Page 43 - ความรู้เบื้องต้นการสื่อสารชุมชน
P. 43
แนวคดิ ว่าด้วยชุมชน และความสมั พนั ธ์ของการสอื่ สารกบั การพัฒนาชุมชน 4-33
ต่างได้รบั ความอยุตธิ รรมจากการไมไ่ ด้รับการเคารพ ไมไ่ ดร้ ับการยอมรบั และจากการสร้างความเปน็ จริง
ว่าดว้ ย “ความเป็นเขมร” ถูกกระทำ� รนุ แรง ถกู กระทำ� ให้เสียทรพั ย์สินเป็นอยา่ งมาก และไดร้ ับผลกระทบ
ตอ่ ทง้ั ทางรา่ งกายและจติ ใจ ตง้ั แตเ่ หตกุ ารณท์ เี่ รมิ่ เมอื่ ปี 2551 และอกี ครงั้ ในปี 2554 ชาวบา้ นรสู้ กึ เจบ็ ปวด
ทถ่ี กู ประณามวา่ “ไมร่ กั ชาต”ิ และ “เปน็ คนไทยหวั ใจเขมร” โดยทรี่ ฐั ไมไ่ ดอ้ อกมาแสดงความปกปอ้ งและ
จดั การความอยตุ ธิ รรมใดๆ ขณะทส่ี อ่ื และกลมุ่ เคลอ่ื นไหวกซ็ ำ�้ เตมิ ประเดน็ นอี้ ยา่ งตอ่ เนอ่ื งเปน็ เวลาหลายปี
อย่างไรก็ตาม ภายใต้ความอยุติธรรมในการก�ำหนดอัตลักษณ์ให้กับชุมชนโดยภาครัฐและบุคคล
ภายนอก ชาวบ้านภูมิซรอลกไ็ ดน้ ยิ ามตัวเองผา่ นเรอื่ งเล่าและชีวิตประจำ� วัน ทีม่ ีท้ังไปดว้ ยกันกับรฐั แตก
ต่างแตก่ ็ไม่ขัดแยง้ กบั รฐั และแตกต่างและขดั แย้งกับรัฐ ซอ้ นทับกันอยู่ ตวั อย่างเช่น เม่อื ช่วงต้นปี 2554
ทช่ี มุ ชนภมู ซิ รอลถกู กลมุ่ พนั ธมติ รประชาชนเพอ่ื ประชาธปิ ไตย (พธม.) กลา่ วหาและสรา้ งอตั ลกั ษณว์ า่ เปน็
พวกไม่รกั ชาติและเป็นคนไทยหวั ใจเขมร เมอื่ พวกเขาไมย่ อมให้กลุม่ พธม. เข้ามาประท้วงกมั พชู าในเขต
หมู่บา้ น ชาวบ้านก็ได้สร้างเรอ่ื งเลา่ เพ่ือส่อื สารอตั ลักษณ์ที่แตกต่างไปว่า ชาวบา้ นหมูบ่ ้านน้รี ักชาตทิ ุกคน
คนนอกจากกรุงเทพฯ มาประท้วงแล้วก็จากไป ท้ิงความขัดแย้งไว้ หากมีการตอบโต้จากทางกัมพูชาใน
เวลาตอ่ มา ผทู้ ี่เดือดร้อนกค็ อื ชาวบา้ นในหมู่บา้ น ซ่งึ ทผ่ี ่านมาก็ไมไ่ ดม้ คี วามขัดแย้งกบั ประเทศกมั พชู าแต่
อย่างใด หรือชาวบ้านท่ีเป็นกลุ่มตัวอย่างบางคนได้ช้ีให้ดูความพิการของตนเองและของชาวบ้านคนอ่ืนท่ี
ขาขาด นิ้วขาด หรอื ตาบอด และอา้ งว่า หากตนไม่รกั ชาตแิ ล้ว ร่างกายท่พี ิการจากความขดั แยง้ แบบนไ้ี ม่
เรยี กว่ารักชาติแลว้ จะเรยี กวา่ อะไร
จากกรณีศึกษาท่ีได้กล่าวมา นลินีจึงสรุปว่า อัตลักษณ์เป็นส่วนส�ำคัญของวัฒนธรรมท่ีสร้างขึ้น
จากระบบความสมั พนั ธท์ างสงั คมเศรษฐกจิ และการเมอื ง ท่จี ะท�ำใหห้ มายรไู้ ดว้ า่ ตนหรอื ชมุ ชนของตนเปน็
“ใคร” มีความหมายอย่างไรในระบบความสัมพันธ์ทุกมิติท่ีด�ำเนินอยู่ หากระบบความสัมพันธ์ต่างๆ
เปลีย่ นแปลงไป ก็ย่อมส่งผลทำ� ให้เกิดความแปรเปลีย่ นในอตั ลกั ษณด์ ้วยเชน่ กัน
กิจกรรม 4.1.3
แนวคิดเดน่ ๆ ของการศกึ ษาชมุ ชนและการสือ่ สารชุมชน ทไ่ี ด้รบั การพัฒนาขน้ึ ในยคุ ปลายครสิ ต์
ศตวรรษที่ 20 มอี ะไรบ้าง จงยกตวั อยา่ งประกอบ
แนวตอบกิจกรรม 4.1.3
แนวคดิ เดน่ ๆ ของการศึกษาชมุ ชนและการสือ่ สารชุมชน ในชว่ งปลายคริสตศ์ ตวรรษที่ 20 ได้แก่
แนวคิดส�ำนักวัฒนธรรมนิยม แนวคิดการสร้างพื้นท่ีสาธารณะ แนวคิดเรื่องวาทกรรม และแนวคิดเร่ือง
อัตลกั ษณ์
