Page 52 - การวางแผน การออกแบบ และการผลิตสื่อชุมชน
P. 52
12-42 การวางแผน การออกแบบและการผลติ สือ่ ชมุ ชน
หากเป็นเครือข่ายท่ีมีขนาดใหญ่ ปัญหาที่จะพบก็คือ ความแตกต่างหลากหลายของผู้คน
โครงสร้างเครือข่าย การสื่อสารท่ีสลับซับซ้อน ความคิดของคนที่หลากหลาย ท�ำให้การบริหารจัดการท่ี
ค่อนขา้ งยากเมื่อเทยี บกบั เครอื ข่ายขนาดเล็ก
(3) พื้นที่ มีความหมายนอกเหนือจากพื้นที่กายภาพ แต่ยังขยายไปสู่พ้ืนท่ีในจินตนาการ
หรอื ในเครือข่ายออนไลน์
ในกรณแี รก หากเปน็ พน้ื ทเี่ ชงิ กายภาพ มกั จะคำ� นงึ ถงึ พน้ื ทท่ี เี่ หน็ จากสายตา โดยทวั่ ไป มกั
จะพจิ ารณาจากพ้นื ที่ที่ใกล้เคียงกนั และขยายไปสู่ระดบั จงั หวดั ประเทศ นานาชาติ อีกทง้ั ยงั อาจเทยี บ
ระหว่างคนในและคนนอกพื้นท่ี ซ่ึงมีความแตกต่างกัน นอกจากน้ัน ในเชิงสังคมวิทยามานุษยวิทยา ยัง
พิจารณาถึงพื้นที่ของคนบ้านเดียวกัน ซ่ึงมีความคิดวัฒนธรรมร่วมกันรวมถึงพ้ืนที่ในระบบนิเวศเดียวกัน
เชน่ เครือข่ายล่มุ แมน่ ำ้� เดียวกนั
สำ� หรบั พนื้ ทใี่ นโลกจนิ ตนาการ ไมไ่ ดอ้ าศยั พน้ื ทก่ี ายภาพเหมอื นในอดตี แตเ่ ปน็ พน้ื ทภี่ ายใน
จิตใจในโลกออนไลน์ จึงเกิดการเช่ือมโยงผู้คนท่ีอยู่แต่ละทิศแต่ละเวลาเข้าด้วยกันบนความสนใจร่วมกัน
เชน่ เครือขา่ ยแฟนคลับ เครือข่ายคนรักตน้ ไม้
(4) ประเด็น จะพจิ ารณาถงึ สง่ิ ทเี่ ครอื ขา่ ยใหค้ วามสนใจในทศิ ทางเดยี วกนั เมอื่ อยโู่ ดดเดยี่ ว
อาจเกิดปญั หา จงึ ต้องก้าวมารวมตวั กันเปน็ เครอื ขา่ ยเพ่ือช่วยเหลือกัน มลี ักษณะการรวมตัวแนวนอน
ตัวอย่างการรวมตัวกันของเครือข่ายตามประเด็น ได้แก่ เครือข่ายสมุนไพร เครือข่าย
จกั รยาน เครอื ข่ายของเลน่ พืน้ บา้ น เครือขา่ ยสหกรณ์ เครือข่ายผสู้ งู อายุ เครอื ข่ายสิง่ แวดล้อม เครอื ขา่ ย
การปฏิรูปการศึกษา เครอื ขา่ ยออกกำ� ลังกาย เครือขา่ ยการเมือง เครอื ข่ายอาชญากร เครือขา่ ยผกู้ ่อการ
ร้าย เครือขา่ ยเชิงวฒั นธรรม
เสรี พงศพ์ ศิ (2548) ยกตัวอย่าง การรวมตวั เครอื ขา่ ยกล่มุ ผ้ตู ิดเช้ือ HIV ซง่ึ เกิดข้ึนเพราะ
เกิดภาวะการรังเกียจผู้ติดเชื้อ ปัญหาเศรษฐกิจ การดูแลรักษา ผู้ติดเชื้อจึงต้องหันมารวมตัวกันเพ่ือช่วย
เหลอื กนั ทงั้ เรอื่ งความรเู้ รอ่ื งยา การปรบั ตวั การใหก้ ำ� ลงั ใจ การเดนิ ขบวนประทว้ งใหเ้ กดิ การปรบั นโยบาย
ผู้ตดิ เชอื้ เช่น การก่อตง้ั ศนู ยป์ ฏิบัติการตา้ นภยั เอดส์ การแสวงหาแนวร่วมหรอื พนั ธมิตรผชู้ ่วยเหลือ การ
รวมตวั เร่มิ ตน้ ตัง้ แต่กลุ่มเพือ่ นวันพธุ เพอื่ นวันพฤหัส
(5) เป้าหมาย จะพจิ ารณาเปา้ หมายที่เครือข่ายใหค้ วามสนใจ และจดุ ทส่ี �ำคัญคือ คือ การ
มงุ่ เนน้ การใชเ้ ครอื ขา่ ยเพอ่ื การผลกั ดนั การขบั เคลอื่ นประเดน็ ตา่ งๆ ทเ่ี ครอื ขา่ ยใหค้ วามสนใจ ไดแ้ ก่ เครอื
ข่ายการผลกั ดันนโยบาย เครือข่ายการรณรงค์ เครือข่ายการแลกเปล่ียนข่าวสาร เครอื ขา่ ยการช่วยเหลือ
ในยามยาก เครอื ขา่ ยการแลกเปลยี่ นความรู้ เครอื ขา่ ยความคดิ เครอื ขา่ ยการสนบั สนนุ ทนุ เครอื ขา่ ยวชิ าชพี
เปน็ ต้น
ตัวอยา่ งการรวมตัวน้ีเช่น เครอื ข่ายรณรงคเ์ พ่อื การควบคมุ เครือ่ งด่ืมแอลกอฮอล์ เปน็ เครือ
ขา่ ยทร่ี วมตัวกนั จากองค์กรต่างๆ ทัง้ ภาครฐั เช่น กระทรวงสาธารณสุข กระทรวงมหาดไทย ภาคเอกชน
ได้แก่ บริษทั เอกชน รา้ นค้า ภาคองค์การพัฒนาเอกชน ไดแ้ ก่ สำ� นกั งานเครือขา่ ยองคก์ รงดเหล้า ภาค
ประชาชน คอื เครอื ขา่ ยประชาชน เครอ่ื ขา่ ยเยาวชนปอ้ งกนั นกั ดมื่ หนา้ ใหม่ ทง้ั หมดน้ี กเ็ พอ่ื มงุ่ สเู่ ปา้ หมาย
