูตรในการศกึ ษาของมิทเชลล์ว่า “คนเราเป็นอย่างท่ีเราเชอื่ เราฝัน และเราให้ คุณคา่ กล่าวคอื
เราพยายามใชช้ วี ิตอยา่ งที่เราเชอื่ และท�ำความฝนั ของเราใหเ้ ป็นจริง”
มทิ เชลลไ์ ดส้ รา้ งแบบแผนของวถิ กี ารดำ� เนนิ ชวี ติ ทเี่ กบ็ รวบรวมมาไดจ้ ากกลมุ่ ตวั อยา่ งจำ� นวนมาก
โดยน�ำมาจัดเป็นล�ำดับขั้นของวิถีการด�ำเนินชีวิตที่เรียกว่า Values and Lifestyle (VALS) ซึ่งสนใจ
คณุ ลกั ษณะและคณุ ภาพของมนษุ ย์ (human attributes & qualities) ทเี่ รมิ่ ตง้ั แตย่ งั ไมม่ วี ฒุ ภิ าวะทางจติ
จนกระทง่ั ถงึ เขา้ สขู่ นั้ มวี ฒุ ภิ าวะ การนำ� เสนอแบบแผนในแงล่ ำ� ดบั ขน้ั นบี้ ง่ บอกวา่ บคุ คลจะพฒั นาเปลย่ี นแปลง
ไปตามข้นั พฒั นาท้ัง 9 ขัน้ ดงั นี้
