Page 16 - การสื่อสารในงานสารสนเทศ
P. 16
5-6 การสื่อสารในงานสารสนเทศ
O’Donnell, 1972, น. 81; Koontz, 2004) เปน็ หนา้ ทีท่ างการบริหารประการแรกท่กี ระท�ำเพื่อกจิ กรรม
ใดกจิ กรรมหนง่ึ โดยเฉพาะ และการทจ่ี ะวางแผนไดส้ ำ� เรจ็ ผลนนั้ จำ� เปน็ ตอ้ งมกี ารวเิ คราะหต์ วั เลขขอ้ มลู จาก
อดตี การตัดสินใจในปจั จบุ ัน และทำ� การประเมนิ ผลในอนาคตด้วย (Hicks, 1981, น. 248; Hicks, 2013)
จะเห็นไดว้ า่ การวางแผนเป็นเรื่องของการเห็นคณุ ค่าในความคิดสร้างสรรค์ นวตั กรรม และจินตนาการที่มี
ความสำ� คญั ตอ่ ความสำ� เร็จในการวางแผน
การท�ำความเข้าใจเกี่ยวกับความหมายของการวางแผนการส่ือสารในงานสารสนเทศต้องเข้าใจ
กระบวนการและองคป์ ระกอบของการสอ่ื สาร กลา่ วคอื การสอ่ื สาร หมายถงึ กระบวนการของการถา่ ยทอดสาร
จากบคุ คลฝา่ ยใดฝา่ ยหนงึ่ ซงึ่ เรยี กวา่ ผสู้ ง่ สารไปยงั ผรู้ บั สารโดยผา่ นสอื่ การวางแผนการสอ่ื สารในระยะแรก
เน้นการน�ำแนวคิดทางสังคมและเศรษฐกิจมาใช้เป็นแนวทางในการเริ่มต้นวางแผน การส่ือสารถูกมองว่า
เป็นทรัพยากรที่สามารถน�ำมาจัดสรร อนุรักษ์ หรือแจกจ่ายซ้�ำได้เช่นเดียวกันกับทรัพยากรชนิดอ่ืนๆ
การวางแผนการส่ือสารจึงคล้ายคลึงกับการวางแผนการตลาดของสินค้าชนิดหน่ึงที่ต้องน�ำมาผ่าน
กระบวนการผลิต การตลาด และการกระจายสินค้า การสอื่ สารท่ีจะน�ำมาวางแผนในงานสารสนเทศจงึ ไม่
ไดเ้ จาะจงเฉพาะการสอื่ สารมวลชน แตร่ วมถงึ เทคโนโลยอี น่ื ๆ ทเ่ี ปน็ สอื่ นำ� สารได้ เชน่ คอมพวิ เตอร์ ระบบ
สารสนเทศ การสื่อสารโทรคมนาคม หรือโทรศัพท์ โดยน�ำมาผนวกเข้ากับมิติทางการส่ือสารของมนุษย์
เช่น การไหลเวียนของสารสนเทศ การแพร่กระจาย เปน็ ต้น (Dwivedi, Wadw & Schneberger, 2011)
ซึง่ ทำ� ให้ความหมายของการวางแผนการส่ือสารถกู มองได้ต่างกัน
การวางแผนการส่ือสารเป็นกระบวนการจัดสรรทรัพยากรการส่ือสาร เพื่อบรรลุเป้าหมายในการ
จัดการการเปลี่ยนแปลงในองค์การภายใต้สถานการณ์ทางสังคม วัฒนธรรม การเมืองและเศรษฐกิจ
กระบวนการวางแผนที่ถูกก�ำหนดโดยนโยบาย และอาจเก่ียวข้องกับระบบการส่ือสารระบบใดระบบหน่ึง
หรอื ทกุ ระบบเพอ่ื สามารถทำ� ใหเ้ กดิ เปลย่ี นแปลงระดบั ความรู้ หรอื ทกั ษะของบคุ คล หรอื กลมุ่ บคุ คลในระบบ
สงั คมทเ่ี กย่ี วขอ้ ง ซงึ่ จำ� เปน็ ตอ้ งมกี ารปฏบิ ตั งิ านตามแนวทฤษฎหี รอื แบบจำ� ลองตลอดจนความรทู้ างวชิ าการ
ท่ีวางแผนไว้ (Middleton, 1979)
การวางแผนการสอื่ สาร ครอบคลมุ การกำ� หนดรายละเอยี ดตา่ งๆ เกย่ี วกบั กระบวนการสอ่ื สาร และ
การวางเครอื ขา่ ยดา้ นการสอ่ื สารทง้ั หมด รวมทงั้ ปจั จยั ตา่ งๆ ทเี่ กย่ี วขอ้ ง อนั มผี ลกระทบตอ่ การสอื่ สาร เชน่
นโยบายการตัดสินใจ งบประมาณระยะเวลา ความเสี่ยง รวมทั้งวิธีการจัดการเพ่ือให้บรรลุวัตถุประสงค์
หรือเป้าหมายท่ีต้องการท้ังน้ีทรัพยากรการส่ือสารท่ีต้องน�ำมาวางแผนนั้นจะมีขอบข่ายท่ีกว้างขวาง รวม
เอาขา่ วสารและเทคโนโลยไี วใ้ นกรอบของการวางแผน การวางแผนระบบขา่ วสารในองคก์ าร การวางแผน
การสอ่ื สารองคก์ าร การวางแผนการสอื่ สารมวลชน การวางแผนโทรคมนาคม หรอื การวางแผนการสอื่ สาร
เพื่อความปลอดภัย หรือแม้แต่การวางแผนงานประชาสัมพันธ์ท่ียึดการส่ือสารเป็นหลัก นอกจากน้ันยัง
ครอบคลมุ ถงึ สอ่ื มวลชน บคุ ลากร ระบบการสอื่ สารโทรคมนาคม สถาบันการศึกษาขั้นสงู สถาบนั วจิ ัยการ
สอื่ สาร การโฆษณา สำ� นกั วิจยั ตลาด หอ้ งสมุด ศูนยข์ ่าวและสนเทศ ครู อาจารย์ และหอ้ งเรยี น รวมท้งั
รายการอน่ื ๆ อกี มาก ทรพั ยากรการสอ่ื สารอาจจะเปน็ อะไรกไ็ ดซ้ ง่ึ ชว่ ยใหค้ นเราสามารถรบั และใหข้ า่ วสาร
ทรพั ยากรดงั กลา่ วสามารถวางแผนหรอื ควบคมุ ไดน้ น้ั ขนึ้ อยกู่ บั โครงสรา้ งทางการเมอื งและอดุ มการณข์ อง
แต่ละประเทศเปน็ หลกั (Camillus, 1986; Douglas, 2003; Paul, 2011; Haines, 2016)
