Page 27 - ทฤษฎีและการวิจารณ์ภาพยนตร์
P. 27
แนวคิดภาพยนตรห์ ลงั ทศวรรษ 1970 7-17
เรื่องที่ 7.2.1
กลุ่มแนวคิดมาร์กซิสม์ใหม่
ในช่วงทศวรรษ 1950 ตอ่ เน่ือง 1960 แนวคดิ มาร์กซิสมไ์ ด้รเิ ร่มิ มอี ทิ ธิพลตอ่ การสร้างและวิจารณ์
ภาพยนตรใ์ นหลายประเทศ จะเหน็ ไดจ้ ากหลงั สงครามโลกครงั้ ท่ี 2 แนวคดิ สจั นยิ มใหม่ หรอื Neo-realist
ท่ีได้ก่อข้ึนในประเทศอิตาลีและส่งอิทธิพลไปอีกหลายประเทศในเวลาต่อมา ซ่ึงได้สะท้อนถึงแนวคิด
มารก์ ซิสมอ์ ย่างชดั เจน ทัง้ ในดา้ นเนอื้ หาและรูปแบบของภาพยนตร์ โดยผู้สร้างภาพยนตร์และนักวิจารณ์
กลุ่มที่มีแนวคิดมาร์กซิสม์ได้ประกาศถึงรูปแบบและเนื้อหาภาพยนตร์ท่ีควรจะเป็น เช่น ภาพยนตร์ควร
สะทอ้ นความเปน็ จรงิ ของสงั คมทก่ี �ำลงั ขดั สน ความยากแคน้ หลงั สงคราม มคี วามเหลอื่ มลา้ํ ทางชนชนั้ และ
ความยากจนของเหลา่ กรรมกร ทางดา้ นรปู แบบการถา่ ยทำ� ภาพยนตรก์ เ็ นน้ การนำ� เสนอเรอ่ื งราวความจรงิ
ไม่ใชด้ ารานักแสดงที่มีชอ่ื เสยี ง และใชโ้ ลเคชน่ั จรงิ ในการถา่ ยท�ำ
แนวคดิ ทไ่ี ดร้ บั อทิ ธพิ ลจากแนวคดิ มารก์ ซสิ มแ์ ละสง่ อทิ ธพิ ลตอ่ การศกึ ษา การวเิ คราะห์ และวจิ ารณ์
ภาพยนตร์อย่างมากหลังช่วงทศวรรษ 1970 ได้แบ่งออกเป็นสองสาย
1) สายแรกเป็นแนวคิดของส�ำนักแฟรงก์เฟิร์ต (Frankfurt School) ประเทศเยอรมนี ซงึ่ มแี กน
น�ำหลักคือ ธีโอดอร์ อดอรโ์ น (Theodor Adorno) และแมกซ์ ฮอกไคม์เมอร์ (Max Horkheimer) ที่ถูก
พฒั นาและเตบิ โตทางการศกึ ษาดา้ นสอ่ื สารมวลชนในสหรฐั อเมรกิ า ทง้ั สองไดเ้ ขยี นงานชน้ิ ส�ำคญั คอื “The
Culture Industry” เปน็ งานเขียนท่ีทรงอทิ ธพิ ลต่อการศกึ ษาสื่อสารมวลชนอยา่ งมาก โดยมสี าระส�ำคัญ
เกีย่ วกบั การผลติ ส่อื ท่เี นน้ การผลติ เพอื่ มวลชนจ�ำนวนมาก เนน้ ผลกำ� ไรเปน็ ที่ตง้ั ดังน้ันจึงมสี ตู รสำ� เร็จใน
การผลติ ส่ือ โดยท�ำให้วฒั นธรรมต่างๆ เปน็ สนิ คา้ ผา่ นการเผยแพร่ของสื่อมวลชน อนั เนื่องจากบริบททาง
สงั คมท่เี ข้าสูค่ วามสมยั ใหม่เตม็ รูปแบบ
เมอ่ื นำ� มาใชศ้ กึ ษาภาพยนตร์ จงึ เปน็ การศกึ ษาภาพยนตรใ์ นมมุ มองวพิ ากษว์ จิ ารณว์ า่ ภาพยนตร์
ก็เป็นหนึ่งในผลิตผลของอุตสาหกรรมทางวัฒนธรรมเช่นกัน การผลิตภาพยนตร์หน่ึงเร่ืองจึงมีสูตรส�ำเร็จ
เพอื่ รบั ประกนั ว่าภาพยนตรน์ ั้นจะมีคนดจู �ำนวนมาก ไดก้ ำ� ไรจากคา่ ตัว๋ เข้าชม รวมท้งั การทำ� ให้ภาพยนตร์
เปน็ อตุ สาหกรรมขนาดใหญ่ มกี ารแบง่ งานกนั ท�ำชดั เจนในแตล่ ะฝา่ ย ทเ่ี รยี กวา่ เปน็ ระบบสตดู โิ อ (studio
system)2 เชน่ ฮอลลีวดู จนกลายเปน็ ระบบท่สี ง่ ผลต่อเนื้อหาการผลิตทจ่ี �ำเปน็ ตอ้ งเอาใจ “มวลชน” เพือ่
ผดุงให้ระบบเช่นน้อี ย่รู อดได้
2 ระบบสตูดโิ อในธรุ กิจภาพยนตร์ เปน็ ศพั ทท์ ี่มาจากรูปแบบธุรกิจของ 5 บริษทั ยักษ์ใหญใ่ นฮอลลวี ูด ได้แก่ Paramount
Pictures, Metro Goldwyn Mayer, Warner Brothers Pictures, 20th Century Fox และ RKO ที่ควบรวมธรุ กจิ การผลิต
ภาพยนตร์และการจัดจำ�หน่ายภาพยนตร์ในตัวของบริษัทหนึ่งๆ ในราวทศวรรษ 1910-1920 เมื่อภาพยนตร์ของอเมริกาเข้าสู่ธุรกิจ
เตม็ รูปแบบ รูปแบบธุรกิจแบบโรงงานผลติ ไดถ้ กู นำ�มาใช้ เช่น การรวมอำ�นาจการผลติ และการบรหิ ารจัดการอ่นื ๆ การแบ่งงานกัน
ทำ�ของคนงาน การทำ�ใหเ้ ปน็ มาตรฐานเดยี วกนั ทัง้ สไตล์ของภาพยนตร์ โดยพยายามประหยัดต้นทนุ การผลติ ไปด้วย และสร้างภาพ
ของแบรนดบ์ รษิ ัทดว้ ย อย่างไรก็ตามระบบนไี้ ด้รับการวพิ ากษว์ ิจารณอ์ ยา่ งหนกั ว่า ผูกขาดธรุ กจิ มากเกินไป สง่ ผลเสยี ตอ่ ภาพยนตร์
ขนาดเลก็ และบรษิ ัทขนาดกลางอนื่ ๆ (Encyclopedia.com, 2019a)
