Page 43 - การพัฒนาทักษะและประสบการณ์วิชาชีพ สำหรับผู้นำทางการศึกษา
P. 43
ผู้นำ�กับการนิเทศเพื่อพัฒนาคุณภาพการศึกษา 12-33
2. การจัดเตรียมปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับในการพัฒนาระบบการนิเทศในสถานศึกษา ตามที่ได้
กลา่ วไวแ้ ลว้ วา่ ปจั จยั ทเี่ กยี่ วขอ้ งหรอื ปจั จยั น�ำ เขา้ ของระบบการนเิ ทศในสถานศกึ ษานัน้ ประกอบดว้ ย หลกั การ
แนวคิดที่ใช้เป็นฐานความคิดในการปฏิบัติการนิเทศ บุคลากรทางการนิเทศการศึกษา และปัจจัยสนับสนุน
อื่นๆ ดังนั้น จึงควรมีการดำ�เนินการ ดังนี้
2.1 การทำ�ข้อตกลงเกี่ยวกับแนวคิดหลักการที่จะใช้ในระบบการนิเทศของสถานศึกษาให้
ชัดเจน ในการที่จะพัฒนาระบบหรือดำ�เนินการตามระบบที่กำ�หนดไว้ได้มีประสิทธิภาพสอดคล้องกับสภาพ
บริบทและความต้องการของสถานศึกษา บุคลากรในสถานศึกษาเองต้องทำ�ความเข้าใจให้ชัดเจนว่า ระบบ
การนเิ ทศของสถานศกึ ษานัน้ ตัง้ อยูบ่ นหลกั การ แนวคดิ พืน้ ฐาน และความเชือ่ อะไร เพราะสิง่ เหลา่ นีจ้ ะเปน็ ตวั
ก�ำ หนดแนวทาง กจิ กรรม และเทคนคิ ในการด�ำ เนนิ การเพือ่ ใหบ้ รรลเุ ปา้ หมายทีต่ ัง้ ไว้ เชน่ หากยดึ ถอื หลกั การ
การมีส่วนร่วม และการพัฒนาโดยเพื่อนร่วมวิชาชีพ ระบบการนิเทศซึ่งประกอบด้วย เทคนิคและกิจกรรม
การนิเทศต่างๆ ก็จะมีทิศทางที่แสดงถึงการปฏิบัติงานโดยการมีส่วนร่วมของบุคลากรที่เกี่ยวข้อง และเป็น
ไปลักษณะของการร่วมคิดร่วมทำ�แบบเพื่อนร่วมวิชาชีพ
2.2 การเตรียมบุคลากรให้มีความพร้อมในการปฏิบัติในระบบการนิเทศการศึกษา ระบบจะ
ท�ำ งานไดด้ จี �ำ เปน็ ตอ้ งขบั เคลือ่ นดว้ ยบคุ ลากรทางการนเิ ทศทีม่ คี วามพรอ้ มทัง้ ดา้ นความรู้ ความสามารถในการ
เรยี นการสอนและเทคนิคการนเิ ทศ มพี ฤติกรรมการนิเทศทีเ่ อือ้ ตอ่ การพัฒนาครู และตระหนกั วา่ คุณภาพอยู่
ทีผ่ ูเ้ รยี น ผูท้ ีม่ คี วามส�ำ คญั ในการสรา้ งคณุ ภาพคอื ครู และผูท้ ีม่ บี ทบาทส�ำ คญั ในการกอ่ ใหเ้ กดิ คณุ ภาพไดน้ ัน้
คอื ผูน้ เิ ทศ ผูน้ เิ ทศทีม่ คี วามพรอ้ ม ความสามารถและความตระหนกั ตอ่ ภารกจิ การนเิ ทศการศกึ ษา จะสามารถ
ปฏิบัติภารกิจการนิเทศในสถานศึกษาให้ประสบความสำ�เร็จได้ สำ�หรับในสถานศึกษาขนาดเล็ก ผู้ที่มีบทบาท
ในการนิเทศเป็นหลักคือ ผู้บริหารสถานศึกษาที่จะต้องทำ�การนิเทศโดยอาจใช้หลักการแบบมีส่วนร่วมให้ครู
ร่วมเป็นทีมการนิเทศ เทคนิคที่ใช้อาจประยุกต์ในการนิเทศแบบเพื่อนร่วมพัฒนา เพื่อนนิเทศเพื่อน เป็นต้น
อยา่ งไรก็ตาม ในสถานศึกษาขนาดใหญ่ ระบบการนเิ ทศอาจมโี ครงสรา้ งการท�ำ งานที่มคี วามซบั ซ้อนขึน้ โดยมี
หน่วยงาน ผู้รับผิดชอบเป็นลำ�ดับชั้น ซึ่งผู้บริหารอาจต้องพัฒนาหรือส่งเสริมให้ครูหรือผู้รับผิดชอบเหล่านั้น
มีความพร้อมเพียงพอที่จะร่วมผลักดันงานนิเทศการศึกษาตามระบบที่จัดเตรียมไว้ โดยอาจสนับสนุนให้มี
การฝึกอบรมให้ความรู้ หรือจัดแนวทางการพัฒนาในขณะปฏิบัติงาน
2.3 การจัดโครงสร้างการทำ�งานนิเทศการศึกษาในสถานศึกษา การพัฒนาระบบการนิเทศ
จำ�เป็นที่จะต้องมีการกำ�หนดโครงสร้างการทำ�งานที่ชัดเจน โดยเฉพาะสถานศึกษาขนาดใหญ่ ซึ่งผู้บริหาร
สถานศกึ ษาอาจเปน็ ผนู้ �ำ การนเิ ทศ อยา่ งไรกต็ าม เนอื่ งจากการเปน็ สถานศกึ ษาขนาดใหญ่ ผบู้ รหิ ารอาจมภี ารกจิ
มากมายที่จะต้องดูแลรับผิดชอบ โครงสร้างการทำ�งานของสถานศึกษาอาจมีความซับซ้อน และมีบุคลากร
จ�ำ นวนมาก การดแู ลงานนเิ ทศการศกึ ษาจงึ จ�ำ เปน็ ตอ้ งมคี นหรอื กลุม่ บคุ คลเขา้ มารว่ มรบั ผดิ ชอบทีจ่ ะวางแผน
กำ�หนดกลไกการทำ�งานเพื่อให้งานมีประสิทธิภาพ ดังนั้น โรงเรียนขนาดใหญ่ ควรจัดให้มีคณะทำ�งานหรือ
คณะกรรมการนเิ ทศการศกึ ษาขนึ้ มา ทงั้ นเี้ พราะงานนเิ ทศเปน็ งานส�ำ คญั และเปน็ งานทต่ี อ้ งเกยี่ วขอ้ งกบั บคุ ลากร
หลายฝ่าย บทบาทของคณะทำ�งานหรือคณะกรรมการนิเทศการศึกษานี้อาจมีบทบาททั้งการเป็นผู้ประสาน
การดำ�เนินงาน กำ�หนดรูปแบบและกิจกรรมการนิเทศให้เหมาะสมกับสภาพปัญหาและบริบทของสถานศึกษา
