Page 65 - ภาษาและทักษะเพื่อการสื่อสาร
P. 65
ภาษาวทิ ยกุ ระจายเสียง 10-55
2.3.1 ใช้ภาษาพูดที่แสดงให้เห็นภาพพจน์ เชน่
1) บอกลกั ษณะทา่ ทาง อากปั กริ ยิ า เชน่ เดนิ อยา่ งกระฉบั กระเฉง หรอื อยา่ งออ่ นเพลยี
2) บอกสสี นั เชน่ สเี ขยี ว แดง ด�ำ ฯลฯ
3) บอกล�ำดับก่อนหลงั เช่น นายกรฐั มนตรเี ดินนำ� หนา้ ตามด้วยรองนายกรัฐมนตรี
และรฐั มนตรี
4) บอกจำ� นวน เช่น มจี ำ� นวนทง้ั สิน้ 60 คน เดนิ เรยี งแถว 6 แถว มที ้งั หมด 10 แถว
5) บอกตำ� แหนง่ ซา้ ยขวา หนา้ หลงั และทศิ ทาง เชน่ ทางทศิ ตะวนั ออกของอฒั จนั ทร์
หรอื ทางซา้ ยมอื ของวงดรุ ยิ างคซ์ ง่ึ อยกู่ ลางถนนเปน็ ขบวนพาเหรดของมหาวทิ ยาลยั ธรรมศาสตร์ สว่ นทาง
ขวามือเป็นขบวนของจฬุ าลงกรณม์ หาวิทยาลัย
2.3.2 ใช้ภาษาพูดท่ีแสดงออกซ่ึงความรู้สึก ดังนี้
1) ใช้ค�ำพูดที่บรรยายถึงบรรยากาศ เช่น เช้าวันนี้อากาศแจ่มใสมาก ท้องฟ้าสว่าง
ไม่มีเมฆหมอก ทุกคนมใี บหนา้ ย้มิ แยม้ แจม่ ใสและสดชน่ื
2) ใช้ค�ำพูดท่ีบรรยายถึงความรู้สึกทางอารมณ์ เช่น “ฝูงชนต่างเบียดเสียดเยียดยัด
กนั แนน่ ขนดั ทกุ คนตา่ งแสดงความไมพ่ อใจกรรมการ พยายามจะเขา้ รมุ ทำ� รา้ ยกรรมการซงึ่ ยนื อยกู่ ลางสนาม
แม้รอบสนามจะมีเจ้าหน้าท่ีต�ำรวจยืนรายล้อมอยู่ แต่ก็ไม่สามารถขจัดอารมณ์โกรธพลุ่งพล่านของฝูงชน
ได.้ ..”
3) ใชภ้ าษาท่ีเหมาะกบั บุคคลและกาลเทศะ
ผู้บรรยายต้องศึกษาค้นคว้าข้อมูลในเร่ืองที่จะบรรยาย เก่ียวกับท่ีมาหรือภูมิหลังของ
เหตกุ ารณ์ รวมทง้ั บคุ คลทอี่ ยใู่ นเหตกุ ารณใ์ หถ้ อ่ งแท้ เชน่ การบรรยายถา่ ยทอดงานพระราชพธิ ตี า่ งๆ ผบู้ รรยาย
จ�ำเปน็ ต้องรอบรูเ้ ก่ยี วกบั พธิ ีน้ันว่ามีความเปน็ มาอย่างไร มคี วามสำ� คญั มากน้อยเพียงใดต่อผฟู้ ัง บคุ คลท่ี
เก่ียวข้องในพิธีนั้นมีใครบ้างอยู่ในต�ำแหน่งใด จะต้องใช้สรรพนามแทนบุคคลเหล่านั้นว่าอย่างไร ถ้ามี
พระราชวงศอ์ ยใู่ นพธิ แี ละมคี วามสำ� คญั ตอ้ งเอย่ ถงึ ผบู้ รรยายตอ้ งศกึ ษาราชาศพั ท์ แลว้ ใชร้ าชาศพั ทใ์ หถ้ กู ตอ้ ง
อน่ึงการใช้ราชาศัพท์น้ันควรให้ค�ำอธิบายหรือค�ำแปลก�ำกับตามด้วย จะช่วยให้ผู้ฟังท่ัวไป
ฟังแลว้ เขา้ ใจไดท้ นั ที เพราะผฟู้ งั เปน็ จำ� นวนมากไมค่ นุ้ เคยกบั คำ� ราชาศพั ทม์ ากอ่ น การฟงั วทิ ยกุ ระจายเสยี ง
ไม่สามารถเห็นภาพ จึงอาจไม่ทราบว่าก�ำลังกล่าวถึงอะไร จ�ำเป็นต้องใช้ค�ำพูดขยายด้วยภาษาสามัญให้
เขา้ ใจไดง้ า่ ยทส่ี ดุ
ผู้บรรยายต้องใช้ค�ำพูดให้เหมาะกับกาลเทศะ เช่น ถ้าเป็นการบรรยายเหตุการณ์ที่ตื่นเต้น
สนกุ สนานก็ตอ้ งพูดบรรยายด้วยความสนุก แตถ่ ้าบรรยายเหตกุ ารณ์ทีท่ กุ ข์โศก เศร้าสลด ก็ต้องพูดดว้ ย
ความเศร้าสลดให้เข้ากับบรรยากาศของเหตุการณ์ด้วย เช่น การถ่ายทอดพระราชพิธีถวายพระเพลิง
พระบรมศพ ผู้บรรยายตอ้ งใช้ค�ำพดู ทเ่ี หมาะสมกบั กาลเทศะ และใชค้ ำ� ราชาศัพท์ใหถ้ ูกต้อง
ส่ิงส�ำคัญที่สุดในการบรรยายถ่ายทอดเหตุการณ์จากสถานที่จริงนั้น ผู้พูดต้องมีปฏิภาณ
ไหวพรบิ ดี รอบรู้ และหม่นั ศึกษาค้นควา้ จดจ�ำขอ้ มูลตา่ งๆ เพอ่ื ท่จี ะได้น�ำมาพูดได้อยา่ งคลอ่ งแคลว่ น่าฟงั
และตอ้ งไมล่ มื วา่ การพดู นน้ั ตอ้ งพดู ใหเ้ กดิ ความเขา้ ใจราวกบั มองเหน็ ภาพดว้ ยตนเอง จงึ จะนบั วา่ เปน็ การ
บรรยายทใี่ ชภ้ าษาไดอ้ ย่างมีประสทิ ธภิ าพทส่ี ุด
