Page 29 - ทฤษฎีและการวิจารณ์ภาพยนตร์
P. 29
แนวคดิ ภาพยนตรห์ ลังทศวรรษ 1970 7-19
2 ทำ� ใหน้ กั ทฤษฎรี นุ่ หลงั นำ� มาประยกุ ตใ์ ชแ้ ละวเิ คราะหภ์ าพยนตรใ์ นมติ ขิ อง “เครอ่ื งมอื ” ในการธำ� รงรกั ษา
อดุ มการณก์ ระแสหลกั อยา่ งเปน็ ธรรมชาติ เชน่ คา่ นยิ มความรกั ระหวา่ งเพศเปน็ สงิ่ ทส่ี วยงามถกู ตอ้ งเสมอ
แตค่ วามรกั เพศเดยี วกนั เปน็ เรอ่ื งผดิ ปกติ โดยเฉพาะอยา่ งยงิ่ ภาพยนตร์ฮอลลีวูด ทผี่ ลติ อดุ มการณก์ ระแส
หลักผา่ นภาพยนตร์ประเภทต่างๆ (film genres) (Hayward, 2000)
ในมติ นิ ีเ้ อง ส�ำนักมารก์ ซิสม์จึงส่งอิทธิพลตอ่ กลุ่มวิเคราะห์ตระกูลของภาพยนตร์ หรือ Genres
analysis ด้วย เนื่องจากรูปแบบโครงสร้างของภาพยนตร์แต่ละตระกูลจะส่งผลให้เกิดการผลิต ระบบคิด
ขน้ึ มาชดุ หนง่ึ เสมอ เชน่ ภาพยนตรร์ กั โรแมนตกิ จะผลติ ชดุ ความคดิ ความรกั ตา่ งเพศอนั สวยงาม ภาพยนตร์
แอค๊ ชน่ั จะผลติ ชดุ ความคดิ ฝา่ ยธรรมะชนะอธรรม ภาพยนตรส์ งครามจะมฮี โี รท่ เ่ี ปย่ี มดว้ ยคณุ ธรรมและฝา่ ย
ตรงขา้ มท่ไี ม่มศี ลี ธรรม
ความแนบเนยี นของภาพยนตรใ์ นการผลติ อดุ มการณน์ น้ั กเ็ นอื่ งมาจากธรรมชาตขิ องสอ่ื ภาพยนตร์
เองทปี่ ระกอบดว้ ยศลิ ปะประเภทตา่ งๆ แสง สี เสยี ง การแสดง เพลง องค์ประกอบภาพ และการตัดต่อท่ี
เชอื่ มใหก้ าลเวลาและสถานทต่ี า่ งๆ มคี วามตอ่ เนอื่ งสมจรงิ (โปรดศกึ ษารายละเอยี ดหนว่ ยที่ 8 ตอนท่ี 8.3)
การน�ำแนวคิดไปใช้
แนวคดิ เรอ่ื งอดุ มการณเ์ ปน็ แนวคดิ ทซ่ี บั ซอ้ น และถกู พฒั นาแยกยอ่ ยออกไปอกี หลายแนวคดิ ดงั ที่
กล่าวมาแล้ว เมือ่ นกั ศึกษาภาพยนตร์ขั้นตน้ ได้ศึกษาแนวคดิ นีอ้ าจจะพิจารณาประเด็นพ้นื ฐานไดเ้ ปน็ สอง
แนวทาง ดังน้ี
1. ในฐานะผู้ผลิตภาพยนตร์ แนวคิดมาร์กซิสม์ส่งผลต่อผู้ผลิตภาพยนตร์มาหลายยุคหลายสมัย
นั่นคือ ผู้สร้างภาพยนตร์ต้ังใจที่จะใส่ชุดความคิดหรือแก่นหลักส�ำคัญเก่ียวกับอุดมการณ์ด้านสังคมนิยม
หรืออุดมการณ์เกี่ยวกับมาร์กซิสม์ในภาพยนตร์ รวมทั้งต้ังใจที่จะวิพากษ์วิจารณ์อุดมการณ์กระแสหลัก
ของชนชน้ั ปกครองหรือรฐั (ดังแนวคิดพื้นฐานของมารก์ ซ) เชน่ ภาพยนตร์เรอ่ื ง Le Vent d’est (1970)
สร้างโดย Dziga Vertov Group และ Jean Luc Godard ซึ่งถูกกล่าวถึงโดยนักวิจารณ์ใน Cahiers
du cinema วา่ เปน็ ภาพยนตรท์ ม่ี เี นอื้ หาวพิ ากษอ์ ดุ มการณก์ ระแสหลกั และมรี ปู แบบทต่ี อ่ ตา้ นกระแสหลกั
ดว้ ย คอื เล่าเรอ่ื งแบบหนังทดลอง (experimental film)3
3 หนังทดลอง หรือ หนังอาวองการด์ (the avant-garde cinema) เป็นแนวทางการสร้างภาพยนตร์ท่ีแตกตา่ งจากหนงั
ฮอลลีวูดท่ัวไป มีรูปแบบหลากหลาย อาจจะถ่ายทำ�เพียงคนเดียวหรือกองถ่ายขนาดเล็ก หนังมีความยาวน้อยกว่า 30 นาที ใช้
งบประมาณตา่ํ มกั สรา้ งเพอ่ื ความงามทางสนุ ทรยี ศาสตรท์ ผี่ สู้ รา้ งหนงั ชน่ื ชอบ หรอื สรา้ งเทคนคิ ดา้ นภาพแบบแปลกใหม่ ไมม่ กี ารเลา่
เรื่องตามโครงสร้างแบบหนังท่ัวไป มักไม่มีบทสนทนา และใช้เสียงประกอบแบบผิดเพี้ยนจากหนังทั่วไป ผู้กำ�กับหญิงมายา เดเรน
(Maya Deren) คือ คนทำ�หนงั สร้างทดลองทีม่ ชี อ่ื เสียงมากคนหน่ึงของอเมรกิ า (Encyplopedia.com, 2019b)
