Page 58 - การพัฒนาทักษะและประสบการณ์วิชาชีพ สำหรับผู้นำทางการศึกษา
P. 58
12-48 การพัฒนาทักษะและประสบการณ์วิชาชีพสำ�หรับผู้นำ�ทางการศึกษา
สงัด อุทรานันท์ (2530: 62-63) ได้สรุปบทบาทหน้าที่ของผู้บริหารในการบริหารจัดการการนิเทศ
ไว้ดังนี้
1. ผูบ้ รหิ ารตอ้ งถอื วา่ การนเิ ทศการศกึ ษาเปน็ หนา้ ทีข่ องตน แตก่ ารปฏบิ ตั งิ านนเิ ทศนัน้ ผูบ้ รหิ ารอาจ
จะเป็นผู้ดำ�เนินการเองหรือมอบหมายให้บุคคลอื่นทำ�หน้าที่แทนก็ได้
2. ผู้บริหารต้องร่วมวางแผนการนิเทศการศึกษาร่วมกับผู้นิเทศและผู้รับการนิเทศ โดยอยู่ในฐานะ
ประธานคณะทำ�งานจะมีความเหมาะสมที่สุด
3. ผู้บริหารเป็นผู้ให้การสนับสนุนการดำ�เนินการนิเทศการศึกษา โดยการให้บริการและสนับสนุน
ในด้านวัสดุอุปกรณ์ ตลอดจนสิ่งอำ�นวยความสะดวกต่างๆ
4. ผู้บริหารสร้างขวัญและกำ�ลังใจในการปฏิบัติงานนิเทศการศึกษาโดยการเยี่ยมดูการทำ�งาน การ
สอบถามเพื่อแสดงความสนใจหรือห่วงใยต่อคณะทำ�งาน รวมถึงการทำ�นุบำ�รุงขวัญโดยการพิจารณาให้ความ
ชอบเป็นกรณีพิเศษอีกด้วย
บทบาทในฐานะผ้นู เิ ทศการศกึ ษาหรือบทบาทเปน็ ผชู้ ว่ ยเหลือ
บทบาทนี้ เป็นบทบาทที่ผู้บริหารแสดงบทบาทของผู้นิเทศในสถานศึกษา ซึ่งเน้นบทบาทในการ
เข้าไปสนับสนุนส่งเสริมให้ครูได้เกิดการเรียนรู้และพัฒนาปรับปรุงการเรียนการสอนของตน ซึ่งเป็นบทบาท
ผู้ช่วยเหลือ เอสโปสิโต สมิธ และเบอร์แบช (Esposito, Smith and Burbach, 1975 อ้างถึงใน Lovell and
Wiles, 1983) กล่าวว่า ผู้นิเทศต้องมีบทบาทในการวางแผนและจัดโครงการศึกษาต่างๆ เพื่อการส่งเสริมการ
เรยี นรูข้ องครู เยีย่ มและสงั เกตชัน้ เรยี น จดั ประชมุ เพือ่ แลกเปลีย่ นเรยี นรูก้ บั ครู พฒั นาการออกแบบหลกั สตู ร
และปรับปรุงหลักสูตร รวมทั้งการพัฒนาและเตรียมสื่อการเรียนการสอนใหม่ๆ
นอกจากนั้นบีชและไรฮาร์ทซ (Beach และ Reinhartz, 2000: 16-18) ได้กล่าวถึงบทบาทของ
ผู้นิเทศว่า ควรมีบทบาท ดังนี้
1. ผู้นำ� (leader) ผู้นิเทศต้องแสดงภาวะผู้นำ�เพื่อโน้มน้าวให้ครูได้ทำ�การเรียนรู้ร่วมกัน อันจะนำ�
ไปสู่การบรรลุวัตถุประสงค์ที่ตั้งไว้ โดยผู้นิเทศสามารถทำ�งานกับครูเพื่อให้บรรลุเป้าหมายการจัดการเรียน
การสอนของสถานศึกษา และช่วยให้ครูปรับแผนการจัดการเรียนการสอนให้ตอบสนองความต้องการของ
ผู้เรียนอย่างเสมอภาค รวมทั้งจูงใจให้ครูยอมรับหลักสูตรและรูปแบบการจัดการเรียนการสอนใหม่ บทบาท
นี้เป็นบทบาทที่มีความคล้ายคลึงกับบทบาทการเป็นผู้พัฒนาองค์การและการเป็นนักพัฒนาทรัพยากรมนุษย์
ที่ต้องใช้ความพยายามอย่างกว้างขวางในการรวบรวมการปฏิบัติการต่างๆ เพื่อให้เกิดการพัฒนา
2. นักวางแผน/นักจัดการ (planner/organizer) บทบาทนี้เป็นบทบาทที่มีความสำ�คัญที่สุดสำ�หรับ
ผู้นิเทศ ทั้งนี้เพราะการวางแผนเป็นการคาดการณ์ถึงสิ่งที่ควรปฏิบัติและแนวทางที่จะปฏิบัติให้ประสบ
ผลสำ�เร็จ ผู้นิเทศจะร่วมดำ�เนินการวางแผนทั้งในระดับสถานศึกษา โดยการวางแผนพัฒนาครูทั้งหมดใน
สถานศึกษา และวางแผนระดับยอ่ ย คอื การพัฒนาครูในเรือ่ งเฉพาะเจาะจง การวางแผนทัง้ ระยะสัน้ และระยะ
ยาวเป็นสิ่งจำ�เป็นที่ผู้นิเทศต้องดำ�เนินการ เพราะแผนเป็นตัวกำ�หนดเป้าหมายและการจัดลำ�ดับความสำ�คัญ
ของการปฏิบัติงาน นอกจากนี้ ภาระหน้าที่ของผู้นิเทศคือช่วยจัดตารางการเรียน จัดเอกสารที่เกี่ยวข้องกับ
หลักสูตร และจัดผู้สอนและทรัพยากรที่ใช้ตามเวลาที่กำ�หนด
