Page 24 - การพัฒนาทักษะและประสบการณ์วิชาชีพ สำหรับผู้นำทางการศึกษา
P. 24
12-14 การพัฒนาทักษะและประสบการณ์วิชาชีพสำ�หรับผู้นำ�ทางการศึกษา
ปรัชญาความเชื่อดังกล่าวถือเป็นความเชื่อหรือฐานความคิดสำ�คัญของการนิเทศการศึกษา ซึ่ง
ผู้นิเทศที่มีความเชื่อตามปรัชญาแบบหนึ่งจะมีหลักการแนวคิดที่ยึดถือในการปฏิบัติการนิเทศที่แตกต่างกัน
ดังนั้น ผู้นิเทศจึงควรศึกษาสำ�รวจตนเองเพื่อให้เข้าใจตนเองอย่างชัดเจนว่ามีความเชื่อหรือฐานความคิดจาก
ปรัชญาความเชื่อใด อย่างไรก็ตาม หากศึกษาประวัติความเป็นมาของการนิเทศการศึกษา จะพบว่าในยุค
แรกๆ การนิเทศการศึกษามีลักษณะของการตรวจตรา ผู้นิเทศคือผู้รู้ ผู้เชี่ยวชาญให้ความรู้และแนวปฏิบัติ
แก่ครู ส่วนปรัชญาความเชื่อในการจัดการศึกษาในปัจจุบันให้ความสำ�คัญกับปรัชญาประสบการณ์นิยม และ
อัตถภาวะนิยม ผู้นิเทศจะปฏิบัติการนิเทศแบบประชาธิปไตยและเป็นผู้เอื้ออำ�นวยให้ครูเกิดการเรียนรู้
นอกจากนั้น ฮอยและฟอร์สิธ (Hoy and Forsyth, 1986: 3) ได้กล่าวถึงสมมติฐานต่อการพัฒนา
การเรียนการสอน ซึ่งกล่าวได้ว่าเป็นความเชื่อที่เป็นฐานความคิดสำ�คัญต่อการพัฒนาเป็นหลักการของ
การนิเทศการศึกษาในปัจจุบัน โดยกล่าวว่า การที่ผู้นิเทศจะดำ�เนินการนิเทศการเรียนการสอนได้อย่างมี
ประสิทธิภาพได้นั้น ผู้นิเทศต้องมีสมมติฐานต่อการพัฒนาการเรียนการสอน ดังนี้
1. บุคคลที่เป็นหัวใจของพัฒนาการเรียนการสอนได้คือครู
2. ครูต้องการอิสรภาพที่จะพัฒนาการเรียนการสอนตามแบบฉบับของตนเอง
3. การเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมการสอนของครูจำ�เป็นต้องได้รับการสนับสนุนทางสังคม รวมทั้งการ
จัดให้มีการกระตุ้นทางปัญญาและทางวิชาชีพ
4. แบบแผนการนิเทศที่ยึดติดตายตัว และการใช้การบีบบังคับจะไม่ทำ�ให้เกิดความสำ�เร็จในการ
พัฒนาการสอน
5. การพัฒนาการสอนมักจะประสบความสำ�เร็จในสถานการณ์การทำ�งานแบบเพื่อนร่วมวิชาชีพ
ไม่ใช่การแสดงออกว่าเหนือกว่าและเป็นการสนับสนุนให้ครูมีการแสวงหาความรู้และมีการทดลอง
บีช และไรน์ฮาร์ทซ์ (Beach and Reinhartz, 2000: 9) ได้กล่าวถึงสมมติฐานสำ�คัญที่ใช้เป็น
หลักการในการดำ�เนินการนิเทศเพื่อพัฒนาการเรียนการสอนไว้เช่นกัน ซึ่งสมมติฐานเหล่านี้สามารถนำ�มา
กำ�หนดคุณลักษณะพื้นฐานของผู้นิเทศว่าต้องเป็นบุคคลที่มีความใจกว้าง ไม่มีท่าทีคุกคามผู้อื่น มีความ
น่าไว้วางใจและสามารถมีสัมพันธภาพแบบเสริมพลังจูงใจซึ่งกันและกันระหว่างครูและผู้นิเทศซึ่งทำ�ให้เกิด
ความงอกงามด้วยกันทั้ง 2 ฝ่าย การนิเทศจึงเป็นการเรียนรู้ตลอดชีวิต สมมติฐานที่บีช และไรน์ฮาร์ทซ์
นำ�เสนอไว้ ประกอบด้วย
1. ครูสามารถแก้ไขปัญหาการเรียนการสอนโดยการปรับพฤติกรรมของตนเอง
2. การตระหนักถึงความจำ�เป็นในการปรับพฤติกรรมของตนเองต้องมากจากภายในตัวครูเอง
มากกว่าการถูกบังคับจากผู้อื่น
3. พฤติกรรมการสอนของครูจะได้รับการศึกษาวิเคราะห์และระบุได้อย่างชัดเจนโดยผ่านการ
อภิปรายแลกเปลี่ยนการเรียนรู้กันอย่างไม่เป็นทางการ การเยี่ยมชั้นเรียน และการสังเกตอย่างเป็นระบบ
4. ผู้นิเทศสามารถให้มุมมองที่เป็นประโยชน์แก่ครูได้โดยใช้การสอนแนะ การอภิปรายแลกเปลี่ยน
ความคิดเห็นอย่างเอื้ออำ�นวย และการสังเกตห้องเรียน
5. เมื่อได้สารสนเทศที่ชัดเจนเป็นที่ยอมรับ ครูจะเป็นผู้มีบทบาทสำ�คัญในการกำ�หนดสิ่งที่ต้องการ
การเปลี่ยนแปลง
