Page 27 - การพัฒนาทักษะและประสบการณ์วิชาชีพ สำหรับผู้นำทางการศึกษา
P. 27
ผู้นำ�กับการนิเทศเพื่อพัฒนาคุณภาพการศึกษา 12-17
รปู แบบการนิเทศจำ�แนกตามจ�ำ นวนของผูร้ ับการนเิ ทศ
นักวิชาการหลายคนมักจะจำ�แนกไว้ในลักษณะคล้ายกัน โดยจำ�แนกออกเป็น 2 ประเภท คือ
รูปแบบการนิเทศรายบุคคล และรูปแบบการนิเทศแบบกลุ่ม สาระสำ�คัญ มีดังนี้
1. การนิเทศเป็นรายบุคคล เป็นรูปแบบที่ผู้ให้การนิเทศช่วยเหลือ แนะนำ� ให้คำ�ปรึกษาแก่ผู้รับ
การนิเทศในเรื่องต่างๆ เป็นรายบุคคล โอลิวา และพอว์ลัส (Oliva and Pawlas, 2001: 59) กล่าวถึงข้อดี
ของการนิเทศเป็นรายบุคคลว่า 1) สามารถสนองความต้องการพิเศษของครูเป็นรายบุคคล 2) เป็นการแสดง
ให้เห็นว่าผู้นิเทศให้ความสนใจครูแต่ละคน 3) หากสนองความต้องการของครูได้ ก็จะสามารถลดการต่อต้าน
ของครูเกี่ยวกับการนิเทศแบบกลุ่มที่ไม่ประสบผลสำ�เร็จ 4) หากการดำ�เนินการเป็นไปด้วยความเหมาะสม
การนเิ ทศแบบรายบคุ คลชว่ ยใหค้ รกู ลา้ ทีจ่ ะบอกขอ้ บกพรอ่ งของตนเอง และ 5) การนเิ ทศแบบรายบคุ คลท�ำ ให้
เกิดความสัมพันธ์ส่วนบุคคล ความไว้วางใจระหว่างผู้นิเทศและผู้รับการนิเทศมากกว่าการนิเทศแบบกลุ่ม
การนิเทศเป็นรายบุคคลเป็นวิธีการที่ผู้นิเทศจะทำ�งานร่วมกับผู้รับการนิเทศโดยตรง ดังนั้น ความ
สำ�เร็จหรือความล้มเหลวของการนิเทศจึงขึ้นอยู่กับความสามารถในการทำ�งานร่วมกันของทั้งสองฝ่าย การ
นิเทศเป็นรายบุคคลสามารถทำ�ได้หลายวิธี เช่น การสังเกตการสอน การสาธิตการสอน การเยี่ยมชั้นเรียน
การให้คำ�ปรึกษาเป็นรายบุคคล ในที่นี้ขอเสนอรายละเอียดของเทคนิคของการนิเทศเป็นรายบุคคลบาง
เทคนิค ดังนี้
1.1 การสังเกตการสอน เทคนิควิธีนี้ใช้มาเป็นเวลานาน และในปัจจุบันก็ยังเป็นเทคนิคที่ใช้
อยู่ โดยสามารถจะนำ�ไปใช้ควบคู่กับเทคนิคการนิเทศอื่นๆ เช่น การให้คำ�ปรึกษาแนะนำ� หรือการนิเทศแบบ
เพื่อนนิเทศเพื่อน ผู้นิเทศต้องเข้าใจว่าการสังเกตการสอนไม่ใช่การประเมินครู แต่เป็นการให้ความช่วยเหลือ
ครูในการพัฒนาตนเอง โดยการศึกษาสำ�รวจความต้องการและปัญหาของครูผู้สอน ให้คำ�ปรึกษาแนะนำ�ครู
ตามความต้องการและประเมินผลการสอนของครู โดยผู้นิเทศควรมีแนวปฏิบัติในการสังเกตการสอน ดังนี้
1) ควรสร้างเจตคติที่ดีต่อการสังเกตการสอน
2) ควรให้ครูเข้าใจจุดมุ่งหมายของการนิเทศ
3) ควรให้ผู้สอนมีส่วนร่วมวางแผนในการสังเกตการสอน
4) ควรสังเกตการสอนเฉพาะประเด็นที่กำ�หนดไว้กับครูผู้สอน
5) ควรทำ�ให้บรรยากาศในห้องเรียนเป็นบรรยากาศที่เป็นมิตร ไม่ตึงเครียด และ
พยายามหาจุดเด่นของผู้สอนให้มาก และ
6) การนิเทศควรจัดทำ�แผนการเยี่ยมชั้นเรียนเพื่อสังเกตการสอนล่วงหน้า
แม็คกรีล (McGreal, 1983 อ้างถึงใน Beach and Reinhartz, 2000: 243) กล่าวว่า การ
สังเกตการสอนควรยึดหลัก 3 ประการ คือ
1) ผู้นิเทศจะต้องมีข้อมูลจากครูเกี่ยวกับชั้นเรียนและบทเรียนก่อนการสังเกต โดย
ทั่วไปจะมีการประชุมก่อนการสังเกต ข้อมูลเหล่านี้จะช่วยให้ข้อมูลการสังเกตมีความเที่ยงตรง และเป็น
ประโยชน์ต่อครูมากขึ้น
