Page 37 - การผลิตรายการวิทยุกระจายเสียงขั้นสูง
P. 37
การปฏิสมั พันธก์ ับผฟู้ ังรายการ 5-27
พเิ ศษในการกำ� กบั ดูแลไมใ่ หส้ ่งิ ทไ่ี มค่ วรออกอากาศ “หลุดออกอากาศ” เชน่ คำ� พูดหมิ่นประมาทผอู้ ื่นใน
การแสดงความคดิ เหน็ ของผู้ฟังที่โทรศัพท์เข้ามารว่ มในรายการ หรอื คำ� พูดที่ไมส่ ภุ าพ เปน็ ตน้
3.3 วิทยุเป็นสื่อสร้างจินตนาการ นับเป็นจุดเด่นของส่ือวิทยุกระจายเสียงท่ีสามารถใช้เสียง
ประเภทตา่ งๆ ไดแ้ ก่ เสยี งพดู เสยี งดนตรี เสยี งประกอบ ตลอดจนความเงยี บในการสรา้ งสรรคจ์ นิ ตนาการ
(imagination) ให้เกิดขึ้นในใจของผู้ฟังได้ ดังน้ันการวางแผนสร้างปฏิสัมพันธ์กับผู้ฟังจึงสามารถใช้
จินตนาการจากเสียงให้เกิดประโยชน์ได้ เช่น หากต้องการเนรมิตให้ผู้ฟังรายการซ่ึงอยู่ที่บ้านหรือที่ใดๆ
ก็ตามเข้าร่วมสนุกแข่งขันกันเล่นเกม เพียงการใช้ค�ำพูดของดีเจก็สามารถวาดภาพให้ผู้ฟังจินตนาการไป
ได้วา่ ก�ำลังยนื อยู่ข้างหลังโตะ๊ แขง่ ขัน และผ้เู ข้าแข่งขนั อกี ฝา่ ยพร้อมทจี่ ะประลองฝีมือ โดยมีกองเชียร์ของ
ทั้งสองทีมพร้อมให้ก�ำลังใจ บรรยากาศต่างๆ เหล่าน้ีสามารถสร้างขึ้นได้ โดยไม่ต้องสร้างฉาก เพียงใช้
ค�ำพูดที่เลือกสรรแล้วเท่านั้น ผู้ฟังก็จะเกิดมโนภาพตาม และอาจใช้เสียงประกอบ เช่น เสียงเชียร์ เสียง
ปรบมือ เปา่ ปาก ช่วยสรา้ งความสนุกสนานได้อกี ดว้ ย
3.4 วิทยุเป็นส่ือไม่ซับซ้อน การผลติ รายการวทิ ยมุ คี วามเรยี บงา่ ย (simplicity) ไมซ่ บั ซอ้ น ตา่ ง
จากสอื่ โทรทศั น์ ในโลกยคุ นแ้ี มแ้ ตโ่ ทรศพั ทม์ อื ถอื บางรนุ่ กส็ ามารถบนั ทกึ เสยี งได้ ดงั นนั้ การกำ� หนดกจิ กรรม
บางกิจกรรมทีจ่ ะให้ผู้ฟงั มีสว่ นร่วมในรายการจึงไมใ่ ช่เรอ่ื งยากอีกต่อไป
3.5 วิทยุเป็นส่ือเฉพาะกลุ่ม การจัดรายการและผลิตรายการวิทยุยุคนี้ค่อนข้างชัดเจนว่าจะเป็น
รายการส�ำหรับผู้ฟังกลุ่มใด ซึ่งเป็นการเลือกกลุ่มผู้ฟัง (selective) เรียบร้อยแล้ว เป็นรายการที่จัดข้ึน
ส�ำหรับผู้ฟังเฉพาะกลุ่ม ดังนั้นการออกแบบกิจกรรม หรือการปฏิสัมพันธ์ต่างๆ จึงสามารถวางแผนให้
สอดคลอ้ งกบั ความต้องการผูฟ้ ังกลุม่ นัน้ ได้
4. สภาพแวดล้อม
นอกจากคณุ สมบตั ขิ องสอ่ื วทิ ยกุ ระจายเสยี งแลว้ ปจั จยั ทเ่ี กยี่ วขอ้ งกบั การสรา้ งปฏสิ มั พนั ธก์ บั ผฟู้ งั
รายการท่ีต้องพิจารณาอีกประการหน่ึง คือ สภาพแวดล้อม ซ่ึงอยู่รายรอบตัวผู้คนจึงมีผลต่อผู้คนอย่าง
หลีกเล่ียงไม่ได้ ดังนั้นจึงจ�ำเป็นท่ีจะต้องพิจารณาสภาพแวดล้อมทั้งทางสังคม และสภาพแวดล้อมทาง
เศรษฐกิจไปพร้อมๆ กับการวางแผนการปฏิสัมพันธ์กับผู้ฟัง เพ่ือให้เกิดความสอดคล้องกลมกลืนไปใน
ทิศทางเดยี วกนั ยกตวั อย่างเช่น หากสงั คมก�ำลังอยูใ่ นกระแสรกั สุขภาพ กจิ กรรมท่ีออกแบบส�ำหรบั ผฟู้ งั
ก็ควรจะอยู่ภายใต้เร่ืองของสุขภาพ หรือหากสังคมต้องการรณรงค์เกี่ยวกับยาเสพติด ในฐานะท่ีเป็น
สื่อมวลชนหากคิดสร้างสรรค์การมีปฏิสัมพันธ์โดยไม่ลืมการท�ำบทบาทหน้าท่ีของสื่อมวลชน ก็สามารถ
สร้างสรรค์กจิ กรรม เกมให้ผกู อยูก่ ับเร่อื งการรณรงคเ์ กี่ยวกับยาเสพติดได้ เป็นตน้
นอกจากสภาพแวดล้อมทางสังคมแล้ว เรื่องของสภาพเศรษฐกิจก็เก่ียวโยง เป็นโจทย์ที่ต้องคิด
ควบคู่ไปด้วยเช่นกัน โดยคิดท้ังในเชิงการบริหารจัดการจะแจกจะแถมส่ิงใดให้ผู้ฟัง หากเศรษฐกิจดีๆ ก็
สามารถดำ� เนนิ การได้ แต่ถ้าจะใหเ้ กิดทัง้ ประสทิ ธภิ าพประสิทธผิ ลในยุคเศรษฐกจิ ไมด่ ีกต็ ้องคิดสรา้ งสรรค์
ใหม้ าก รวมทง้ั การคดิ โครงการกต็ อ้ งคำ� นงึ ถงึ ผฟู้ งั ดว้ ยวา่ จะมกี ำ� ลงั สามารถเขา้ รว่ มโครงการไดห้ รอื ไม่ เชน่
หากจะจดั ทอ่ งเทย่ี วไปยโุ รป อาจตอ้ งปรบั เปลย่ี นใหร้ าคาถกู ลง หรอื เปลย่ี นสถานทเี่ พอื่ ใหผ้ ฟู้ งั สามารถเขา้
รว่ มกจิ กรรมทจ่ี ัดขึ้นได้ เปน็ ต้น
