Page 40 - การพัฒนาทักษะและประสบการณ์วิชาชีพ สำหรับผู้นำทางการศึกษา
P. 40
12-30 การพัฒนาทักษะและประสบการณ์วิชาชีพสำ�หรับผู้นำ�ทางการศึกษา
เรือ่ งที่ 12.2.1 การพัฒนาระบบการนเิ ทศในสถานศกึ ษา
การนิเทศการศึกษาจะประสบความสำ�เร็จหรือไม่นั้น ปัจจัยสำ�คัญส่วนหนึ่ง คือการพัฒนาระบบการ
นิเทศที่มีความเหมาะสมและมีประสิทธิภาพ ผู้บริหารจึงต้องศึกษาทำ�ความเข้าใจเกี่ยวกับระบบ และมีความ
สามารถที่จะออกแบบระบบหรือพัฒนาระบบการนิเทศในสถานศึกษาให้สอดคล้องกับสภาพปัญหา ความ
ตอ้ งการและบรบิ ทของสถานศกึ ษา เรือ่ งที่ 12.2.1 จะไดก้ ลา่ วถงึ องคป์ ระกอบของระบบการนเิ ทศและแนวทาง
การพัฒนาระบบการนิเทศเพื่อที่จะสามารถนำ�ไปใช้เป็นแนวทางในการดำ�เนินการต่อไป
ระบบการนเิ ทศในสถานศึกษา
ระบบการนิเทศในสถานศึกษา เป็นองค์ประกอบที่แสดงถึงกลไกในการปฏิบัติการร่วมกันของ
บุคลากรในสถานศึกษาที่มีเป้าหมายเพื่อการพัฒนาครูในสถานศึกษาให้มีความรู้ ความสามารถ และเจตคติ
ที่ดีในการปฏิบัติงาน ดังนั้น หากพิจารณาองค์ประกอบของระบบโดยประยุกต์ทฤษฎีระบบทั่วไปมาใช้ ระบบ
การนิเทศการศึกษาในสถานศึกษาจึงประกอบด้วยองค์ประกอบสำ�คัญ คือปัจจัยนำ�เข้า กระบวนการ ผลผลิต
ข้อมูลย้อนกลับ และสภาพแวดล้อมภายนอก มีรายละเอียด ดังต่อไปนี้
1. ปัจจัยนำ�เข้า หมายถึง สิ่งที่ใช้ในการดำ�เนินงานตามระบบการนิเทศการศึกษา ได้แก่ หลักการ
แนวคิดของการนิเทศการศึกษา บุคลากรทางการนิเทศการศึกษา ผู้รับการนิเทศ รวมทั้งปัจจัยสนับสนุนการ
นิเทศอื่นๆ เช่น สื่อ วัสดุอุปกรณ์การนิเทศ และงบประมาณ
1.1 หลักการของการนิเทศการศึกษา เป็นหลักปฏิบัติและแนวทางในการปฏิบัติการนิเทศ
การศึกษาของสถานศึกษา ซึ่งประกอบด้วยหลักการการนิเทศการศึกษาที่สำ�คัญคือหลักของการมุ่งประโยชน์
เพื่อการพัฒนาครูเป็นสำ�คัญ หลักแห่งความร่วมมือของผู้บริหาร ผู้นิเทศและครู หลักของการสร้าง
สัมพันธภาพบนความเท่าเทียมและการยอมรับซึ่งกันและกัน หลักของความเป็นระบบและมีความต่อเนื่อง
และหลักของความยืดหยุ่นให้อิสระในการพัฒนาตนเอง
1.2 บุคลากรทางการนิเทศการศึกษา ได้แก่ ผู้บริหารสถานศึกษา ครูผู้รับผิดชอบหรือได้รับ
มอบหมายเกี่ยวกับการนิเทศการศึกษา อย่างไรก็ตาม เนื่องจากบุคคลเหล่านี้ทำ�หน้าที่ในการให้คำ�ปรึกษา
แนะนำ� ช่วยเหลือ เกี่ยวกับการปรับปรุงการปฏิบัติงานเพื่อพัฒนาคุณภาพการศึกษาให้ดีขึ้น ซึ่งควรต้องมี
ลักษณะเฉพาะบางประการที่จะเอื้อให้การปฏิบัติงานนิเทศเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ
กลิกแมน กอร์ดอน และรอสส์ กอร์ดอน (Glickman, Gordon and Ross Gordon, 2009)
กลา่ ววา่ ผนู้ เิ ทศควรมคี ณุ ลกั ษณะ ดงั นี้ 1) ความรู้ (knowledge) ตอ้ งมคี วามรคู้ วามเขา้ ใจเกยี่ วกบั สภาพปญั หา
การจัดการเรียนการสอน และสาเหตุที่ทำ�ให้สถานศึกษาขาดประสิทธิผลในการดำ�เนินการ และความเข้าใจถึง
คณุ ลกั ษณะของสถานศกึ ษาทีป่ ระสบความส�ำ เรจ็ มาตรฐานความส�ำ เรจ็ ของสถานศกึ ษา และปจั จยั ทีเ่ กีย่ วขอ้ ง
กับความสำ�เร็จ ความรู้ในการพัฒนาครู โดยเฉพาะอย่างยิ่งการพัฒนาการเรียนรู้ของบุคคลในวัยผู้ใหญ่
