Page 39 - ทฤษฎีและการวิจารณ์ภาพยนตร์
P. 39
แนวคดิ ภาพยนตรห์ ลงั ทศวรรษ 1970 7-29
ภาพที่ 7.10 การใช้ร่างกายเพื่อแสดงความหมายในภาพยนตร์เรื่อง Piano
ที่มา: h ttps://www.researchgate.net/figure/A-close-up-of-Ada-s-prosthetic-finger-in-Jane-Campion-s-
The-Piano-Miramax-1993_fig1_236766270
แนวคิดภาพยนตร์เควียร์
ดว้ ยอทิ ธพิ ลจากแนวคดิ ของมลั วจี ากกลมุ่ เฟมนิ สิ ต์ รวมทงั้ บรบิ ทอกี หลายปจั จยั กลมุ่ เควยี รซ์ นี มี า
(Queer cinema) หรือภาพยนตร์เควียร์ ได้ปรากฏข้ึนอย่างชัดเจนในเวลาต่อมา ก่อนจะศึกษาลักษณะ
ส�ำคญั ของแนวคิดภาพยนตรเ์ ควียร์ ควรเข้าใจแนวคดิ หลกั สองประการคอื
1. ทฤษฎีเกย์และเลสเบี้ยนท้าทายแนวคิดมัลวี ครอบคลุมประเด็นด้านเชื้อชาติ ชนชั้น และ
ชาติพันธุ์ เดิมนั้นกลุ่มนักทฤษฎีเกย์และเลสเบี้ยนได้ปรากฏขึ้นหลังจากกลุ่มเฟมินิสต์ได้แสดงบทบาทมา
ระยะหนงึ่ แลว้ ในชว่ งหลงั ทศวรรษ 1970 โดยเกดิ ขนึ้ ทงั้ ในสายทเ่ี หน็ ดว้ ย และสายทว่ี พิ ากษว์ จิ ารณแ์ นวคดิ
ของมลั วี โดยกลมุ่ นเ้ี หน็ วา่ ภาพตวั แทนเกย่ี วกบั เพศสภาพและเรอื่ งราวเกยี่ วกบั เพศบนภาพยนตรม์ คี วาม
ไมส่ มจริง เช่น ในโลกแหง่ ความจริง ผชู้ ายอาจจะไมไ่ ดร้ กั เพศหญงิ แต่ยังมคี วามรกั แบบอื่นๆ หรืออาจจะ
รักเพศเดียวกัน เพศหญิงอาจจะมีความพึงพอใจต่อการจ้องมองรูปร่างเพศชายเช่นกัน มิใช่แค่เพศชาย
เทา่ นน้ั ทพ่ี อใจในการจอ้ งมองรา่ งกายเพศหญงิ นอกจากนกี้ ลมุ่ เกยแ์ ละเลสเบย้ี นยงั ศกึ ษาลกึ ลงไปวา่ ศลิ ปะ
ภาพยนตร์ได้ “จัดวาง” ความคิดเกยี่ วกบั เพศสภาพ (ดูความหมายในแนวคิดเฟมนิ ิสต์ก่อนหนา้ น)้ี และ
เพศวิถี (sexuality)6 อยา่ งไร (Corrigan and White, 2004 และ Branigan and Buckland, 2015)
นกั ทฤษฎภี าพยนตรเ์ กยแ์ ละเลสเบย้ี นไดว้ พิ ากษว์ จิ ารณแ์ นวคดิ มลั ววี า่ ในภาพยนตรก์ ระแสหลกั
เชน่ ฮอลลวี ดู มใิ ชแ่ คค่ วามสมั พนั ธร์ ะหวา่ งเพศทมี่ ลี กั ษณะดถู กู เพศหญงิ หรอื เหน็ เพศหญงิ ในเชงิ ถกู กระทำ�
(passive) แต่ยังให้คุณค่าความสัมพันธ์แบบต่างเพศ คือ คู่ชาย-หญิง มากเกินไป ขณะเดียวกันก็ดูถูก
ตอ่ ตา้ นความรกั เพศเดยี วกนั (heterosexist assumptions) จนกระทง่ั ปลายทศวรรษ 1980 ถงึ ตน้ ทศวรรษ
6 เพศวิถี (sexuality) หมายถึง ‘วิถีชวี ติ ทางเพศทถี่ กู หลอมสร้างจากค่านยิ ม บรรทดั ฐาน และระบบวธิ คี ิด วธิ ปี ฏบิ ัติท่ี
เก่ียวกับความปรารถนาและการแสดงออกทางเพศ ความคิดเกี่ยวกับคู่รัก คู่ชีวิตในอุดมคติและกามกิจ’ ซ่ึงเป็นระบบความคิดและ
พฤติกรรมที่มีความหมายทางสังคม สัมพันธ์กับมิติทางการเมืองเศรษฐกิจ สังคม และวัฒนธรรมท่ีกำ�หนดและสร้างความหมายให้
แกเ่ รอ่ื งเพศในหลากหลายแงม่ มุ (กฤตยา อาชวนจิ กลุ , 2554, น. 44)
