Page 28 - การวิจัยการบริหารการศึกษา หน่วยที่ 11
P. 28
11-18
ตอนที่ 11.2 การวเิ คราะห์ขอ้ มลู เชิงคุณภาพ
สาระสังเขป
1. การวิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพด�ำเนินการตามหลักการวิเคราะห์แบบอุปนัยโดยการสร้างข้อสรุป
จากชุดของข้อมูลท่ีเป็นปรากฏการณ์ทางสังคมและอยู่ในสภาวะธรรมชาติ เร่ิมต้นการศึกษาด้วยการต้ัง
สมมติฐานช่ัวคราว แล้วจึงเก็บรวบรวมข้อมูลตามประเด็นท่ีตั้งสมมติฐานช่ัวคราวไว้ กรณีที่ข้อมูลที่ได้ไม่เป็น
ไปตามสมมติฐานให้ปรับปรุงสมมติฐานใหม่ แต่ถ้าข้อมูลเป็นไปตามสมมติฐานให้คงสมมติฐานน้ันไว้ โดย
เก็บข้อมูลและปรับปรุงสมมติฐานต่อไปเรื่อย ๆ จนกว่าจะได้ข้อสรุปท่ีสามารถอธิบายข้อมูลได้ทั้งหมด
2. การวิเคราะห์เนื้อหา คือ การอ่านเพื่อจับประเด็นหรือค้นหาความหมายของข้อความ การวิจัยเชิง
คุณภาพนิยมการค้นหาความหมายตามความหมายของคนในโดยไม่ต้องแปลงข้อมูลเหล่าน้ันให้เป็นข้อมูล
ตัวเลข การวิเคราะห์เน้ือหาจึงเป็นวิธีการเบ้ืองต้นของการวิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพทุกชนิดก่อนที่จะน�ำ
เปรียบเทียบ จ�ำแนกประเภท หรือสร้างเป็นข้อสรุปแบบอุปนัย
3. วิธีวิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพมีขั้นตอนส�ำคัญ 5 ขั้นตอน คือ 1) จัดระบบข้อมูล เป็นข้ันตอน
แรกเพ่ือเตรียมข้อมูลส�ำหรับการวิเคราะห์ โดยทั่วไปคือการจัดแฟ้ม และจัดข้อมูลเข้าแฟ้มแต่ละประเภท 2)
ตรวจสอบข้อมูล เป็นการตรวจสอบว่าข้อมูลท่ีได้มามีความสมบูรณ์เพียงพอ น่าเชื่อถือหรือไม่ มีข้อมูลส่วน
ใดท่ีต้องเก็บรวบรวมเพิ่มเติมอีก โดยการวิจัยเชิงคุณภาพมีการตรวจสอบข้อมูลในทุกข้ันตอนของการ
วิเคราะห์ โดยเทคนิคที่นิยมใช้ตรวจสอบข้อมูลคือการตรวจสอบแบบสามเส้า 3) จัดท�ำดัชนีข้อมูล เป็นการ
อ่านจับใจความและลงรหัสหรือก�ำหนดดัชนีให้กับข้อความ 4) จัดท�ำข้อสรุปชั่วคราว เป็นการยกร่างข้อสรุป
จากข้อมูลท่ีลงรหัสไว้แล้ว โดยข้อสรุปช่ัวคราวน้ีจะถูกตรวจสอบกับข้อมูลอ่ืน ๆ ก่อนที่จะสร้างบทสรุป และ
5) การสร้างบทสรุป เป็นการสรุปความหมายของข้อมูลต่าง ๆ โดยเรียบเรียงให้เห็นถึงแบบแผนและความ
สัมพันธ์ของข้อมูลต่าง ๆ
4. วิธีวิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพมีข้ันตอนส�ำคัญ 5 ข้ันตอน คือ 1) จัดระบบข้อมูล 2) ตรวจสอบ
ข้อมูล 3) จัดท�ำดัชนีข้อมูล 4) จัดท�ำข้อสรุปช่ัวคราว และ 5) การสร้างบทสรุป การวิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพ
สามารถด�ำเนนิ การไดท้ ง้ั แบบวเิ คราะหป์ กติ และการวเิ คราะหโ์ ดยใชโ้ ปรแกรมคอมพวิ เตอรช์ ว่ ย โดยโปรแกรม
ที่นิยมใช้ในประเทศไทยคือ Ethnograph และ ATLAS.ti
(โปรดอ่านเน้ือหาสาระโดยละเอยี ดในประมวลสาระชุดวิชาหนว่ ยท่ี 11 ตอนที่ 11.2)
