Page 24 - วัฒนธรรมกับการท่องเที่ยว
P. 24
13-14 วฒั นธรรมกบั การท่องเท่ยี ว
2. ความส�ำคัญของพิพิธภัณฑ์
พพิ ธิ ภณั ฑจ์ ดั เปน็ สถานทซ่ี งึ่ มคี ณุ คา่ และความสำ� คญั ตอ่ สงั คมมาตง้ั แตใ่ นอดตี โดยความสำ� คญั ท่ี
โดดเด่นของพิพิธภัณฑม์ ีหลายด้านด้วยกนั ดังน้ี
2.1 ด้านสังคมและวัฒนธรรม พิพิธภัณฑ์มีหลายบทบาทในสังคมที่ซ้อนทับกันอยู่คือ มีท้ัง
บทบาททเ่ี ปน็ สถานทแ่ี หง่ ความทรงจำ� ทางวฒั นธรรมและประวตั ศิ าสตรร์ ว่ มกนั ของคนในชมุ ชน หรอื คนใน
ชาติ เรียกไดว้ ่าเปน็ พน้ื ท่ีซงึ่ คนรุน่ หลังสามารถมาค้นหารากเหงา้ ของตนได้ ในอกี บทบาทหนง่ึ พพิ ิธภณั ฑ์
มฐี านะเปน็ สอ่ื สะทอ้ นใหส้ งั คมโลกรบั รตู้ วั ตนของเราผา่ นการจดั แสดง การเลอื กวตั ถทุ จ่ี ะนำ� เขา้ สงู่ านสะสม
เชน่ ในสหรฐั อเมริกาทซ่ี ึง่ อเมรกิ ันชนผิวสเี รียกร้องการยอมรบั ทำ� ใหห้ ลายๆ พิพธิ ภัณฑ์ท่ีต้องการจะเปน็
กระบอกเสยี งสอื่ ใหเ้ หน็ ถงึ ความหลากหลายและการยอมรบั กต็ อ้ งพจิ ารณาจดั แสดงผลงานหรอื วตั ถุ เรอ่ื งราว
ทเ่ี กี่ยวกบั กลุม่ คนเหล่านี้ (ชวี สทิ ธิ์ บณุ ยเกยี รติ, 2559)
ในประเทศไทยพิพิธภัณฑ์เป็นสถานที่ซ่ึงรวบรวมหลักฐานทางประวัติศาสตร์วัฒนธรรมท่ีบ่งบอก
ถึงความเปลี่ยนแปลงในสังคมไทย สามารถบ่งบอกถึงความเปล่ียนแปลงทางวัฒนธรรมที่ส�ำคัญของไทย
อกี ทง้ั ยงั สามารถชว่ ยสรา้ งความทรงจ�ำและเปน็ พน้ื ทที่ างสงั คมของคนกลมุ่ ตา่ งๆ เปรยี บเสมอื นเปน็ เวทใี ห้
ผู้คนได้น�ำเสนอประวัติศาสตร์หรือเร่ืองราวของตนให้แก่คนรุ่นใหม่และคนภายนอกได้ รวมทั้งยังเป็น
สถานท่ีซ่ึงช่วยเช่ือมโยงความรู้จากในอดีตมาผูกกับปัจจุบัน เป็นแรงบันดาลใจให้เกิดการสร้างสรรค์
วฒั นธรรมได้ นอกจากนพ้ี พิ ธิ ภณั ฑย์ งั เปน็ สถานทซ่ี ง่ึ ประชาชนไดร้ ว่ มแรง รว่ มคดิ รว่ มทำ� โดยมกี ารบรจิ าค
ทรพั ยส์ งิ่ ของ รว่ มมอื เสยี สละกำ� ลงั กายในการจดั สรา้ งอาคารสถานทสี่ �ำหรบั เปน็ สถานทใ่ี หค้ วามรู้ ขา่ วสาร
ข้อมูลต่างๆ แก่ประชาชน โดยมสี ่ือประเภทสิ่งพิมพ์และอาจมสี อ่ื เทคโนโลยี วิทยุ โทรทัศน์ ของจริง ของ
จำ� ลอง การแสดง การสาธติ ตา่ งๆ ไวบ้ รกิ าร สอื่ บางสว่ นไดร้ บั ความรว่ มมอื จากหนว่ ยงานของราชการและ
เอกชน และสอ่ื อกี บางสว่ นไดร้ บั บรจิ าคจากประชาชนทว่ั ไป ทงั้ นเ้ี พอื่ ใหป้ ระชาชนในหมบู่ า้ นไดม้ โี อกาสฝกึ
อา่ น เขยี น ไดศ้ กึ ษาแลกเปลยี่ นความคดิ เพอ่ื นำ� ไปสกู่ ารพฒั นาคณุ ภาพชวี ติ ทด่ี ขี น้ึ ไดต้ อ่ ไป (สาวติ รี สวุ รรณ
สถิตย์, 2544, น. 1–2)
2.2 ด้านการศึกษา การศึกษาในตะวันตกได้เปลี่ยนแปลงจากระบบการศึกษาแบบเดิมสู่รูปแบบ
ใหมท่ เ่ี นน้ การเรยี นรตู้ ลอดชวี ติ และศกึ ษานอกหอ้ งเรยี น หลกั สตู รการเรยี นการสอนของกระทรวงศกึ ษาธกิ าร
ในปจั จบุ นั มงุ่ สง่ เสรมิ ใหผ้ เู้ รยี นไดศ้ กึ ษาคน้ ควา้ หาความรใู้ นลกั ษณะการเรยี นรตู้ ลอดชวี ติ (Life Learning)
โดยผู้เรียนสามารถศึกษาได้จากแหล่งการเรียนรู้ต่างๆ ดังท่ีระบุไว้ในพระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ
พ.ศ. 2542 มาตรา 25 ที่ว่า “รัฐต้องส่งเสริมการด�ำเนินงาน และจัดตั้งแหล่งการเรียนรู้ตลอดชีวิตทุก
รปู แบบ ไดแ้ ก่ หอ้ งสมดุ ประชาชน พพิ ธิ ภณั ฑ์ หอศลิ ป์ สวนสตั ว์ และแหลง่ การเรยี นรอู้ น่ื ๆ อยา่ งพอเพยี ง
และมีประสิทธิภาพ” จึงกล่าวได้ว่ารัฐได้ตระหนักถึงความส�ำคัญของแหล่งการเรียนรู้ในรูปแบบอื่นท่ีนอก
เหนอื ไปจากการศึกษาในระบบ ด้วยเหตนุ พ้ี ิพิธภณั ฑจ์ งึ ไดร้ ับการพจิ ารณาให้เป็นอีกแหล่งการเรียนรหู้ นึง่
ท่ผี คู้ นเรมิ่ หันมาให้ความสนใจกันมากขน้ึ ในฐานะแหล่งการเรียนร้ลู กั ษณะใหม่
พิพิธภัณฑ์จึงกลายเป็นเสมือนสื่อแหล่งหน่ึงท่ีสามารถตอบโจทย์ได้ ตั้งแต่แผนพัฒนาเศรษฐกิจ
และสงั คมฉบบั ท่ี 9 เปน็ ตน้ มา พพิ ธิ ภณั ฑใ์ นประเทศไทยพยายามปรบั ตวั ใหส้ อดคลอ้ งกบั นยิ ามใหมท่ เ่ี กดิ
ข้นึ ส่งผลให้พพิ ธิ ภณั ฑ์มีความส�ำคัญทางการศกึ ษา ดงั นี้
