Page 58 - การวางแผน การออกแบบ และการผลิตสื่อชุมชน
P. 58
12-48 การวางแผน การออกแบบและการผลิตสือ่ ชมุ ชน
ขอ้ มลู แตก่ พ็ ยายามสงั เกต ตอ่ จากนนั้ คอื การวางแผนการทำ� โรงงานแปรรปู ยางขนาดเลก็ รว่ มกนั หาทาง
ปรับประยุกต์โรงงานให้มีขนาดคุ้มทุนท่ีพอท่ีชาวบ้านจัดการได้ และน�ำไปสู่การที่ผู้น�ำ 12 คนไปชักชวน
ญาติพ่นี อ้ งรวมกัน 37 คน ชว่ ยกันซ้ือหนุ้ เพ่ือลงทนุ ท�ำโรงงานยาง ยิ่งไปกว่านัน้ ยงั ไดไ้ ปศึกษาดงู านและ
แลกเปล่ียนดงู านกับเกษตรกรยุโรป จนไดป้ ระสบการณ์ คอื ทางออกของเกษตรกรไมน่ ่าจะขยายกจิ การ
ของตนเองใหใ้ หญโ่ ต เพราะสญู เสยี ความเปน็ ตวั ของตวั เอง ทางออกทส่ี รปุ กค็ อื ทำ� กจิ กรรมทช่ี มุ ชนบรหิ าร
จัดการได้อย่างมีประสิทธิภาพ ในที่สุด ต.ไม้เรียง จึงจับมือกับอีก 10 ชุมชนเพ่ือเรียนรู้และหาทางแก้ไข
ปญั หายางพารา จดั ใหแ้ ตล่ ะชมุ ชนมโี รงงานขนาดเลก็ ของตน เรม่ิ ทำ� โครงการชอื่ “โครงการพฒั นาสถาบนั
เกษตรกร จ.นครศรธี รรมราช”
อาจกลา่ วไดว้ า่ การดำ� เนนิ งานดา้ นความรู้ เกดิ จากการตงั้ ขอ้ สงั เกต การดงู าน แลว้ นำ� มาถา่ ยทอด
แลกเปลยี่ นเรยี นรกู้ นั และในทส่ี ดุ กน็ ำ� มาสกู่ ารผลติ เปน็ หนงั สอื ชอื่ “คมู่ อื เกษตรกรชาวสวนยางครบวงจร”
ซ่งึ รวบรวมความรู้ต่างๆ ทเี่ ก่ียวขอ้ งกบั โครงสรา้ งตลาด สตู รการผลติ ยาง ระบบโรงงาน และอตุ สาหกรรม
(เสรี พงศพ์ ศิ , 2548)
ปารชิ าต สถาปิตานนท์ และคณะ (2553: 174-176) ยังไดย้ กตวั อยา่ งกรณี “เครอื ข่ายเหยื่อเมา
แล้วขับ” ที่เกิดขึ้นในช่วงปี พ.ศ. 2543 เป็นการรวมตัวของเหย่ือท่ีถูกคนเมาขับรถชน จากผู้ถูกกระท�ำ
หรือเหยอ่ื ให้กลายมาเป็นนักรณรงคใ์ หค้ วามรู้เพอื่ ป้องกันการดืม่ แอลกอฮอล์และขบั รถ แต่การด�ำเนินงาน
นนั้ จ�ำเป็นตอ้ งมีการเสรมิ สรา้ งพลัง ทงั้ ความรู้ ความคดิ และพลงั กายและใจทส่ี ูญเสยี ไป
เหตุนี้เอง “มลู นิธิเมาไมข่ ับ” ในฐานะแม่งาน จึงก้าวมาช่วยกระตนุ้ ใหเ้ หยอ่ื ได้กา้ วออกจากบ้าน
เสรมิ ความรดู้ า้ นการสอ่ื สาร การพดู การโนม้ นา้ วใจ การสอื่ สารถา่ ยทอดเรอื่ งราวประสบการณจ์ ากการเมา
แลว้ ขบั เทคนคิ การตดิ ตอ่ ประสานงานกบั สมาชกิ เหยอื่ เมาแลว้ ขบั และความรเู้ กย่ี วกบั กฎหมายทคี่ วรทราบ
จนเหยอ่ื หลายคนมคี วามมนั่ ใจ และไดก้ ลายมาเปน็ วทิ ยากรแนะนำ� ใหเ้ หน็ ถงึ ความรา้ ยกาจของแอลกอฮอล์
รวมถงึ การดงึ เหยอื่ คนอน่ื ๆ เขา้ รว่ มเปน็ เครอื ขา่ ยเพอื่ รว่ มกนั ทำ� งานรณรงคเ์ มาไมข่ บั ซง่ึ ไดผ้ ลทง้ั การพฒั นา
ตนเอง และพัฒนาสังคมไปในเวลาเดียวกัน
2. การพัฒนาโครงสร้างของเครือข่าย
ดังที่กลา่ วไปแล้วว่า โครงสร้างเครอื ข่ายเปรยี บได้กับกระดกู หากกระดกู หรือโครงสร้างแข็งแรงก็
จะทำ� ให้เครือข่ายสามารถดำ� รงอยู่ได้ ดังนั้นจงึ ตอ้ งตรวจสอบโครงสร้างหรือกระดูกกอ่ นว่า มสี ว่ นใดที่แข็ง
แรง สว่ นใดท่อี าจขาดหายไปแลว้ จงึ ค่อยเพม่ิ หรอื บ�ำรุงรักษาให้โครงสร้างแข็งแรงและทำ� หนา้ ที่
จากหัวข้อท่ีผ่านมา โครงสร้างเครือข่ายจะพิจารณาถึงองค์ประกอบ ต�ำแหน่ง เส้นสายสัมพันธ์
หรือการส่ือสาร
ในดา้ นองค์ประกอบ คอื การพิจารณาวา่ ภายในเครือข่ายมีใครอยูใ่ นนั้นบา้ ง มกี ลุม่ ก๊วน แก็งค์
ผเู้ กยี่ วขอ้ งคอื ใคร ยงิ่ มคี นมากสว่ นหนง่ึ กอ็ าจมองไดว้ า่ เครอื ขา่ ยมขี นาดใหญ่ แตอ่ าจจะเกดิ ปญั หาตามมา
วา่ กลุม่ เหลา่ นจี้ ะติดต่อสอื่ สารกันไดบ้ อ่ ยครัง้ หรือไม่ หากไม่แลว้ ก็จำ� เปน็ ตอ้ งใช้การสื่อสารมากขน้ึ
สมสขุ หนิ วมิ าน และคณะ (2549) ไดศ้ กึ ษาเครอื ขา่ ยของ ต.ทงุ่ ขวาง จ.ชลบรุ ี แลว้ พบวา่ ภายใน
ชมุ ชนมีเครอื ขา่ ยย่อยอยู่สามแห่งดว้ ยกนั คอื สภากาแฟ วัด และจักสาน อาจจดั ไดเ้ ปน็ เครอื ขา่ ยทางโลก
