Page 43 - ความรู้และทักษะการสื่อสารชุมชน
P. 43
การเลือกใช้สื่อหรือช่องทางการสื่อสารส�ำหรับการสอ่ื สารชมุ ชน 5-33
เร่ืองที่ 5.2.3
การวิเคราะห์ปัจจัยด้านสารเพ่ือการเลือกใช้สื่อหรือช่องทางการส่ือสาร
ส�ำหรับการส่ือสารชุมชน
การเลอื กใชส้ อ่ื หรอื ชอ่ งทางการสอื่ สารใหเ้ หมาะสมสอดคลอ้ งกบั สาร เปน็ อกี ปจั จยั หนงึ่ ในการทจ่ี ะ
บรรลุเป้าหมายของการสื่อสารชุมชน ซ่ึงแนวทางการพิจารณาใช้ส่ือหรือช่องทางการส่ือสารส�ำหรับการ
ส่ือสารชุมชนให้สอดคล้องกับสารน้ัน จะต้องท�ำการวิเคราะห์สารโดยมีข้อพิจารณาว่าสารท่ีต้องการส่งไป
ยังผู้รับสารมีลักษณะท่ีควรค�ำนึงในการเลือกใช้ส่ือหรือช่องทางการสื่อสารให้เหมาะสมกับสารที่ส�ำคัญ 2
ประการ คือ 1) ปริมาณของสาร และ 2) ระดบั ความยาก-งา่ ยของสาร
ปริมาณสาร
ปริมาณสารกับส่ือหรือช่องทางการสื่อสารมีความสัมพันธ์กัน สารที่มีปริมาณมากย่อมต้องการ
เนื้อที่มากกว่าสารท่ีมีปริมาณน้อย แต่ส่ือหรือช่องทางในการสื่อสารแต่ละประเภทต่างก็มีคุณสมบัติของ
ความจุทจ่ี ะให้รายละเอยี ดของสารแตกต่างกันออกไป
การเลือกใช้ส่ือหรือช่องทางการส่ือสารจึงต้องค�ำนึงในเร่ืองของปริมาณสารด้วย ดังเช่น หากมี
ปริมาณข้อมูลข่าวสารที่มาก การเลือกใช้ส่ือหรือช่องทางการส่ือสารสามารถพิจารณาใช้สื่อส่ิงพิมพ์ เช่น
แผ่นพบั หรือค่มู อื เนอ่ื งจากมีคุณสมบัตดิ ้านความจขุ องสาร และมีความคงทน สามารถใหร้ ายละเอยี ดได้
มาก น�ำกลบั มาอา่ นซ้ำ� ได้
อย่างไรก็ดีเมื่อใช้สื่อใดจะต้องตระหนักถึงข้อจ�ำกัดของสื่อน้ันควบคู่ไปสมอ ดังเช่น ส่ือส่ิงพิมพ์มี
ขอ้ จำ� กดั ในเรอ่ื งการรหู้ นงั สอื หากผรู้ บั สารหรอื กลมุ่ เปา้ หมายชมุ ชนไมม่ ที กั ษะในเรอื่ งน้ี ควรพจิ ารณาเลอื ก
สอ่ื หรอื ชอ่ งทางการสอ่ื สารอืน่ ที่มคี วามจขุ องสารแต่ไมต่ ้องการทักษะการอา่ นออกเขียนได้ เช่น สื่อการ์ตนู
สื่อภาพ เป็นต้น ในขณะเดียวกันหากเลือกใช้สอ่ื โปสเตอร์แมว้ ่าจะสามารถดึงดูดใจด้วยภาพและข้อความ
สนั้ ๆ แตจ่ ะมขี อ้ จำ� กดั ในเรอื่ งของพนื้ ทที่ ำ� ใหไ้ มส่ ามารถใหร้ ายละเอยี ดไดม้ าก หรอื สอื่ ของชำ� รว่ ยทน่ี ยิ มกนั
แมจ้ ะดนู า่ รักเปน็ ส่อื ใกล้ชดิ ติดตัว รวมท้งั สินคา้ บางประเภทกม็ รี าคาไมส่ ูงนัก อย่างไรกด็ ีสื่อประเภทนก้ี ็มี
ข้อจ�ำกัดในเรื่องพ้ืนท่ีเช่นกัน ในกรณีนี้ก็ไม่สามารถน�ำมาใช้ได้หากต้องการบรรจุเนื้อหาในปริมาณมาก
เช่นกัน
ตัวอย่างเช่น ในการใหค้ วามรเู้ กย่ี วกบั เรอื่ งโรคตา่ งๆ เชน่ โรคไขเ้ ลอื ดออก โรคหวดั สายพนั ธใ์ุ หม่
โรคเอดส์ เป็นต้น การสร้างความเข้าใจในเร่ืองดังกล่าวมักจะเกี่ยวข้องกับข้อมูลข่าวสารเป็นจ�ำนวนมาก
หากพิจารณาเลือกใช้สื่อโปสเตอร์ก็จะพบว่าเป็นสื่อหรือช่องทางการสื่อสารท่ีแม้ว่าจะมีคุณสมบัติในการ
กระตุ้นความสนใจได้ดี แต่ก็มีพ้ืนที่จ�ำกัดไม่สามารถให้รายละเอียดได้มากนัก จึงเป็นการเลือกใช้ท่ีไม่
สามารถบรรลเุ ป้าหมายการส่อื สารได้ ผูส้ ่งสารจงึ ควรพิจารณาเลอื กใชส้ ื่ออ่นื เช่น ค่มู ือ แผ่นพับ ใบปลิว
สอ่ื การต์ นู หรอื สอ่ื อนื่ ๆ ทส่ี ามารถบรรจเุ นอื้ หาสารในปรมิ าณมากเพยี งพอทจี่ ะใหค้ วามรใู้ นเรอื่ งโรค อยา่ งไร
