Page 56 - การวางแผน การออกแบบ และการผลิตสื่อชุมชน
P. 56
12-46 การวางแผน การออกแบบและการผลิตสือ่ ชมุ ชน
เร่ืองที่ 12.2.2
แนวคิดการพัฒนาเครือข่ายการส่ือสาร
แนวคดิ การพฒั นาเปน็ แนวคดิ ทว่ี างอยบู่ นฐานคตทิ วี่ า่ มนษุ ยย์ อ่ มมกี ารพฒั นาได้ ในตอนทผี่ า่ นมา
(11.1) การพฒั นาจะมงุ่ เนน้ ไปทก่ี ารพฒั นาระดบั ปจั เจกบคุ คล แตส่ ำ� หรบั ในหวั ขอ้ นก้ี ารพฒั นาจะขยายไปสู่
การพฒั นาเครอื ขา่ ย ซง่ึ สว่ นสำ� คญั กค็ อื การพฒั นา “คน” ในเครอื ขา่ ย เพอ่ื เปา้ หมายสำ� คญั คอื การพฒั นา
ใหเ้ ครอื ขา่ ยสามารถดำ� รงอยแู่ ละทำ� หนา้ ทไ่ี ดย้ งั่ ยนื และทำ� งานไดอ้ ยา่ งดี (พระมหาสทุ ติ ย์ อาภากโร, 2547)
เพราะดังที่กลา่ วไปแล้ววา่ เครือขา่ ยมธี รรมชาติ คอื เกดิ -แก-่ เจบ็ -ตาย จงึ จำ� เปน็ ตอ้ งมกี ารพัฒนา หาก
ไม่มีการพัฒนาก็อาจสง่ ผลให้เครือข่ายตายหรือล่มสลาย
มีความพยายามในการพัฒนาเครือข่ายจากนักวิชาการหลากหลายท่าน เช่น พระมหาสุทิตย์
อาภากโร (2547) ระบุว่า การพัฒนาจะสามารถดูได้จากการวางจุดหมายร่วมกัน ท�ำให้คนในเครือข่าย
ตระหนักร่วมกัน รู้สึกร่วมกัน การจัดการเรื่องการสื่อสาร ท้ังเรื่องระบบข้อมูล การเชื่อมโยง และมีระบบ
การตรวจสอบได้ แตส่ �ำหรบั ในทน่ี ้ี จะหยบิ ยกแนวคดิ การพัฒนาเครือข่ายของกาญจนา แก้วเทพ (2558)
เนื่องจากเป็นนักวิชาการด้านนิเทศศาสตร์ จึงมุ่งเน้นการพัฒนาในด้านการสื่อสารท่ีเป็นรูปธรรมท่ีสุด
กาญจนา ต้ังข้อสังเกตเครือข่ายเสมือนกับร่างกายมนุษย์ การพัฒนาเครือข่ายจึงอาจสามารถมองได้สาม
ดา้ นคอื
(1) การมเี ลอื ดฝาด ซงึ่ อาจเปรยี บเทยี บไดก้ บั การทเ่ี ครอื ขา่ ยไดต้ ระหนกั เขา้ ใจถงึ อดุ มการณร์ ว่ มกนั
ของเครอื ขา่ ย ในส่วนน้จี ึงจ�ำเป็นต้องมกี ารพัฒนาให้เครอื ข่ายตระหนกั ถึงอุดมการณ์หรอื จติ สำ� นกึ รว่ มกนั
(2) การมีโครงสร้างกระดูกท่ีแข็งแรง ซึ่งหมายถึงการที่เครือข่ายจะมีโครงสร้างท่ีชัดเจน การ
พัฒนาก็จะมุ่งเนน้ การจดั การโครงสร้างให้เป็นระบบ
(3) การมเี สน้ ประสาททที่ ำ� งานฉบั ไว เปรยี บเทยี บไดก้ บั การสรา้ งเสรมิ ระบบการสอ่ื สารในเครอื ขา่ ย
ให้มคี วามเข้มแขง็ เมือ่ ประสาทเขม้ แขง็ ก็จะทำ� ให้รา่ งกายหรอื เครือข่ายเตบิ โตได้ รายละเอยี ดดังต่อไปนี้
1. การพัฒนาความเข้าใจ ความตระหนักและจิตส�ำนึกต่อเครือข่าย
ในทน่ี ี้ การพัฒนาจติ สำ� นึกของเครือขา่ ย ได้ขยายออกมาจากแนวคดิ ของกาญจนา ทเ่ี น้นเฉพาะ
ดา้ นจติ สำ� นกึ แตจ่ ะขยายไปสสู่ ามดา้ น ดา้ นแรก คอื จติ สำ� นกึ ในดา้ นการพงึ่ พาและการใหค้ วามชว่ ยเหลอื
ด้านทีส่ อง จิตส�ำนกึ ของอดุ มการณ์ของเครอื ข่ายเอง และด้านที่สาม คือ ความรทู้ ี่เครอื ข่ายต้องการ
ในด้านแรก จิตส�ำนึกในการพ่ึงพาและให้ความช่วยเหลือ ถือเป็นความคิดส�ำคัญของเครือข่าย
เพราะจะทำ� ใหผ้ เู้ ข้ามารว่ มในเครือขา่ ยตระหนกั ถึงการรว่ มมอื รว่ มใจ การช่วยเหลอื เกื้อกลู กนั มากกว่าการ
รบั ผลประโยชนอ์ ยา่ งเดียว ท�ำใหค้ นในเครอื ขา่ ยตระหนักถึงความรกั มากกวา่ เร่ืองผลประโยชน์
ในส่วนนี้อาจต้องชี้ให้เห็นถึงข้อดีของการรวมตัวกันของเครือข่ายว่า การรวมตัวกันแล้วจะท�ำให้
เกิดผลดีอะไรได้บ้าง และก้าวไปถึงการท่ีเครือข่ายจะย่ังยืนก็จะต้องให้ผลประโยชน์กับเครือข่ายไปพร้อม
