Page 39 - ความรู้และทักษะการสื่อสารชุมชน
P. 39
การเลือกใชส้ ่อื หรอื ช่องทางการสอื่ สารส�ำหรบั การสื่อสารชุมชน 5-29
คุณภาพต้องการผทู้ อี่ า่ นออกเขยี นได้ในระดับสงู พอสมควร สือ่ สมยั ใหม่ เช่น คาราโอเกะจะสามารถใช้ได้
กับผู้ที่อ่านหนังสือออกเท่านั้น และในเวลาเดียวกัน สื่อชนิดน้ีก็เพิ่มขีดความสามารถในการอ่านให้แก่
ผ้ใู ชด้ ้วย
3.3) ในเน้ือหาส่ือแต่ละชนิดอาจจะเป็นภาพสะท้อนท่ีบ่งบอกถึงระดับการศึกษาของ
ผ้รู ับสารตัวอยา่ งเช่น ในเน้อี หาเพลงลูกทงุ่ จะบอกถงึ ลกั ษณะของคนชนบททีม่ กี ารศึกษานอ้ ย และปัญหา
การส่ือสารท่ีเกิดมาจากการมีการศึกษาน้อย เช่น “ลายมือไม่ดี ต้องขอโทษที เพราะความรู้ต�่ำ” (เพลง
ฉนั ทนาท่รี กั ) หรือวิธีการเล่าเร่อื งแบบตามล�ำดบั กาลเวลา (chronological narration) กเ็ ปน็ รูปแบบที่
ผูม้ ีการศึกษาน้อยสามารถเข้าใจได้ง่ายทส่ี ดุ
3.4) มีงานวิจัยหลายช้ินแสดงให้เห็นความสัมพันธ์ระหว่างปริมาณการศึกษากับ
พฤตกิ รรมการรบั สาร เชน่ คนทเี่ รยี นจบระดบั ปรญิ ญาโทจะมคี วามแตกตา่ งจากคนเรยี นจบปรญิ ญาตรี คอื
มีการอ่านข้อมลู อย่างวิพากษ์วิจารณ์มากกว่า (critical) และต้ังข้อสงสยั มากกว่า (skeptical) คนมีการ
ศกึ ษานอ้ ยจะถกู ชกั ชวนไดง้ า่ ยกวา่ หากใชก้ ลยทุ ธก์ ารโนม้ นา้ วแบบใหข้ อ้ มลู ดา้ นเดยี ว (one-sided infor-
mation) ในขณะที่คนมีการศึกษาสูง จะต้องให้ข้อมูลแบบสองด้าน (two-sided information) จึงจะ
สามารถโนม้ นา้ วได้ คนทมี่ กี ารศกึ ษาสงู มาก จะมลี กั ษณะการเลอื กเนอื้ หาของสอ่ื มากกวา่ คนทม่ี กี ารศกึ ษา
นอ้ ย
นอกจากนี้งานวิจัยหลายช้ินพบว่าคนท่ีมีการศึกษาสูงมีการเปิดรับส่ือหลายประเภท
มากกว่าผู้มกี ารศึกษาน้อย
4) ตัวแปรที่ส่ี เร่ือง “องค์ประกอบครัวเรือน” ตัวแปรนี้สามารถแยกแยะออกไปได้มาก
เช่น อาจจะตง้ั ค�ำถามเพือ่ ศึกษาองค์ประกอบครัวเรอื นไดด้ ังน้ี
- มีใครอย่บู ้างในครอบครวั เชน่ พอ่ แม่ ลูก ปู ยา่ ตา ยาย
- ใครเปน็ ผูท้ ี่หาเลย้ี งของครอบครวั
- สถานภาพสมรสเป็นอย่างไรบ้าง เช่น เป็นโสด หรือเป็นพ่อหรือแม่ท่ีอยู่กับลูก
(single parent)
- มกี ารแบ่งงานกันท�ำในครอบครัวอยา่ งไร
จากตัวแปรองค์ประกอบครัวเรือนดังท่ีได้กล่าวไป สามารถจะโยงมาสู่การศึกษาเร่ืองการ
ส่ือสารได้ เชน่ แบบแผนของการรับสารของสมาชิกภายในครอบครัวเป็นอยา่ งไร โครงสร้างอ�ำนาจในการ
เปิดรับข่าวสารเป็นอย่างไร (ใครมีสิทธิในการก�ำหนดตารางเวลาปิด/เปิดโทรทัศน์ ใครเป็นผู้ถือ remote
control) เป็นต้น
5) ตัวแปรที่ห้า เรื่อง “อาชีพ”
การศึกษาตวั แปรเร่อื งอาชีพนนั้ มขี อ้ ทีน่ ่าสนใจดงั น้คี อื
5.1) อาชพี ของแตล่ ะบคุ คลจะเปน็ ตวั กำ� หนดคณุ ลกั ษณะทางจติ วทิ ยาของผปู้ ระกอบ
อาชีพนน้ั ๆ เช่น
