Page 25 - การพัฒนาทักษะและประสบการณ์วิชาชีพ สำหรับผู้นำทางการศึกษา

ผู้นำ�กับการนิเทศเพื่อพัฒนาคุณภาพการศึกษา 12-15

6. คุณภาพการปฏิบัติงานของครูและผู้นิเทศจะสูงขึ้น เมื่อสัมพันธภาพของครูและผู้นิเทศมี
ลักษณะของความเป็นเพื่อนและอยู่บนพื้นฐานของความไว้วางใจ ความร่วมมือ การเคารพและความมั่นใจ
ซึ่งกันและกัน

หลกั การนิเทศการศึกษา

ในส่วนของหลักการนิเทศการศึกษา เซอร์จิโอแวนนีและสตาร์แรทท์ (Sergiovanni and Starratt,
1983: 29-30) กล่าวถึงหลักการนิเทศการศึกษา ดังนี้

1. การนเิ ทศการศกึ ษาตอ้ งค�ำ นงึ ถงึ การปรบั ปรงุ การเรยี นการสอนและการด�ำ เนนิ การโดยทัว่ ไป รวม
ทั้งจัดให้มีความพร้อมทางวัตถุต่างๆ

2. การนิเทศการศึกษาและการบริหารการศึกษามีความสัมพันธ์กันอย่างใกล้ชิด
3. การนิเทศการศึกษาที่ดีต้องอยู่บนพื้นฐานของปรัชญา วิทยาศาสตร์ และความเป็นประชาธิปไตย
4. การนิเทศการศึกษาที่ดีเมื่ออยู่ในสถานการณ์ที่ไม่สามารถใช้วิธีการทางวิทยาศาสตร์ได้อาจใช้วิธี
การศึกษาปรับปรุงและประเมินผลการผลิต
5. การนิเทศการศึกษาที่ดีควรเป็นความคิดริเริ่มสร้างสรรค์
6. การนิเทศการศึกษาที่ดีต้องมีการวางแผนอย่างเป็นระบบ มีการประสานความร่วมมือ และจัด
ให้มีกิจกรรมอย่างต่อเนื่อง
7. การนิเทศการศึกษาที่ดีต้องเป็นวิชาชีพ
สงัด อุทรานันท์ (2530: 15-18) ได้กล่าวถึง หลักการสำ�คัญของการนิเทศการศึกษา ซึ่งประกอบ
ด้วย 3 หลักการใหญ่ ดังนี้
หลักการที่ 1 การนิเทศการศึกษาเป็นกระบวนการทำ�งานร่วมกันของผู้บริหาร ผู้นิเทศ และผู้รับ
การนิเทศ โดยการดำ�เนินการนิเทศ ต้องมีการทำ�งานเป็นขั้นตอน (steps) มีความต่อเนื่อง (continuity)
ไม่หยุดนิ่ง (dynamic) และมีความเกี่ยวข้องสัมพันธ์ (interaction) ในหมู่ผู้ปฏิบัติงาน
หลักการที่ 2 การนิเทศการศึกษามีเป้าหมายอยู่ที่คุณภาพของผู้เรียน แต่การดำ�เนินงานนั้นต้องผ่าน
ตัวกลาง คือครูและบุคลากรทางการศึกษา ไม่ใช่การดำ�เนินการกับนักเรียนโดยตรง แต่การนิเทศการศึกษา
เป็นการทำ�งานโดยผ่านตัวครูและบุคลากรทางการศึกษา เป็นการทำ�งานร่วมกันกับครูและบุคลากรทางการ
ศึกษาเพื่อพัฒนาให้บุคคลเหล่านี้มีความรู้ความเข้าใจและสามารถปฏิบัติงานได้อย่างมีประสิทธิภาพ
หลักการที่ 3 การนิเทศการศึกษาเน้นบรรยากาศแห่งความเป็นประชาธิปไตย ซึ่งไม่ได้หมายถึง
เฉพาะบรรยากาศแห่งการทำ�งานร่วมกันเท่านั้น และจะหมายรวมถึง การยอมรับซึ่งกันและกัน การ
เปลี่ยนแปลงบทบาทในฐานะผู้นำ�และผู้ตาม ตลอดจนการยอมรับผิดชอบต่อผลงานร่วมกันด้วย
ปรียาพร วงศ์อนุตรโรจน์ (2536: 26-27) กล่าวถึง หลักการนิเทศการศึกษาไว้ ดังนี้
1. การนิเทศการศึกษาควรมีการบริหารอย่างเป็นระบบ มีการวางแผนเป็นการดำ�เนินงานเป็น
โครงการ
2. การนิเทศการศึกษาถือหลักการมีส่วนร่วมในการทำ�งาน คือความเป็นประชาธิปไตย เคารพใน
ความคิดเห็นของผู้อื่น เห็นความแตกต่างระหว่างของบุคคล เป็นความร่วมมือร่วมใจกัน