Page 30 - การพัฒนาทักษะและประสบการณ์วิชาชีพ สำหรับผู้นำทางการศึกษา
P. 30
12-20 การพัฒนาทักษะและประสบการณ์วิชาชีพสำ�หรับผู้นำ�ทางการศึกษา
ดังนี้ 1) มีการกำ�หนดวัตถุประสงค์ของการประชุมชัดเจน 2) มีการวางแผนการประชุมไว้อย่างรัดกุม โดย
ให้ครูได้มีส่วนร่วมในการวางแผน 3) ดำ�เนินการประชุมให้เป็นไปตามวัตถุประสงค์และเป็นไปตามกำ�หนด
ที่วางไว้ 4) ทำ�ให้คนรู้สึกเป็นกันเอง ไม่มีพิธีรีตอง ส่งเสริมให้มีการแสดงความคิดเห็นเต็มที่ 5) ข้อสรุปจาก
การประชุมจะต้องเป็นความเห็นร่วมกันของที่ประชุม 6) พยายามให้ที่ประชุมได้ลงมือดำ�เนินการหลังจากที่
มีข้อตกลงกันโดยเร็วที่สุด 7) ติดตามดูว่าครูได้นำ�ข้อตกลงไปใช้ในการจัดการเรียนการสอนเพียงใด และ
8) ช่วยให้ครูได้ศึกษาและปรับปรุงเทคนิคการทำ�งานร่วมกัน (กระทรวงศึกษาธิการ 2539: 9-10)
รปู แบบการนิเทศการศึกษาจำ�แนกตามลักษณะการสอื่ สารหรือปฏสิ มั พันธ์ของการนเิ ทศ
รูปแบบการนิเทศการศึกษาในลักษณะนี้ แบ่งออกเป็น การนิเทศทางตรงและการนิเทศทางอ้อม
1. การนิเทศทางตรง เป็นการนิเทศแบบเผชิญหน้า ที่ผู้รับการนิเทศและผู้ให้การนิเทศมีโอกาสได้
พบปะกันโดยตรง การนิเทศลักษณะนี้สามารถใช้รูปแบบการนิเทศที่เป็นการนิเทศแบบรายบุคคลและการ
นิเทศแบบกลุ่มได้เช่นกัน
2. การนิเทศทางอ้อม เป็นการนิเทศอีกลักษณะหนึ่งซึ่งเป็นที่นิยมใช้มากขึ้นในปัจจุบัน เนื่องจากมี
ความก้าวหน้าในเรื่องเทคโนโลยีสารสนเทศอย่างมาก ซึ่งเป็นการนิเทศที่ผู้นิเทศใช้วิธีการผ่านกระบวนการใช้
สื่อทางไกลกับผู้รับการนิเทศ ซึ่งจะช่วยให้สามารถนิเทศได้อย่างรวดเร็ว กว้างขวาง หากเป็นในอดีต ผู้นิเทศ
จะใช้วิธีการ เช่น ให้อ่านเอกสาร การจัดนิทรรศการ การไปศึกษานอกสถานที่เป็นหลัก แต่ในโลกยุคข้อมูล
สารสนเทศนี้ ผู้นิเทศจะใช้เทคโนโลยีสารสนเทศเป็นหลัก เช่น การใช้การนิเทศออนไลน์ เพื่อให้ข้อความรู้
มีการจัดทำ�เว็บบล็อค การเรียนรู้โดยผ่านสื่ออิเล็กทรอนิกส์ และใช้เครือข่ายสังคมออนไลน์ เช่น เฟสบุ๊คส์
หรือทวิตเตอร์ในการนิเทศและการแลกเปลี่ยนเรียนรู้กันของครูและผู้นิเทศ
รปู แบบการนเิ ทศการศึกษาจ�ำ แนกตามแหล่งทใี่ ห้การนิเทศ
รูปแบบการนิเทศการศึกษาในลักษณะนี้แบ่งออกเป็น การนิเทศภายนอกและการนิเทศภายใน
สถานศึกษา ซึ่งเป็นการแบ่งกันเป็นการภายในของนักการศึกษาของไทยทั้งนี้เพื่อให้เกิดความเข้าใจถึงภารกิจ
การนิเทศการศึกษาที่ชัดเจนมากขึ้น สาระสำ�คัญของการนิเทศภายนอกและการนิเทศภายในสถานศึกษา
นำ�เสนอดังนี้ (สำ�นักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน 2546: 20-26)
1. การนิเทศภายนอก เป็นการนิเทศการศึกษาที่มุ่งเน้นเฉพาะการนิเทศจากภายนอก โดยใช้
ศึกษานิเทศก์หรือผู้บริหารของหน่วยงานต้นสังกัดต่างๆ เป็นผู้ให้การนิเทศ ส่วนใหญ่จะเน้นที่การนิเทศ
เป็นกลุ่ม เช่น การประชุมชี้แจง การประชุมปฏิบัติการ การประชุมสัมมนา เป็นต้น นอกจากนี้อาจนิเทศเป็น
รายบุคคลหรือเป็นกลุ่มย่อย เช่น การให้คำ�ปรึกษาเฉพาะตัว ตามความต้องการจำ�เป็น การให้ข้อมูลข่าวสาร
การเยี่ยมสังเกตการสอน ตลอดจนการพบปะอย่างไม่เป็นทางการ
การนิเทศในลักษณะนี้ใช้ดำ�เนินการตลอดมาตั้งแต่ยุคแรกๆ ของการนิเทศ ผู้ที่เป็นหลักในการ
ทำ�หน้าที่นี้ คือ ศึกษานิเทศก์ ซึ่งจะปฏิบัติหน้าที่ในการนิเทศบุคลากรในสถานศึกษา การผลิตคู่มือเอกสาร
วิชาการเผยแพร่ การจัดประชุมอบรม/สัมมนา และการศึกษาทดลองเพื่อปรับปรุงและพัฒนาการจัดการ
