Page 74 - สัมมนาหลักสูตร และ การเรียนการสอนวิทยาศาสตร์
P. 74
7-64 สัมมนาหลักสูตรและการเรียนการสอนวิทยาศาสตร์
2. แนวทางการจัดการเรียนร้กู จิ การทางวิทยาศาสตร์
แนวทางการจัดการเรียนรู้กิจการทางวิทยาศาสตร์ สามารถใช้แนวทางการจัดการเรียนรู้เพื่อพัฒนา
ความเข้าใจธรรมชาติของความรู้ทางวิทยาศาสตร์ที่ได้น�ำเสนอไปแล้วในเร่ืองที่ 7.2.2 คือ การจัดการเรียนรู้
ทปี่ ระเดน็ กจิ การทางวทิ ยาศาสตรม์ กี ารสะทอ้ นและชปี้ ระเดน็ อยา่ งชดั เจนในบรบิ ทของการเรยี นรู้ ความชดั เจน
หมายความถึง การระบุประเด็นของกิจการทางวิทยาศาสตร์ในวัตถุประสงค์ของการเรียนรู้ (พุทธิพิสัย) มีการ
ก�ำหนดกิจกรรมของการจัดการเรียนรู้ท่ีชัดเจนต่อการสะท้อนและช้ีประเด็นของกิจการทางวิทยาศาสตร์
รวมท้ังมีการวัดและประเมินผลความเข้าใจของนักเรียนในประเด็นกิจการทางวิทยาศาสตร์ที่ก�ำหนดไว้ใน
วัตถุประสงค์ การสะท้อนแนวคิดและการชี้ประเด็นเกี่ยวกับกิจการทางวิทยาศาสตร์สามารถท�ำได้ตลอด
กระบวนการจัดกิจกรรมการเรียนรู้
แนวทางของการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ หรือสภาพบรรยากาศของการเรียนรู้ หรือบริบทท่ีสอดคล้อง
ต่อการสะท้อนและชี้ประเด็นของกิจการทางวิทยาศาสตร์อย่างชัดเจน สามารถท�ำได้ดังนี้ (Bybee et al.,
1991; Skamp and Preston, 2015)
1) การจัดกิจกรรมการเรียนรู้โดยใช้หรือแทรกประวัติของการพัฒนาความรู้วิทยาศาสตร์ ในเร่ือง
ที่สอน การใช้ตัวอย่างของประวัติของการพัฒนาความรู้ทางวิทยาศาสตร์สามารถช่วยให้นักเรียนเกิดความ
เขา้ ใจวา่ วทิ ยาศาสตรก์ จิ กรรมของมนษุ ยแ์ ละเปน็ กจิ กรรมทางสงั คม จากการเรยี นรผู้ า่ นประวตั ขิ องการพฒั นา
ความรู้ทางวิทยาศาสตร์ต่าง ๆ นักเรียนจะได้เรียนรู้ว่า นักวิทยาศาสตร์แต่ละคนและทีมงานของ
นักวิทยาศาสตร์ท�ำงานทางด้านวิทยาศาสตร์อย่างไร การสื่อสารภายในสังคมทางวิทยาศาสตร์ท�ำให้เกิดความ
ก้าวหน้าทางวิทยาศาสตร์อย่างไร โดยเฉพาะอย่างยิ่งในประเด็น ความก้าวหน้าทางวิทยาศาสตร์ขึ้นอยู่กับการ
ตรวจทาน ตรวจสอบของนักวิทยาศาสตร์ท่านอ่ืน ๆ และถือว่าการตรวจสอบ ตรวจทานซึ่งกันและกันเป็นการ
ปฏิบัติตามมาตรฐานบางอย่างที่ช่วยให้ลักษณะการท�ำงานทางวิทยาศาสตร์มีความก้าวหน้าและเป็นส่วนของ
สังคมทางวิทยาศาสตร์
2) การจัดกิจกรรมการเรียนร้ทู ่เี ปน็ ไปตามแนวคิดของการสร้างองค์ความรู้ดว้ ยตนเอง (Construc-
tivism) และการสรา้ งองคค์ วามรดู้ ว้ ยตนเองผา่ นปฏสิ มั พนั ธท์ างสงั คม (Social Constructivism) ทมี่ แี นวคดิ
ส�ำคัญของการจัดการเรียนรู้ คือ การสร้างความรู้ด้วยตนเองผ่านประสบการณ์ต่าง ๆ และการมีปฏิสัมพันธ์
ทางสังคมมีบทบาทส�ำคัญในการพัฒนาด้านพุทธิปัญญา ซึ่งเป็นการเน้นกระบวนการทางสังคมท่ีมีผลต่อการ
สร้างหรือพัฒนาความรู้ (concept development) มีหลักการของการเรียนรู้ท่ีส�ำคัญคือ ผู้เรียนต้องเรียนรู้
โดยลงมอื กระทำ� ดว้ ยตนเอง (Learning are active) การเรยี นรคู้ วรสนบั สนนุ การรว่ มมอื กนั ไมใ่ ชก่ ารแขง่ ขนั
ให้ความส�ำคัญกับการควบคุมตนเองตามระดับของผู้เรียน (Focuses control at the leaner level) ทั้งนี้
ถ้าผู้เรียนลงมือกระท�ำในบริบทการเรียนรู้ โดยการร่วมมือกับผู้เรียนคนอ่ืน และผู้สอนจ�ำเป็นต้องควบคุม
กระบวนการเรียนรู้ด้วยตนเองมากกว่าการท่ีเรียนในลักษณะท่ีเป็นผู้รับฟัง (Passive listening) จากการ
บรรยายของผู้สอน
การจัดการเรียนรู้ตามแนวคิดท่ีเน้นการพัฒนาความรู้และการมีปฏิสัมพันธ์ในทางสังคมนี้ สามารถ
ใช้สะท้อนหรือชี้ประเด็นให้กิจการทางวิทยาศาสตร์ในประเด็น สังคมทางวิทยาศาสตร์และการสื่อสารทาง
