Page 48 - ลัทธิการเมืองและยุทธศาสตร์ในการพัฒนา
P. 48
15-38 ลัทธิการเมืองและยทุ ธศาสตรใ์ นการพัฒนา
ในทศวรรษท่ี 1930 ไดเ้ กดิ การเปลย่ี นแปลงในบทบาทของรฐั บาล โดยรัฐบาลไดเ้ ขา้ มาแทรกแซง
กำ� หนดการสง่ ออก ในชว่ งครงึ่ แรกของครสิ ตศ์ ตวรรษที่ 20 รฐั บาลไดเ้ ขา้ มาควบคมุ ผลกระทบทเี่ กดิ ขน้ึ จาก
วิกฤตเศรษฐกิจโลก และป้องกันการล้มละลายของเศรษฐกิจกาแฟ ในระยะแรกรัฐบาลเข้าใจว่าวิกฤต
เศรษฐกจิ จะจบลงอยา่ งรวดเรว็ และหลงั จากนนั้ ประเทศกำ� ลงั เดนิ หนา้ เขา้ สชู่ ว่ งเศรษฐกจิ อนั รงุ่ โรจนอ์ กี ครง้ั
แตต่ อ่ มาผลกระทบจากวกิ ฤตเิ ศรษฐกจิ ทเี่ กดิ ขนึ้ อยา่ งยาวนานและตอ่ เนอ่ื งทำ� ใหร้ ฐั บาลไดต้ ระหนกั วา่ หมด
ยคุ สมยั ทปี่ ระเทศจะพงึ่ พากบั พชื เศรษฐกจิ หรอื สนิ คา้ ทางเศรษฐกจิ เพยี งไมก่ ป่ี ระเภทเพอื่ การสง่ ออกอกี ตอ่
ไปแลว้ ประเทศตอ้ งดำ� เนนิ ไปสกู่ ารสนบั สนนุ ความหลากหลายทางเศรษฐกจิ เพอ่ื กระจายความเสยี่ งในการ
สง่ ออก ดว้ ยเหตนุ แ้ี ผนการในการพฒั นาเศรษฐกจิ ใหมข่ องประเทศจงึ เปลยี่ นแปลงไป รฐั บาลไดม้ กี ารพฒั นา
อุตสาหกรรมการถลุงเหลก็ ซงึ่ เป็นอุตสาหกรรมของรฐั ครง้ั แรกในปลายทศวรรษที่ 1930
บทบาทรัฐในการพัฒนา ค.ศ. 1930-1961 ยทุ ธศาสตรท์ สี่ ำ� คญั คอื ยทุ ธศาสตรก์ ารผลติ เพอ่ื ชดเชย
การน�ำเข้า การผลิตเพ่ือชดเชยการน�ำเข้าเป็นยุทธศาสตร์แบบถูกชี้น�ำโดยรัฐเป็นหลัก ดังนั้น ในรัฐท่ีใช้
ยุทธศาสตร์เช่นนี้จะหมายถึงการต้องมีหน่วยงานราชการขนาดใหญ่ และต้องก�ำหนดโควตาการน�ำเข้า
ตลอดจนการควบคุมอัตราการแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศ นโยบายน้ีไม่ได้ขึ้นอยู่กับความสามารถใน
การผลติ ของมนษุ ย์ หรอื การกระจายรายไดเ้ พอื่ สรา้ งความเขม้ แขง็ ของตลาดภายในประเทศ โดยปกตแิ ลว้
การผลิตเพ่ือชดเชยการน�ำเข้าเป็นการให้ความส�ำคัญกับภาคการผลิตบางประเภทในขณะที่ละเลยการให้
ความส�ำคญั กับภาคผลิตบางประเภท
ทศวรรษท่ี 199043 เปน็ ทศวรรษทนี่ บั ไดว้ า่ เปน็ ชยั ชนะของนโยบายเสรนี ยิ มใหม่ (Neo Liberal-
ism) ซึ่งเกิดข้ึนพร้อมๆ กับการเปล่ียนแปลงของระบบการเมืองระหว่างประเทศ ท่ีเร่ิมต้ังแต่การลดการ
เผชญิ หนา้ ของมหาอำ� นาจโลกในทศวรรษที่ 1980 จนถงึ การสนิ้ สดุ ของสงครามเยน็ การลม่ สลายของสหภาพ
โซเวยี ต และชยั ชนะของสหรฐั อเมรกิ าและชาตพิ นั ธมติ รเหนอื สงครามอา่ วเปอรเ์ ซยี สว่ นผลในทางเศรษฐกจิ
คอื การแพร่กระจายของกระแสโลกาภิวัตน์ อิทธพิ ลของทุนนิยมเสรีและการขยายตัวของบรรษัทข้ามชาติ
ในทุกหย่อมหญา้
ส�ำหรับบราซิล แนวทางของนโยบายเสรีนิยมใหม่ของประเทศมีจุดเร่ิมต้นอยู่ท่ีการยกเลิกการ
อุดหนุนอุตสาหกรรมภายในประเทศ การไม่หวนกลับไปใช้ยุทธศาสตร์การผลิตเพ่ือทดแทนการน�ำเข้า
ซึ่งเคยใชม้ านานตัง้ แตก่ อ่ นสงครามโลกครงั้ ทส่ี อง การเปิดเสรที างการคา้ (liberalization of trade) และ
การเปล่ียนให้รัฐวิสาหกิจเป็นเอกชน (privatization) ซึ่งเป็นกระบวนการที่ให้พลังตลาด (market
forces) เป็นใหญ่ ในขณะทีร่ ัฐ (state) ถอยตวั ไปเป็นผใู้ หค้ วามสะดวกกับเอกชน
แนวทางดังกล่าวแสดงให้เห็นว่าการพัฒนาเศรษฐกิจแบบยุทธศาสตร์การผลิตเพื่อทดแทนการ
น�ำเขา้ ทีเ่ คยใช้มาหลายทศวรรษก่อนหน้านั้นไม่สามารถใช้การตอ่ ไปได้ บราซลิ จ�ำเปน็ ตอ้ งเปดิ ประเทศให้
กบั ทนุ นยิ มโลกมากขน้ึ และการลงทนุ ระหวา่ งประเทศมากขนึ้ ซงึ่ เกยี่ วขอ้ งกบั การเปลย่ี นแปลงในระเบยี บ
โลกใหม่ที่มหาอ�ำนาจมีการเปลี่ยนแปลงขั้วอ�ำนาจ ความแตกต่างทางอุดมการณ์ซ่ึงเคยเป็นอุปสรรค
ในการคา้ ระหวา่ งประเทศไมไ่ ดเ้ ปน็ ประเดน็ สำ� คญั ในทางการเมอื งระหวา่ งประเทศอกี ตอ่ ไป บราซลิ กเ็ หมอื น
43 โปรดดู เพงิ่ อา้ ง. ตอนที่ 9.4.1
