Page 29 - การผลิตรายการวิทยุกระจายเสียงขั้นสูง

การปฏสิ ัมพนั ธก์ ับผ้ฟู ังรายการ 5-19
ดว้ ยเหตุดังกล่าวนเ้ี องสังคมยคุ ท่ีมีชอ่ งทางการส่อื สารหลากหลาย และมจี ำ� นวนมากจงึ เป็นสงั คม
ที่เปิดกว้างส�ำหรับผู้ส่งและผู้รับสาร โดยเฉพาะผู้จัดผู้ผลิตรายการท่ีจะสร้างสรรค์รายการให้มีปฏิสัมพันธ์
กบั ผู้ฟังรายการ ผ่านสอ่ื และอาจเป็นการใชส้ ่ือประสม (multimedia) กไ็ ด้
2.3 เป็นสังคมท่ีผู้คนสามารถเข้าถึงสื่อ สอื่ หลากหลายประเภททอ่ี ธบิ ายขา้ งตน้ นน้ั ผคู้ นในสงั คม
สามารถเข้าถึงสอื่ ได้ เพราะดว้ ยพฒั นาการทางเทคโนโลยที ำ� ให้ส่ือตา่ งๆ ไดร้ บั การพัฒนาใหม้ ีคุณภาพ มี
การพฒั นาเครอื ขา่ ยใหส้ อื่ สามารถแพรก่ ระจายไดค้ รอบคลมุ พน้ื ท่ี ประกอบกบั มจี ำ� นวนสถานมี ากจงึ มสี ว่ น
ท�ำให้ผู้คนสามารถเข้าถึงสื่อได้ และที่ส�ำคัญคือ ส่ือมีราคาไม่สูงเกินก�ำลังผู้บริโภค จึงจะพบว่าแต่ละ
ครอบครัวส่วนใหญ่ล้วนมีเคร่ืองรับวิทยุกระจายเสียงมากกว่าหน่ึงเครื่อง มีเครื่องรับโทรทัศน์ มีโทรศัพท์
สาธารณะ มโี ทรศพั ทม์ อื ถอื สว่ นตวั และในชมุ ชนอาจมรี า้ นใหบ้ รกิ ารเครอื ขา่ ยคอมพวิ เตอรท์ เี่ ปน็ เนต็ คาเฟ่
(net cafee) ด้วย
จากสภาวะทางสงั คมดงั กลา่ วนเี้ องทช่ี ว่ ยเออื้ ตอ่ การสรา้ งปฏสิ มั พนั ธก์ บั ผฟู้ งั รายการ เนอื่ งจากการ
ใชส้ ื่อของบุคคลน้ัน คาทซ์ (Katz, 1959) และเดวสิ นั (Davison) อธบิ ายในประเดน็ น้วี า่ บคุ คลมคี วาม
เกยี่ วพนั อยา่ งยง่ิ ตอ่ สงั คมและสภาพแวดลอ้ มรอบๆ ตวั ซง่ึ สภาพแวดลอ้ มดงั กลา่ วเปน็ สาเหตใุ หแ้ ตล่ ะบคุ คล
มคี วามตอ้ งการเลอื กใชส้ อ่ื หรอื เลอื กรบั ขา่ วสาร เพอ่ื สนองความพอใจและสอดคลอ้ งกบั ความตอ้ งการทาง
สงั คม (พชั นี เชยจรรยา และคณะ, 2541) ดว้ ยเหตนุ เี้ องเมอื่ สภาวะทางสงั คมเปดิ กวา้ งมสี ารสนเทศมากมาย
มีชอ่ งทางการสอ่ื สารหลากหลาย ผู้คนสามารถเข้าถงึ สื่อได้ โดยเฉพาะวิทยกุ ระจายเสียงซงึ่ เป็นสอื่ ดั้งเดิม
ทผ่ี คู้ นรจู้ กั กนั ดี ดงั นน้ั การทผี่ จู้ ดั จะใชข้ อ้ ไดเ้ ปรยี บจากสภาวะทางสงั คมในการวางแผนการสรา้ งปฏสิ มั พนั ธ์
กบั ผฟู้ งั จงึ เปน็ เรอ่ื งทเ่ี ปน็ ไปไดไ้ มย่ าก และหากวางแผนดี การสรา้ งปฏสิ มั พนั ธน์ น้ั จะเปน็ จดุ แขง็ ของรายการ
อกี ด้วย

3. ลักษณะของผู้ฟังรายการ

นอกจากพฒั นาการทางเทคโนโลยี และสภาวะทางสงั คมจะเปน็ ปจั จยั ทชี่ ว่ ยเออื้ ใหผ้ จู้ ดั และผผู้ ลติ
รายการสามารถสร้างปฏิสัมพันธ์กับผู้ฟังรายการแล้ว ลักษณะของผู้ฟังรายการก็มีส่วนเช่นเดียวกัน หาก
ผู้ฟังรายการมีลักษณะท่ีเอ้ือต่อการจัดและผลิตรายการที่มีปฏิสัมพันธ์ ก็จะมีส่วนสนับสนุนให้การจัดและ
ผลิตรายการนั้นๆ บรรลุวัตถุประสงค์ สามารถสร้างปฏิสัมพันธ์ระหว่างกันเป็นท่ีพอใจของท้ังผู้ฟัง ผู้จัด
และผู้ผลิตรายการ ท้ังนี้ลักษณะของผู้ฟังรายการน้ันจะสัมพันธ์กันกับสภาวะทางสังคม ทั้งนี้เพราะผู้ฟังก็
คือสมาชิกในสังคมที่ถูกหล่อหลอมสร้างทัศนคติ ค่านิยม ตลอดจนพฤติกรรมโดยสังคม ยกตัวอย่างเช่น
สังคมตะวันตก ในยุโรป ในสังคมอเมริกันนั้นมีการแบ่งยุคของคนในสังคมเป็น (generation) ช่วงอายุ
(wiki pedia, 2007) เชน่

ยุคเบบ้ี บูมเมอร์ (Baby Boomers) คนในยคุ น้จี ะเปน็ ผูท้ เี่ กิดในชว่ งระหวา่ ง ค.ศ. 1946 - ค.ศ.
1964 ซึ่งเกดิ มาในสมัยทีก่ ำ� ลงั พัฒนาเทคโนโลยี ยงั ไมม่ คี อมพวิ เตอร์ตัง้ โต๊ะ (desktop computers) และ
กลา่ วกันว่าคนรุน่ นีส้ มยั เด็กๆ บางกล่มุ ของสงั คมน้นั แม้แตโ่ ทรทศั น์ก็ยงั ไมม่ จี ะดดู ว้ ยซำ�้

ยคุ เจนเนอเรชนั่ เอก็ (Generation X หรอื Gen X) จากยคุ เบบ้ี บมู เมอรเ์ ขา้ สยู่ คุ เจนเนอเรชน่ั เอก็
คนรุ่นนี้จะเกิดในช่วงระหว่าง ค.ศ. 1960 - ค.ศ. 1970 เป็นช่วงเวลาที่เทคโนโลยีก้าวมาได้ระยะหน่ึง