Page 41 - การวางแผน การออกแบบ และการผลิตสื่อชุมชน
P. 41
การใชแ้ ละพัฒนาสือ่ บุคคลและเครอื ขา่ ยการสอ่ื สารเพ่อื การพัฒนาชุมชน 12-31
การศึกษาระดับปริญญาตรี ส่วนใหญ่มาจากสายประชาสังคม การท�ำงานส่ือสารสุขภาพเป็นงานรอง แต่
จะมีคณุ สมบัติท่ตี รงกนั คือ มีจิตอาสา สนใจดา้ นการส่ือสาร และเม่ือพจิ ารณาปัญหาในการท�ำงานก็พบว่า
สว่ นใหญม่ ีความร้ดู า้ นสุขภาพนอ้ ย ขาดทกั ษะการสอื่ สาร ใชส้ ื่อเพยี งสื่อเสียง ไดแ้ ก่ หอกระจายขา่ ว วทิ ยุ
ชุมชน และทส่ี �ำคญั คือ การท�ำงานสอื่ สขุ ภาพทผ่ี ่านมามักจะมีลักษณะตา่ งคนต่างทำ� ทำ� ให้พลงั การท�ำงาน
ไม่มาก ส�ำหรับการแสวงหาข้อมูลสุขภาพ มักจะนิยมใช้จากภาครัฐมากที่สุด รองลงมาคือส่ือบุคคล และ
มองว่า แหล่งข้อมูลไมพ่ อ ทว่า ยงั มีโอกาสท่ดี ีทไี่ ด้รับการสนับสนุนจากองคก์ รสขุ ภาพ ส่ือมวลชนท้องถ่นิ
แกนนำ� ประชาสังคมสุขภาพ
จากปญั หาดงั กล่าว จงึ นำ� มาสู่การเสริมศกั ยภาพของนกั ส่อื สารสุขภาพทอ้ งถิน่
ในขั้นตอนแรก การวางแผนการด�ำเนินงาน ได้ให้นักสื่อสารสุขภาพได้เข้ามามีส่วนร่วมในการ
วิเคราะห์ประเด็นปัญหาร่วมกนั และกำ� หนดเน้ือหาในการพฒั นาตนเองรว่ มกับทมี วิจัย และผลการพูดคยุ
ก็พบวา่ ความสามารถท่ีตอ้ งการก็คอื ความสามารถในการพดู ทง้ั การพูดผา่ นสาธาณะและสือ่ เสียงตา่ งๆ
อยา่ งไรกด็ ี จากปญั หาขอ้ จำ� กดั ทไี่ ดศ้ กึ ษามาเบอื้ งตน้ โดยเฉพาะอยา่ งยง่ิ การรวมพลงั การทำ� งาน จงึ ทำ� ให้
เกิดการวางวตั ถปุ ระสงค์เพอ่ื การสรา้ งเครือข่ายเพ่ิมเตมิ
นอกจากน้นั ยังได้ทบทวนบทบาทของนักส่ือสารสุขภาพว่า ควรมีลกั ษณะเชน่ ไร ซึ่งอาจถอื ได้
ว่า เป็นเกณฑ์วดั ความเป็นนักสอื่ สารสขุ ภาพ ผลการด�ำเนนิ งานพบว่า นักสอ่ื สารสขุ ภาพควรมีบทบาทใน
การเป็นสอ่ื กลางร่วมสร้างเสรมิ สุขภาพ การเฝา้ ระวงั ปอ้ งกันโรคภยั โดยอาศยั เคร่ืองมอื คือ “การส่ือสาร”
เปน็ หัวใจในการสือ่ สารขอ้ มูล แลกเปลี่ยนข้อมูลให้แกค่ นในทอ้ งถ่นิ
ขน้ั ตอนถดั มา คอื การฝึกอบรมให้นักส่ือสารสุขภาพ ในขนั้ ตอนนจ้ี ากปญั หาทคี่ น้ พบนำ� มาสกู่ าร
ฝึกอบรมทักษะด้านการส่ือสารให้แก่นักสื่อสารสุขภาพ ท้ังทักษะการพูด ซ่ึงเป็นทักษะเบ้ืองต้น ที่เหมาะ
กบั พนื้ ทขี่ องแตล่ ะแหง่ อยา่ งดี เพราะมคี วามใกลช้ ดิ กนั การไวว้ างใจ อกี ทง้ั ยงั เรมิ่ ขยายทกั ษะการพดู ผา่ น
สอื่ เสียง ได้แก่ หอกระจายขา่ ว วทิ ยชุ มุ ชน ท�ำใหเ้ กิดความร้หู ลกั การในการส่อื สารผ่านส่อื กระจายเสยี ง
เม่อื ฝกึ การพดู แลว้ ยงั น�ำไปสกู่ ารแสวงหาขา่ วสารด้านสขุ ภาพ การจดั ระบบขอ้ มูล การน�ำเสนอ
ขอ้ มลู ทเี่ ปน็ ทกั ษะทส่ี งู ขน้ึ เพราะจะพดู ไดด้ กี ต็ อ้ งมกี ารแสวงหาขอ้ มลู ขอ้ มลู ใดจะนา่ เชอื่ ถอื มคี วามทนั สมยั
ทนั เหตกุ ารณ์ การระมัดระวงั ตอ่ โฆษณาแฝง
ทง้ั นี้ ดวงพร ระบวุ า่ การดำ� เนนิ งานพฒั นาทจ่ี ะไดป้ ระสทิ ธภิ าพ อาจมใิ ชก่ ารอบรมอยา่ งเดยี ว แต่
จะวางอยู่บนการให้นักสื่อสารได้ทดลองปฏิบัติจริง ท�ำให้เกิดการเรียนรู้จากประสบการณ์จริง และจาก
เพ่อื นๆ ทอ่ี บรม ซง่ึ จะน�ำไปสู่การสร้างพลงั เครือขา่ ยอกี ทางหน่ึง
ขน้ั ตอนสดุ ทา้ ย คอื การประเมนิ ผลการดำ� เนนิ งาน พบวา่ การพฒั นาศกั ยภาพการสอ่ื สารไมเ่ พยี ง
แต่จะท�ำให้นักสื่อสารสุขภาพมีความรู้เพ่ิมขึ้นแล้ว แต่หมายรวมถึงการเสริมความมั่นใจให้กับนักส่ือสาร
สุขภาพด้วย เพราะที่ผ่านมาหลายท่านอาจท�ำงานโดยธรรมชาติไม่ได้มีหลักการท่ีถูกต้อง การฝึกอบรม
ย่อมชว่ ยทำ� ใหเ้ กิดความมนั่ ใจในลกั ษณะของศิษยม์ คี รู
