Page 41 - ความรู้และทักษะการสื่อสารชุมชน

การเลือกใชส้ ื่อหรอื ชอ่ งทางการส่ือสารส�ำหรับการส่อื สารชมุ ชน 5-31

Need driven ข้นั ที่ 1 : Survior : มีค่านิยม และใช้ชีวิตแบบเอาชีวิตให้อยู่รอดไปวันต่อวันก็
พอใจแลว้
ขัน้ ท่ี 2 : Sustained : ก้าวขึ้นมาจากข้ันแรกคือเอาชีวิตรอดเป็นการมีอยู่อย่าง
ค่อนขา้ งมั่นคงถาวรยาวนาน
Outer directed ขน้ั ที่ 3 : Belonging : ใช้ชวี ิตเพื่อใหไ้ ด้รับการยอมรบั จากคนรอบขา้ ง
ข้นั ที่ 4 : Emulator : กา้ วออกไปใหไ้ ดร้ บั การยอมรบั (อาจจะในฐานะผนู้ ำ� ) ของ
สังคมระดับกว้างขึน้ กว่าเดิม
ขน้ั ที่ 5 : Achiever : ประสบความส�ำเร็จ เป็นผู้น�ำและมีอ�ำนาจเป็นท่ียอมรับ
อยา่ งกว้างขวาง
Inner directed ขั้นที่ 6 : I-am-Me : เร่มิ หมุนเปลยี่ นจากท่ีใชช้ ีวิตโดยถอื เอาคนอืน่ เป็นส�ำคัญ
มาสกู่ ารแสวงหาตนเอง และถอื เอาตนเองเปน็ หลัก
ขนั้ ที่ 7 : Experiential : เริ่มใชช้ ีวิตแบบทดลองใหแ้ ตกต่างไปจากคนสว่ นใหญ่
เพือ่ มงุ่ สู่ประสบการณ์ภายในตนเองให้ลุม่ ลกึ และกว้างขวางขนึ้
ขน้ั ที่ 8 : Societally conscious เร่ิมใช้ชีวิตแบบเน้นประเด็นปัญหาสังคม
เป็นหลัก โดยเฉพาะอย่างย่ิงปญั หาทเี่ กี่ยวข้องกบั ชวี ิตทางวัตถุ
Combined directed ขน้ั ท่ี 9 : Integrated ผสมผสานทั้งการดูคนอ่ืนและการพิจารณาตัวตนภายใน
เพ่ือใหส้ ัดส่วนทีเ่ หมาะสมลงตัวท่ีสุด

แนวทางท่ี 3 การวิเคราะห์การแสวงหาข่าวสารของผู้รับสาร (Information Acquisition)
วิธีการวิเคราะห์ผู้รับสารที่เกิดมาจากกรอบทฤษฎีเร่ืองผลกระทบของสื่อที่เน้นว่า “สื่อจะท�ำอะไร
กบั ผรู้ บั สารนน้ั ” ในระยะเวลาตอ่ มานกั ทฤษฎนี เิ ทศศาสตรห์ ลายทา่ นไดเ้ รมิ่ เปลยี่ นแนวทฤษฎใี หมม่ าสกู่ าร
ต้ังค�ำถามว่า “ผ้รู ับสารไดท้ �ำอะไรกบั ส่ือบ้าง” อันเป็นหวั ใจสำ� คัญของแนวคิดเร่อื ง “การใช้ประโยชนแ์ ละ
ความพงึ พอใจของผู้รับสาร” (Uses and Gratifications Approach) ดังทไ่ี ด้กลา่ วไปแล้ว
สมมตฐิ านเบอื้ งตน้ ของแนวคดิ “การใชป้ ระโยชนแ์ ละความพงึ พอใจของผรู้ บั สาร กค็ อื ผรู้ บั สารนน้ั
มไิ ด้ใชส้ ่ือตามทีผ่ ูส้ ง่ สารได้ก�ำหนดมาให้ หากแตจ่ ะมีการเลือกใชส้ ่ือ (media use) ตามความตอ้ งการของ
ตนเอง ตามสภาพความจริงและตามความสามารถของตนเอง ขั้นตอนของการเลือกใช้สื่อและใช้สารจะมี
การคัดเลือกในทุกข้ันตอน ไมว่ ่าจะเป็นการเลือกเขา้ ถงึ เลอื กเปดิ รับ เลอื กรบั รู้ เลอื กตีความ เลอื กจดจ�ำ
และเลอื กน�ำไปใชห้ ลังจากรับสารแลว้
ในกลมุ่ แนวคดิ “การใชป้ ระโยชนแ์ ละความพงึ พอใจของผรู้ บั สาร” ไดพ้ ฒั นาแนวคดิ ปลกี ยอ่ ยออก
ไปอกี หลายกลมุ่ และกลมุ่ ทอี่ าจถอื ไดว้ า่ มองเหน็ บทบาททกี่ ระตอื รอื รน้ ทส่ี ดุ ของผรู้ บั สาร กค็ อื กลมุ่ ทเี่ สนอ
แนวคิดเรอ่ื ง วิธีการแสวงหาขา่ วสาร (Information Seeking) ซึ่งมแี นวคิดส�ำคญั ๆ วา่ ในสังคมปัจจบุ นั
มีการผลิตข่าวสารขึ้นมาอย่างมากมายจนกลายเป็นความยุ่งยากส�ำหรับผู้รับสารท่ีจะค้นหาข่าวสารให้ตรง
กับความต้องการของตน ท�ำให้นักวิชาการสื่อสารบางกลุ่มเห็นว่า เราควรที่จะให้ความสนใจว่า คนเรามี
วธิ ีการแสวงหาขา่ วสารท่ตี นตอ้ งการได้อยา่ งไร