Page 55 - การวางแผน การออกแบบ และการผลิตสื่อชุมชน
P. 55
การใชแ้ ละพฒั นาส่ือบคุ คลและเครอื ขา่ ยการสื่อสารเพื่อการพฒั นาชมุ ชน 12-45
เมื่อเทียบกับเครือข่ายแบบรวมศูนย์กับการกระจายก็จะพบว่า เครือข่ายแบบรวมศูนย์จะมี
ความม่ันคง เพราะมีการรวมข้อมูลส่ือสารไปสู่ศูนย์กลาง มีผู้ควบคุมผู้รับผิดชอบโดยตรง มีโครงสร้างท่ี
แน่ชัด แต่อาจมีข้ออ่อนด้อยตรงที่รวมอ�ำนาจตรงกลาง ส่วนการกระจายแม้จะดีตรงกระจายอ�ำนาจแต่ก็มี
ปญั หาเรอื่ งการขาดผนู้ ำ� การบรหิ ารจดั การเครอื ขา่ ย จงึ เรม่ิ ผสมสองรปู แบบ กลา่ วคอื ดา้ นแรก มศี นู ยก์ ลาง
การส่อื สารในลกั ษณะการรวมศูนย์ และคอ่ ยๆ ขยายออกไป โดยมโี หนด (node) คอยประสานเช่ือมโยง
เครอื ขา่ ยย่อยทำ� ให้เกดิ กระจายและการรวมศนู ยไ์ ปในเวลาเดียวกนั
ตัวอย่างการด�ำเนินงานในลักษณะน้ีได้แก่ การท�ำงานของเครือข่ายของส�ำนักงานกองทุน
สนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) ซ่ึงจะท�ำหน้าที่รวบรวมกระตุ้นให้เกิดเครือข่ายท่ีจะท�ำงานใน
ประเด็นด้านสุขภาพ เช่น การลดเหล้า บุหร่ี อุบัติเหตุ กระจายตัวออกไปทุกภาคส่วน ท้ังรัฐ เอกชน
ประชาชน แต่ทง้ั หมดจะร่วมมือการทำ� งานด้านสขุ ภาพรว่ มกัน โดยกำ� หนดจาก สสส.
(2) การรวมตวั แนวตงั้ และแนวนอน โดยทวั่ ไปเครอื ขา่ ยมกั จะมลี กั ษณะเปน็ การรวมตวั กนั
ในลกั ษณะแนวนอน (horizontal network) เพราะเนน้ การพง่ึ พากนั มกั จะเปน็ เครอื ขา่ ยของภาคประชาชน
การสอื่ สารจะคอ่ นขา้ งมลี กั ษณะวางอยบู่ นความเทา่ เทยี มกนั แตเ่ ครอื ขา่ ยบางประเภท เชน่ เครอื ขา่ ยภาค
รฐั เครอื ขา่ ยองคก์ รเอกชน กลบั จะมลี กั ษณะเปน็ เครอื ขา่ ยแนวตง้ั (vertical network) กลา่ วคอื การรวม
ตวั กนั บนอำ� นาจ ระบบอปุ ถมั ภ์ จงึ มงุ่ เนน้ การบรหิ ารจดั การในลกั ษณะอำ� นาจจากบนลงลา่ ง สง่ ผลใหร้ ะบบ
การส่อื สารจะเป็นลำ� ดบั ขัน้ เพ่ือการดำ� เนนิ งานตามเป้าหมายที่รัฐหรือเอกชนได้วางไว้
กิจกรรม 12.2.1
องค์ประกอบของเครือขา่ ยการส่อื สารประกอบดว้ ยอะไรบา้ ง
แนวตอบกิจกรรม 12.2.1
องค์ประกอบของเครอื ข่ายการสอื่ สารประกอบดว้ ย 3 ดา้ น คือ จุดมุง่ หมายหรือสำ� นึกรว่ ม การมี
โครงสรา้ ง และการมรี ะบบการส่อื สาร
