Page 71 - สัมมนาหลักสูตร และ การเรียนการสอนวิทยาศาสตร์
P. 71
การเรียนรู้ธรรมชาติของวิทยาศาสตร์ 7-61
ดวงดาว (astrophysics) หรือชีววิทยาสังคม (sociobiology) เป็นต้น นอกจากน้ันกิจกรรมทางวิทยาศาสตร์
ยังมีการด�ำเนินการในหลากหลายองค์กร เช่น มหาวิทยาลัย โรงพยาบาล ภาคธุรกิจอุตสาหกรรม หน่วยงาน
รัฐบาลหรือองค์กรอิสระ แต่อาจมีจุดเน้นที่แตกต่างกัน เช่น มหาวิทยาลัยเน้นการแสวงหาความรู้และการ
ให้การศึกษาทางวิทยาศาสตร์ ส่วนภาคธุรกิจอุตสาหกรรมมุ่งเน้นการศึกษาวิทยาศาสตร์เพื่อประโยชน์และ
การน�ำไปใช้ เป็นต้น
3) วิทยาศาสตร์มีหลักการทางจริยธรรมท่ียอมรับกันโดยท่ัวไป (there are generally accepted
ethical principles in the conduct of science) ในการด�ำเนินการนักวิทยาศาสตร์ต้องท�ำงานโดยมีจริยธรรม
ทางวิทยาศาสตร์ (ethical norms of science) เช่น ความซื่อสัตย์ในการบันทึกข้อมูลความมีใจกว้าง เป็นต้น
เพราะในบางครั้งความต้องการได้รับการยกย่องว่าเป็นคนแรกที่ค้นพบความรู้ใหม่อาจท�ำให้นักวิทยาศาสตร์
ก้าวไปในทางที่ผิดได้ เช่น การบิดเบือนข้อมูลหรือข้อค้นพบ เป็นต้น รวมท้ังการระวังอันตรายท่ีอาจเกิดจาก
การศึกษาทางวิทยาศาสตร์หรือการน�ำผลการศึกษาไปใช้ จรรยาบรรณอีกด้านที่ส�ำคัญ คือ จรรยาบรรณใน
การทดลองกับสิ่งมีชีวิต สัตว์ทดลองจะต้องมีสิทธิท่ีได้รับการดูแลให้มีสุขภาพท่ีดี มีความสบาย โดยเฉพาะ
ในกรณีที่ต้องท�ำการทดลองกับมนุษย์ แม้ว่าจะได้รับการยินยอมจากกลุ่มตัวอย่างแล้วก็ตาม กลุ่มตัวอย่าง
จะต้องได้รับข้อมูลท่ีเป็นความจริงเก่ียวกับการทดลองน้ัน สิทธิประโยชน์ ข้อจ�ำกัด และความเสี่ยงท่ีจะเกิด
ขึ้นทั้งในปัจจุบันและอนาคต รวมทั้งสามารถเข้าร่วมและออกจากการทดลองและ/หรือการวิจัยได้ตาม
ความต้องการ เป็นต้น
4) นักวิทยาศาสตร์เข้าร่วมกิจกรรมทางสังคมในฐานะผู้เช่ียวชาญและพลเมือง (scientists parti-
cipate in public affairs both as specialists and as citizens) ในบางครั้งนักวิทยาศาสตร์เข้าร่วมกิจกรรม
ทางสังคมในฐานะผู้เชี่ยวชาญท่ีมีความรู้ ทักษะและประสบการณ์เฉพาะทางแต่ในบางคร้ังก็เข้าร่วมกิจกรรม
ทางสังคมในฐานะประชาชนคนหน่ึงท่ีมีมุมมองความสนใจค่านิยมและความเช่ือส่วนตัว
ตัวอย่าง ในเอกสาร Benchmarks for Science Literacy (AAAS, 1993; สิรินภา กิจเก้ือกูล,
2556) ได้ระบุไว้เป็นตัวชี้วัดการเรียนรู้กิจการทางวิทยาศาสตร์ ของช่วงชั้นท่ี 3 (เกรด 6 ถึง 8) และช่วงชั้น
ที่ 4 (เกรด 9 ถึง 12)
