Page 18 - วัฒนธรรมกับการท่องเที่ยว

13-8 วัฒนธรรมกับการท่องเทย่ี ว
ต่อมาในสมัยสังคมโรมันพบว่าย่ิงให้ความส�ำคัญแก่การสะสมวัตถุสิ่งของมากข้ึน เพราะมองว่า

สงิ่ ของเหลา่ นั้นมคี ณุ คา่ ทางประวัตศิ าสตร์ ความงาม และมลู คา่ จำ� นวนคนที่สะสมจงึ เพ่ิมมากขน้ึ และนยิ ม
มากขึน้ อีกทั้งเม่ือไปสู้รบกลับมากม็ ักจะนำ� ของแปลก ของหายากติดมือกลบั บา้ นมาดว้ ยเพราะบง่ บอกถงึ
ชยั ชนะและอ�ำนาจท่สี ามารถเป็นเจา้ ของวัตถุนัน้ ๆ ได้ ในยุคนเี้ รมิ่ มกี ารท�ำของเลียนแบบ หรือจ�ำลองวัตถุ
ทไี่ มส่ ามารถนำ� กลบั มาได้ หรอื ไมส่ ามารถยดึ ครองเปน็ เจา้ ของได้ สถานทเ่ี กบ็ ของแปลกหรอื ของมคี า่ กม็ กั
จะเกบ็ ในศาสนสถาน เชน่ ขากรรไกรปลาฉลาม งาชา้ ง พืชหายาก อาวุธ จะเห็นได้วา่ วัตถุประสงค์ของ
การสะสมพฒั นาจากการเป็นแหลง่ เรียนรเู้ ข้าส่แู นวคิดการอนรุ ักษ์ สงวนรกั ษาซึง่ เปน็ รากฐานของรปู แบบ
การบริหารงานพิพิธภัณฑ์ในโลกตะวันตกต่อมา พบว่าในสมัยโรมันนี้ พระราชวังของพระเจ้าเฮเดรียนมี
ห้องแสดงภาพเขียน นอกจากจัดห้องเพื่อแสดงภาพ พระองคย์ งั โปรดใหจ้ ำ� ลองสถานที่มีชอ่ื เสยี งของกรีก
โบราณมาสรา้ งไวท้ เี่ มอื งทรบิ รู ซงึ่ จดั วา่ เปน็ พพิ ธิ ภณั ฑก์ ลางแจง้ รวมทงั้ ใหม้ ผี ดู้ แู ลความปลอดภยั ทำ� หนา้ ที่
เหมือนเจา้ หนา้ ทร่ี กั ษางานสะสมพพิ ธิ ภณั ฑใ์ นปจั จบุ นั (ปรติ ตา เฉลิมเผา่ กออนัตกลู และคณะ, 2547, น.
23-24)

เมอื่ อาณาจกั รโรมนั ลม่ สลายและเขา้ สยู่ คุ กลาง สถาบนั ศาสนาเขา้ มามอี ทิ ธพิ ลตอ่ สงั คมในทกุ ดา้ น
รวมถงึ แนวทางการอนรุ กั ษโ์ บราณวตั ถตุ า่ งๆ โบสถจ์ งึ เปน็ สถานทเ่ี กบ็ โบราณวตั ถแุ ละศาสนวตั ถอุ กี ทงั้ ซาก
สตั ว์ แตเ่ นอื่ งจากในทศ่ี าสนจกั รเรอื งอำ� นาจนนั้ ไมไ่ ดใ้ สใ่ จวทิ ยาการดา้ นอนื่ ๆ การเกบ็ สะสมกเ็ ปน็ เพยี งเกบ็
ของแปลกประหลาดมากองรวมกนั ไมไ่ ดค้ น้ ควา้ วจิ ยั เปดิ โอกาสใหต้ ง้ั คำ� ถามและศกึ ษาเกย่ี วกบั วตั ถเุ หลา่
น้ัน นอกจากวัตถุที่เก่ียวกับศาสนาเท่าน้ันที่ถูกให้ความส�ำคัญ อีกทั้งวัตถุท่ีจัดเก็บไม่ได้ถูกแยกประเภท
อย่างเป็นระบบและไม่ได้ศึกษาต่อยอดความรู้ พิพิธภัณฑ์ในยุคนี้จึงเป็นเหมือนห้องเก็บของขนาดใหญ่
นน่ั เอง (Gunay, 2012, p. 1251)

แนวคิดพิพิธภัณฑ์ในระยะท่ีสอง (ยุคฟื้นฟูศิลปวิทยาการและยุคเรืองปัญญา)

หลงั จากทศ่ี าสนจกั รลดบทบาทอำ� นาจลง การสะสมวตั ถจุ งึ กลายเปน็ สงิ่ ทนี่ ยิ มในหมชู่ นั้ สงู พอ่ คา้
หรอื คหบดที ร่ี า่ํ รวยเพอ่ื บง่ บอกสถานภาพและรสนยิ มของผสู้ ะสม ในสมยั นเี้ กดิ แนวคดิ พพิ ธิ ภณั ฑสถานขน้ึ
คอื สถานทีเ่ ก็บวัตถขุ องชนชนั้ สงู สำ� หรบั ไวช้ ืน่ ชม เชน่ ตระกูลเมดซี ี ในอิตาลี มขี องสะสมมากมายไม่ว่า
จะเป็นหินแปลก หนังสือ ตราประทับ เหรียญ ฯลฯ หรือ การสะสมศาสนวัตถุของบาทหลวง Bernard
Suger ทฝ่ี รง่ั เศส โดยสว่ นใหญจ่ ะสะสมวตั ถทุ างวฒั นธรรมเพอ่ื เปน็ สญั ลกั ษณเ์ ชงิ อำ� นาจ ดงั เหน็ ไดช้ ดั จาก
สมัยพระเจ้าหลยุ สท์ ่ี 13 และ 14 พยายามตกแตง่ พระราชวงั แวร์ซายสใ์ ห้หรหู รา มกี ารจัดแสงผลงานต่างๆ
แต่บางประเทศก็ใช้ค�ำเรียกสถานที่เก็บวัตถุแตกต่างกันไป เช่น ในประเทศอังกฤษและฝรั่งเศสนิยม
เรียกสถานท่ีเก็บภาพวาดและรูปปั้นว่า แกลลอรี (Gallery) ส่วนสถานที่เก็บวัตถุข้าวของอ่ืนๆ เรียกว่า
คาบเิ นต (Cabinet)

สว่ นการเขา้ ชมนนั้ ยงั ไมเ่ ปดิ ใหส้ าธารณชนเขา้ ชม แตจ่ ะใหเ้ ขา้ ชมเฉพาะคนในแวดวงสงั คมเดยี วกนั
โดยเจา้ ของงานเชญิ มาชม มบี างแหง่ เปดิ ใหค้ นทว่ั ไปเขา้ ชมแตต่ อ้ งทำ� จดหมายนดั หรอื เสยี เงนิ เขา้ ชม และ
การจัดแสดงผลงานมักเน้นท่ีปริมาณข้าวของให้คนที่มาชมรู้สึกถึงความรํ่ารวยม่ังมีของเจ้าของพิพิธภัณฑ์
ซง่ึ การเนน้ ปรมิ าณกม็ ขี อ้ ดเี พราะสมบตั ทิ สี่ ง่ ตอ่ มาในรนุ่ หลงั มจี ำ� นวนมากพอทจ่ี ะจดั เปน็ หมวดหมแู่ ละสรา้ ง