Page 46 - ลัทธิการเมืองและยุทธศาสตร์ในการพัฒนา
P. 46
15-36 ลัทธกิ ารเมอื งและยทุ ธศาสตร์ในการพัฒนา
ประธานาธบิ ดฮี วน เปรองไดก้ ลายมาเปน็ ตวั แทนของนโยบายทางเศรษฐกจิ ระบบปดิ แบบพงึ่ ตนเอง (closed
autarkic economy) ในขณะที่ภาพลักษณ์ของประธานาธิบดีฮวน เบวติสตา อัลแบร์ดีเป็นตัวแทนของ
ระบบตลาดเสรีและระบอบการเมอื งทส่ี ่งเสริมสทิ ธิส่วนบคุ คล41
ประเทศอารเ์ จนตนิ าในชว่ งของการลา่ อาณานคิ มอยภู่ ายใตก้ ารครอบครองของสเปนระหวา่ งครสิ ต์
ศตวรรษท่ี 16-18 พอถึงคริสต์ศตวรรษท่ี 18 จักรวรรดิอังกฤษได้พยายามเข้ามารุกราน อิทธิพลทาง
ความคิดของอดัม สมิธได้ส่งผลให้เกิดกระแสการเปล่ียนแปลงท่ีส�ำคัญ 2 ด้านคือ ความพยายามในการ
ประกาศเอกราชอย่างเด็ดขาดบนพ้ืนฐานของการมีสิทธิเสรีภาพต่างๆ และความพยายามในการเปิด
เส้นทางค้าอย่างเสรีที่ไม่ถูกผูกขาดอยู่ภายใต้เจ้าอาณานิคมอีกต่อไป แนวทางการพัฒนาท่ีส�ำคัญคือการ
มุ่งเน้นท่ีภาคเกษตรกรรมเพ่ือใช้เป็นสินค้าส่งออก นอกจากน้ี อุดมการณ์แบบเสรีนิยมยังเปิดโอกาสให้
ผู้อพยพจากตะวนั ตกหลัง่ ไหลเขา้ มาในประเทศเป็นจำ� นวนมาก
ลทั ธกิ ารเมอื งทม่ี ผี ลตอ่ การเปลยี่ นแปลงบทบาทรฐั ในประเทศอารเ์ จนตนิ า ในชว่ งกอ่ นสงครามโลก
ครง้ั ท่ี 1 อารเ์ จนตนิ าไดอ้ ยูภ่ ายใตร้ ม่ เงาของลทั ธเิ ศรษฐกจิ แบบเสรนี ิยม โดยทีร่ ัฐลดบทบาทและถอยห่าง
ออกมาจากกิจกรรมทางด้านเศรษฐกิจ โดยเปิดโอกาสให้ภาคเอกชนได้มีบทบาทมากย่ิงขึ้น แต่ทว่าการ
ปะทขุ น้ึ ของวิกฤตเศรษฐกิจคร้ังใหญ่ (The Great Depression) ในประเทศสหรฐั อเมรกิ า ชว่ งค.ศ. 1929-
1932 ไดส้ ง่ ผลใหล้ ทั ธเิ ศรษฐกจิ แบบเคนสเ์ ซยี นเขา้ มาแทนทแ่ี นวทางเสรนี ยิ มแบบเดมิ รฐั เรม่ิ ทวบี ทบาทใน
การเศรษฐกจิ การเมอื ง และสงั คมเพม่ิ มากขน้ึ ในชว่ งหลงั วกิ ฤตจนถงึ ชว่ งหลงั สงครามโลกครง้ั ท่ี 2 สะทอ้ น
ใหเ้ หน็ ภาพทน่ี า่ สนใจเกย่ี วกบั การเพม่ิ บทบาทของรฐั ภายใตร้ ะบอบเปรอง การสง่ เสรมิ นโยบายอตุ สาหกรรม
เพื่อทดแทนการน�ำเข้า (Import-Substituted Industry: ISI) การปกป้องภาคธุรกิจจากภาครัฐ
(protectionist policies) ตลอดจนการปลกุ กระแสชาตนิ ิยมทางเศรษฐกิจขนึ้
พัฒนาการทางเศรษฐกิจการเมืองดังกล่าว ได้ด�ำเนินมาจนถึงช่วงต้นทศวรรษท่ี 1980 เมื่อลัทธิ
ทางเศรษฐกิจแบบเสรีนิยมใหม่ได้ขยายอิทธิพลไปยังอาณาบริเวณต่างๆ ท่ัวโลก อาร์เจนตินาเริ่มเปิดรับ
แนวทางเศรษฐกจิ แบบตลาดมากขน้ึ ลทั ธทิ างการเมอื งภายใตแ้ นวทางเสรีนยิ มใหม่สะทอ้ นนโยบายทเ่ี ปิด
โอกาสให้กลุ่มทุนเอกชนขนาดใหญ่ได้มีพื้นที่ทางเศรษฐกิจในประเทศอาร์เจนตินามากขึ้น อาทิ นโยบาย
การแปรรปู รฐั วสิ าหกจิ (privatization) นโยบายการสร้างเสถยี รภาพ (stabilization) นโยบายการเปิด
เสรีโครงสร้างทางเศรษฐกิจ (economic liberalization) หรือนโยบายกอ่ นผ่อนคลายความเข้มงวดของ
ภาครัฐ (deregulation) นโยบายเหล่านี้ได้ปรากฏอย่างเด่นชัดภายใต้การบริหารงานของประธานาธิบดี
เมเนม ควบคไู่ ปกบั บทบาทของรฐั ทสี่ ง่ เสรมิ การขยายตวั ของทนุ แลว้ อารเ์ จนตนิ าภายใตร้ ม่ เงาของแนวคดิ
เสรีนิยม ยังได้เปิดรับการเข้ามามีบทบาทขององค์การโลกบาลอย่างกองทุนการเงินระหว่างประเทศและ
ธนาคารโลกอีกด้วย พัฒนาการทางเศรษฐกิจและการเมืองในช่วงต้นทศวรรษท่ี 1980 จนถึงช่วงปลาย
ทศวรรษท่ี 1990 จึงเป็นช่วงขยายตัวของสภาพเศรษฐกิจในอาร์เจนตินาอย่างมาก ก่อนท่ีจะเข้าสู่วิกฤติ
เศรษฐกิจภายในประเทศเม่อื เขา้ สูส่ หสั วรรษใหม่
41 Marcelo Resico and William F. Campbell. “Should We Cry For Argentina?”, in The Intercollegiate
Review. 45½ (Fall 2010), p. 12.
