Page 32 - การพัฒนาทักษะและประสบการณ์วิชาชีพ สำหรับผู้นำทางการศึกษา
P. 32
12-22 การพัฒนาทักษะและประสบการณ์วิชาชีพสำ�หรับผู้นำ�ทางการศึกษา
กระบวนการสังเกตการสอนภายในห้องเรียนที่จะทำ�ให้ได้ข้อมูลต่างๆ เช่น บันทึกเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นใน
ห้องเรียน ตั้งแต่พฤติกรรมการสอนของครู และพฤติกรรมการเรียนของผู้เรียนในขณะที่ครูสอน รวมทั้ง
ข้อมูลเกี่ยวกับครู และนักเรียนด้านทัศนคติ ความเชื่อ (Cogan, 1973: 9)
ลักษณะสำ�คัญของการนิเทศแบบคลินิก
โกลด์แฮมเมอร์ และคณะ (Goldhammer et al., 1993) ได้กล่าวถึงลักษณะสำ�คัญของการนิเทศ
แบบคลินิกไว้ ดังนี้
1) เป็นเทคโนโลยีในการปรับปรุงการเรียนการสอน
2) เป็นส่วนสำ�คัญที่แทรกอยู่ในกระบวนการเรียนการสอน
3) เป็นกระบวนการที่มีเป้าหมายและวัตถุประสงค์ชัดเจน โดยสามารถเชื่อมระหว่างความต้องการ
ของสถานศึกษา และความต้องการความงอกงามในวิชาชีพครู
4) เป็นกระบวนการที่สร้างความสัมพันธ์อันดีระหว่างวิชาชีพครูและผู้นิเทศ
5) เป็นกระบวนการที่ต้องมีความเชื่อถือซึ่งกันและกัน และสะท้อนให้เห็นถึงความเข้าใจ การ
สนับสนุนซึ่งกันและกัน และความผูกพันในการพัฒนาตนเองให้ก้าวหน้า
6) เป็นกระบวนการที่เป็นระบบ แม้ว่าการดำ�เนินการอาจต้องยืดหยุ่นปรับเปลี่ยนวิธีการอย่าง
ต่อเนื่อง
7) เป็นกระบวนการที่สร้างสรรค์ เชื่อมโยงระหว่างความจริงกับอุดมการณ์
8) เป็นกระบวนการที่อยู่บนพื้นฐานความเชื่อที่ว่า ผู้นิเทศคือผู้ที่มีความรู้อย่างแท้จริงเกี่ยวกับ
การวิเคราะห์การสอนและการเรียนรู้ รวมทั้งการสร้างความสัมพันธ์ที่ดีต่อกันระหว่างเพื่อนมนุษย์
9) เป็นกระบวนการที่ต้องมีการให้การฝึกอบรม สำ�หรับผู้ที่จะทำ�หน้าที่นิเทศก่อนที่จะนำ�การนิเทศ
แบบคลินิกไปใช้ โดยเฉพาะเรื่องการสังเกตการสอน และการดำ�เนินการนิเทศแบบคลินิกที่มีประสิทธิภาพ
และประสิทธิผล
โคแกน (Cogan, 1973: 10-12) ได้นำ�เสนอวงจรการนิเทศ (the cycle of supervision) โดยแบ่ง
ออกเป็น 8 ขั้นตอน คือ
ขั้นที่ 1 การสร้างความสัมพันธ์ระหว่างครูกับผู้นิเทศ เป็นการช่วยให้ครูเข้าใจเกี่ยวกับความสำ�คัญ
และลำ�ดับขั้นของการนิเทศ และเป็นการแนะนำ�ให้ครูเข้าใจถึงบทบาทและหน้าที่ของผู้นิเทศ ขั้นตอนนี้ต้อง
เกิดขึ้นก่อนที่ผู้นิเทศจะเข้าไปสังเกตการสอน
ขั้นที่ 2 การวางแผนร่วมกับครู ครูและผู้นิเทศจะร่วมกันวางแผนการจัดการเรียนรู้ แผนโดยทั่วไป
จะประกอบด้วย ผลลัพธ์ของการสอน การคาดการณ์ปัญหาการสอน วัสดุอุปกรณ์และกลยุทธ์การสอน
กระบวนการเรียนรู้ การให้ข้อมูลย้อนกลับและการประเมิน
ขั้นที่ 3 การกำ�หนดกลยุทธ์ในการสังเกต ผู้นิเทศจะต้องกำ�หนดเป้าหมาย กระบวนการเรียนรู้ การ
จัดการด้านกายภาพ และจัดการทางเทคนิคต่างๆ สำ�หรับการสังเกตและการเก็บรวบรวมข้อมูล ในขั้นตอนนี้
ควรให้ครูเข้ามามีส่วนร่วมในการกำ�หนด ซึ่งจะช่วยให้ครูได้คุ้นเคยกับกระบวนการนิเทศแบบคลินิกมากขึ้น
ขั้นที่ 4 การสังเกตการสอน ผู้นิเทศสังเกตการสอนโดยตนเองหรือมีผู้สังเกตคนอื่นๆ และอาจใช้
เทคนิคอื่นในการบันทึกเหตุการณ์ในชั้นเรียน
