Page 62 - การวางแผน การออกแบบ และการผลิตสื่อชุมชน
P. 62
12-52 การวางแผน การออกแบบและการผลติ สอื่ ชุมชน
นอกจากนัน้ การดงู านอาจตอ้ งพจิ ารณาถงึ เน้ือหางานที่เหมาะสมกับ “กลมุ่ เป้าหมาย” ท่จี ะไปดู
ดว้ ย เพอ่ื ทจ่ี ะทำ� ใหเ้ ครอื ขา่ ยไดเ้ รยี นรกู้ ารดำ� เนนิ งานทใี่ กลเ้ คยี งกบั ตน ไมร่ สู้ กึ วา่ ยากหรอื งา่ ยเกนิ ไป หรอื
ตา่ งไปจากตน ซึง่ จะไมก่ ่อใหเ้ กิดการนำ� มาปรับประยุกตไ์ ด้
อย่างไรกต็ าม ในการพัฒนาอาจใช้เครื่องมอื อ่นื ๆ ผสมเพิม่ เตมิ กับการดงู านได้ด้วย ตวั อยา่ งเช่น
หากเป็นการพัฒนาเยาวชนให้กลายเป็นนักส่ือสาร อาจใช้การอบรมเป็นครั้งแรก เพื่อให้เกิดความเข้าใจ
เบอื้ งต้น หลังจากน้นั กอ็ าจเน้นการให้ทดลองฝึกปฏบิ ัติ เช่น การผลิตวดี โิ อ การผลติ วิทยุ อกี ทงั้ อาจใช้
แนวทางการดงู านกองถา่ ยภาพยนตร์ การผลติ วทิ ยเุ พ่ิมเติม เพอ่ื จะทำ� ให้เข้าใจยิ่งขึน้
บษุ ยากร ตรี ะพฤตกิ ลุ ชยั และคณะ (2556) ยกตวั อยา่ งกรณกี ารพฒั นาเครอื ขา่ ยเยาวชน จ.ลำ� ปาง
และพบว่า กิจกรรมท่ีเยาวชนชื่นชอบคือ การใช้ “ค่ายเยาวชน” เพราะเป็นกิจกรรมท่ีมีความสนุกสนาน
สอดแทรกท้ังสาระและบันเทิงคู่กัน แต่ท้ังน้ี ข้อควรระวังคือ การออกแบบกิจกรรมต้องค�ำนึงถึงเพศ วัย
บริบททางสงั คม และกระตนุ้ ให้เยาวชนมสี ่วนร่วมจึงจะประสบผลส�ำเร็จ
ลำ� ดบั สดุ ทา้ ย การเขียนแผน และการวางแนวทางการประเมินผล ซง่ึ จะเปน็ กรอบแนวทางการ
ด�ำเนินงาน อกี ท้ังสามารถน�ำไปของเงินทุนในการสนับสนุนการพฒั นาเครือขา่ ยได้ดว้ ย
2. ขั้นตอนการวิเคราะห์เครือข่าย
ดงั ทกี่ ลา่ วไปแลว้ ขา้ งตน้ วา่ กอ่ นทจ่ี ะพฒั นาอาจตอ้ งวเิ คราะหเ์ ครอื ขา่ ยกอ่ นวา่ เครอื ขา่ ยมลี กั ษณะ
และปัญหาอย่างไร จึงจะนำ� ไปสู่การพัฒนา ทงั้ นี้ การวเิ คราะหเ์ ครือขา่ ยอาจท�ำไดส้ ีด่ า้ น คอื ดา้ นแรก การ
วเิ คราะหอ์ งคป์ ระกอบเครอื ขา่ ย ดา้ นทส่ี อง การวเิ คราะหว์ ฏั จกั รเครอื ขา่ ย ดา้ นทส่ี าม การวเิ คราะหผ์ ลลพั ธ์
และดา้ นท่สี ี่ การวิเคราะหบ์ ทบาทหน้าทขี่ องเครือข่าย รายละเอยี ดดังน้ี
ด้านแรก การวิเคราะห์องค์ประกอบเครือข่าย จะพิจารณาถึงสามมิติ คือ จิตส�ำนึก โครงสร้าง
เครือข่าย และการส่ือสาร (ดังรายละเอียดในเร่ืองท่ี 12.2.2 ที่ผ่านมา) หากวิเคราะห์แล้วพบว่า ส่วนใด
สว่ นหนง่ึ มปี ัญหา ก็จะนำ� ไปสูก่ ารวางแผนการพัฒนาจดุ น้นั
(1) หากวัดเครือข่ายในมิติแรกว่า มีจิตส�ำนึกอุดมการณ์เครือข่ายอ่อนแอ ก็อาจต้องเร่ง
พฒั นาใหค้ นในเครือขา่ ยไดต้ ระหนกั ถึงอดุ มการณร์ ว่ มกนั นอกจากน้ัน หากเครือข่ายมคี วามรใู้ นประเดน็
ท่ตี ้องการนอ้ ย ก็อาจตอ้ งการฝกึ อบรมความรูเ้ พม่ิ เติม
(2) ส�ำหรับมิติโครงสร้างเครือข่าย หากวัดว่า โครงสร้างไม่ครบถ้วนหรือไม่สมบูรณ์ เช่น
ขาดสมาชิก ขาดพันธมติ ร ก็ตอ้ งเร่งพฒั นาใหม้ ปี รมิ าณสมาชิกและพันธมติ รมากขึ้น
(3) และหากตรวจสอบว่า ระบบการสื่อสารภายในเครือข่ายไม่มีประสิทธิภาพ ขาดช่อง
ทางการสื่อสาร หรือขาดการประชุม ก็น�ำไปสู่การพัฒนาให้สมาชิกได้เข้าใจระบบการสื่อสารในเครือข่าย
การเพม่ิ ปรมิ าณชอ่ งทางการสอ่ื สาร การจดั กจิ กรรมและจดั การสอ่ื สารใหม้ คี วามถห่ี รอื ปรมิ าณมากขน้ึ เพอื่
ท�ำใหเ้ กิดความเคลื่อนไหวในเครอื ข่าย
ส่วนด้านที่สอง การวิเคราะห์วัฏจักรเครือข่าย จะพิจารณาว่า เครือข่ายอยู่ในภาพเช่นไร เกิด-
แก่-เจบ็ -ตาย การวเิ คราะหส์ ภาพวฏั จักรของเครอื ข่ายจะท�ำใหเ้ หน็ วา่ ควรจะส่งเสรมิ หรอื สนบั สนุนเครือ
ข่ายแต่ละชว่ งเวลาในด้านใด
