Page 41 - การพัฒนาทักษะและประสบการณ์วิชาชีพ สำหรับผู้นำทางการศึกษา
P. 41
ผู้นำ�กับการนิเทศเพื่อพัฒนาคุณภาพการศึกษา 12-31
ความรู้ที่เกี่ยวข้องกับงานอาชีพครู ความรู้เกี่ยวกับพื้นฐานการศึกษา การนิเทศการศึกษา และแนวทางการ
เปลี่ยนแปลงเพื่อการพัฒนา 2) ทักษะปฏิสัมพันธ์ระหว่างบุคคล (interpersonal skills) ต้องมีความรู้ความ
เข้าใจเกี่ยวกับพฤติกรรมของตนเอง และพฤติกรรมการนิเทศในลักษณะใดบ้างที่จะมีผลสูงสุดต่อการพัฒนา
ครูผู้สอนแต่ละคนหรือเป็นกลุ่ม 3) ทักษะทางเทคนิค (technical skills) ต้องมีทักษะเฉพาะในด้าน
การสังเกต (observing) การวางแผน (planning) การประเมินผล (assessing) และการประเมินผล
ภายหลังการปรับปรุงการสอน (evaluating instructional improvement)
1.3 ผูร้ บั การนเิ ทศ ไดแ้ ก่ ครหู รอื บคุ ลากรทางการศกึ ษาของสถานศกึ ษาทีไ่ ดร้ บั ประโยชนจ์ าก
การนิเทศ ทั้งทางตรงและทางอ้อม ซึ่งจะทำ�ให้มีความรู้ ความสามารถในการพัฒนาการจัดการเรียนการสอน
ให้มีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น และมีขวัญกำ�ลังใจในการปฏิบัติงานเพิ่มขึ้น ความสำ�เร็จของการดำ�เนินการนิเทศ
นั้นส่วนหนึ่งมีปัจจัยจากตัวผู้รับการนิเทศเองด้วย นั่นคือ ครูควรตระหนักถึงความสำ�คัญของการปรับปรุง
พัฒนาตนเองอย่างต่อเนื่อง มีความใฝ่รู้ ใฝ่เรียน มีจิตใจที่เปิดกว้างรับความรู้หรือนวัตกรรม เป็นผู้พร้อม
รับฟังความคิดเห็นและการประเมิน การนิเทศจึงจะดำ�เนินการไปได้บรรลุผลตามเป้าหมายที่กำ�หนดไว้
อย่างไรก็ตาม คุณลักษณะดังกล่าวนี้ ผู้บริหารหรือผู้นิเทศมีส่วนที่จะส่งเสริมให้ครูเกิดคุณลักษณะดังกล่าว
โดยใช้กระบวนการนิเทศที่จะช่วยการสร้างบรรยากาศการเรียนรู้ในหน่วยงาน
1.4 ปัจจัยสนับสนุนการนิเทศ เป็นส่วนที่เกี่ยวข้องกับการบริหารจัดการทรัพยากรของ
สถานศึกษาที่จะใช้เพื่อการสนับสนุนการดำ�เนินการนิเทศการศึกษา โดยพิจารณาในเรื่องเกี่ยวกับบุคลากร
นวัตกรรม วัสดุอุปกรณ์และเทคโนโลยี อาคารสถานที่ และสิ่งอำ�นวยความสะดวกต่างๆ เช่น 1) ด้าน
บุคลากร ในการสนับสนุนด้านบุคลากรนั้น จำ�เป็นต้องมีผู้นิเทศที่เพียงพอที่จะรับผิดชอบต่อการนิเทศครูใน
สถานศกึ ษา และเปน็ บคุ คลทีม่ คี วามพรอ้ มทัง้ ดา้ นความรู้ ทกั ษะ และมจี ติ ใจทีพ่ รอ้ มจะชว่ ยเหลอื แนะน�ำ ผูอ้ ืน่
2) ด้านนวัตกรรม การนิเทศเป็นการพัฒนา ให้ความช่วยเหลือ แนะนำ� ครูเพื่อพัฒนาคุณภาพการเรียน
การสอนและการปฏิบัติงานให้มีประสิทธิภาพ ดังนั้น การมีนวัตกรรมที่ทันสมัย และเป็นนวัตกรรมที่เป็น
ประโยชน์ส่งผลต่อการพัฒนาคุณภาพการศึกษาเป็นปัจจัยสนับสนุนการนิเทศการศึกษา 3) ด้านวัสดุอุปกรณ์
การนิเทศจำ�เป็นต้องใช้เครื่องมือ วัสดุอุปกรณ์ต่างๆ ตั้งแต่เครื่องคอมพิวเตอร์ อุปกรณ์โสตทัศนูปกรณ์ หรือ
วัสดุสิ้นเปลืองต่างๆ 4) ด้านอาคารสถานที่ การจัดห้องประชุมให้ความรู้ ห้องนิเทศ ห้องสมุด ห้องบริการ
สื่อนวัตกรรมต่างๆ และ 5) ด้านงบประมาณ การจัดการนิเทศจำ�เป็นต้องใช้งบประมาณ เช่น มีการฝึกอบรม
การจัดประชุมสัมมนา การศึกษาดูงาน
2. กระบวนการ หมายถงึ กระบวนการนเิ ทศการศกึ ษาทีแ่ สดงถงึ ขัน้ ตอน กจิ กรรมและวธิ กี ารในการ
นิเทศการศึกษา สาระเกี่ยวกับกระบวนการนิเทศได้กล่าวในรายละเอียดในเรื่องที่ 12.2.2 ในที่นี้จะนำ�เสนอ
สาระโดยสรุปเกี่ยวกับกิจกรรมการนิเทศ ซึ่งสามารถจัดแบ่งกิจกรรมการนิเทศออกเป็น 3 กลุ่ม คือ (ไพโรจน์
กลิ่นกุหลาบ 2550: 59) ได้แก่ 1) กิจกรรมที่ผู้นิเทศเป็นผู้ปฏิบัติ เป็นกิจกรรมหลักที่ผู้นิเทศใช้สำ�หรับการให้
ความรูแ้ กผ่ ูร้ บั การนเิ ทศ หรอื ท�ำ การตรวจสอบขอ้ มลู เกีย่ วกบั ผูร้ บั การนเิ ทศ เพือ่ ประโยชนต์ อ่ การพฒั นาผูร้ บั
การนิเทศให้เป็นไปตามวัตถุประสงค์ของการนิเทศที่ได้กำ�หนดไว้ ซึ่งประกอบด้วยกิจกรรมการบรรยาย การ
สาธิต การสังเกตการสอนในชั้นเรียน การสัมภาษณ์ การบันทึกข้อมูล การจัดทำ�เครื่องมือและแบบทดสอบ
