Page 19 - ความเป็นครู
P. 19
10-9
ตอนที่ 10.1 แนวคิดเกย่ี วกบั ศกั ยภาพและสมรรถภาพครู
สาระสังเขป
การจัดการเรียนการสอนท่ีมีประสิทธิภาพและประสิทธิผลน้ัน เกิดมาจากความสามารถในการ
ด�ำเนินการท้ังหมดของครู ท้ังเรื่องท่ีเกี่ยวกับการจัดกิจกรรมต่าง ๆ ในห้องเรียนหรือกิจกรรมอ่ืน ๆ ที่จะ
ส่งเสริมให้เกิดการพัฒนาการเรียนรู้กับผู้เรียน ความสามารถโดยรวมเรียกว่าศักยภาพ ความสามารถย่อย ๆ
ในแตล่ ะดา้ นเรยี กวา่ สมรรถภาพหรอื สมรรถนะ ในบางครงั้ นกั วชิ าการบางทา่ นมกั จะเรยี กควบคไู่ ปดว้ ยกนั วา่
ศักยภาพและสมรรถนะหรือสมรรถนะของครู
โดยท่ัวไปมักพบว่า ครูท่ีมีศักยภาพสูงเป็นผู้ที่มีความรู้ความสามารถสูง มีการปฏิบัติงานที่มี
ประสิทธิภาพและผลงานมีคุณภาพ และท่ีส�ำคัญคือมีความคล่องแคล่ว 4 ด้าน คือ 1) มีความคล่องคน รู้เขา
รู้เรา สร้างเครือข่ายพันธมิตรได้ดี 2) คล่องผล มีผลงานดีเกินความคาดหมาย 3) คล่องคิด ฉลาดในการ
รับรู้และล่วงรู้ และ 4) คล่องเปล่ียน พร้อมท่ีจะเปล่ียนแปลงเพื่อการเรียนรู้และการพัฒนาตนอยู่ตลอดเวลา
ส�ำหรับสมรรถภาพหรือสมรรถนะครู หมายถึง ผู้ที่มีความรู้ มีทักษะ มีคุณลักษณะของครูที่ดี มี
ความสามารถในการจัดการเรียนการสอน และส่งเสริมการเรียนรู้ของผู้เรียนด้วยวิธีการท่ีหลากหลายเพ่ือให้
ผู้เรียนเป็นบุคคลท่ีมีคุณธรรม มีความรู้ เป็นบุคคลที่มีคุณภาพของสังคม สมรรถภาพครูมีท้ังสมรรถภาพ
ทางวิชาการและทางวิชาชีพหรือสมรรถภาพทางวิชาชีพครู สมรรถภาพครูหรือสมรรถนะครูอาจแบ่งตาม
ประเภท แบ่งออกเป็นสมรรถนะหลักและสมรรถนะประจ�ำสายงาน สมรรถนะหลักเป็นลักษณะร่วมของครู
ทุกต�ำแหน่ง ประกอบด้วย การมุ่งผลสัมฤทธ์ิ การบริการท่ีดี การพัฒนาตน และการท�ำงานเป็นทีม ส�ำหรับ
สมรรถนะประจ�ำสายงานเป็นสมรรถนะส�ำหรับแต่ละต�ำแหน่ง เพ่ือสนับสนุนให้ครูในต�ำแหน่งน้ัน ๆ แสดง
พฤติกรรมที่เหมาะสมกับหน้าท่ี และส่งเสริมให้ครูสามารถปฏิบัติภารกิจในหน้าท่ีได้ดีย่ิงข้ึน สมรรถนะประจ�ำ
สายงานประกอบดว้ ย 1) การจดั การเรยี นรู้ 2) การพฒั นาผเู้ รยี น 3) การบรหิ ารจดั การชนั้ เรยี น 4) การวเิ คราะห์
สังเคราะห์ และการวิจัย 5) การสร้างความร่วมมือกับชุมชน การก�ำหนดรายละเอียดของแต่ละประเภทของ
สมรรถนะ ข้ึนอยู่กับการตกลงของบุคลากรในแตล่ ะหน่วยงาน อยา่ งไรกต็ าม การก�ำหนดสมรรถนะต้องคำ� นึง
ถึงแนวคิดทางการศึกษา ธรรมชาติของเนื้อหาวิชา ผลการวิจัย ข้อคิดเห็นทางการศึกษา รวมทั้งกฎหมายท่ี
เก่ียวข้องกับการศึกษาด้วย
คุรุสภาได้ก�ำหนดสมรรถนะของครูตามมาตรฐานความรู้และประสบการณ์ไว้ 9 ด้าน คือ
1. ภาษาและเทคโนโลยีส�ำหรับครู
2. การพัฒนาหลักสูตร
3. การจัดการเรียนรู้
4. จิตวิทยาส�ำหรับครู
5. การวัดและประเมินผลการศึกษา
