Page 59 - การพัฒนาทักษะและประสบการณ์วิชาชีพ สำหรับผู้นำทางการศึกษา
P. 59
ผู้นำ�กับการนิเทศเพื่อพัฒนาคุณภาพการศึกษา 12-49
3. ผู้เอื้ออำ�นวย (facilitator) วัตถุประสงค์หลักของผู้นิเทศคือการพัฒนาครูให้มีความงอกงาม
ในวิชาชีพ ผู้นิเทศต้องมีหน้าที่ในการเอื้ออำ�นวยและสนับสนุนให้ครูซึ่งมีความต้องการและความสามารถ
แตกต่างกันให้ปฏิบัติการสอนอย่างมีประสิทธิภาพ โดยการสนับสนุนช่วยเหลือครูทั้งในทางตรงด้วยการสอน
แนะครู และโดยทางอ้อมด้วยการจัดหาสื่ออุปกรณ์การเรียนการสอน จัดหาทุน การสนับสนุนให้มีทีมนิเทศ
การสงั เกต และรบั ฟงั การสะทอ้ นการสอนของครเู พอื่ ชว่ ยเสรมิ สรา้ งความเขม้ แขง็ ในการปฏบิ ตั กิ ารสอนของครู
4. ผูป้ ระเมนิ (appraiser/assessor) เปน็ บทบาทที่มีประเด็นโต้แย้งกันอยู่ นักวชิ าการบางคนมองวา่
การประเมินเป็นการทำ�เพื่อประโยชน์ขององค์กรไม่ใช่ประโยชน์ของครู และบทบาทในการประเมินอาจทำ�ให้
เกิดความไม่วางใจของครูต่อผู้นิเทศ อย่างไรก็ตาม ปัจจุบันนักวิชาการกลุ่มหนึ่งให้ความเห็นว่า การประเมิน
การสอนโดยผูน้ เิ ทศทีอ่ าจตอ้ งปฏบิ ตั ไิ ปพรอ้ มกบั การสอนแนะและการชว่ ยเหลอื สนบั สนนุ ครเู ปน็ สิง่ ทีม่ คี วาม
สำ�คัญต่อการพัฒนาการเรียนการสอน
5. ผเู้ สรมิ ก�ำ ลงั ใจ (motivator/encourager) บทบาทส�ำ คญั บทบาทหนงึ่ ของผนู้ เิ ทศคอื การจงู ใจใหค้ รู
เปน็ บคุ คลทีม่ ปี ระสทิ ธภิ าพของสถานศกึ ษา การเสรมิ ก�ำ ลงั ใจดว้ ยการเสรมิ สรา้ งความภาคภมู ใิ จ ความเชือ่ มัน่
ในและการเห็นคุณค่าในตนเอง จะช่วยในการสร้างแรงบันดาลใจต่อการพัฒนาปรับปรุงการเรียนการสอน
และช่วยให้ครูมีทัศคติที่ดีต่อการพัฒนาตนเอง
6. นกั สือ่ สาร (communication) ผูน้ เิ ทศตอ้ งเปน็ นกั สือ่ สารทีด่ ี ความสามารถในการเปน็ ผูน้ เิ ทศทีม่ ี
ประสทิ ธภิ าพขึน้ อยูก่ บั ความสามารถในการฟงั และการตอบโตข้ องผูน้ เิ ทศเอง ดงั นัน้ จงึ มคี วามจ�ำ เปน็ ทีผ่ ูน้ เิ ทศ
ต้องสามารถสื่อสารความคิดและข้อมูลสารสนเทศกับผู้เกี่ยวข้องทุกฝ่าย รวมถึงชุมชนได้อย่างมีคุณภาพ
7. ผู้ตัดสินใจ (decision maker) ผู้นิเทศต้องมีความสามารถในการตัดสินใจที่ส่งผลต่อนักเรียน
ครู บุคลากรอื่นๆ และต่อองค์การ เรื่องที่ต้องตัดสินใจ ได้แก่ การปรับปรุงการเรียนการสอน หลักสูตร และ
การพัฒนาบุคลากร กระบวนการนิเทศจึงต้องอาศัยการตัดสินใจอย่างต่อเนื่องโดยการมีส่วนร่วมของครู
ผู้ปกครอง นักเรียน อย่างไรก็ตาม การตัดสินใจที่จะส่งผลต่อคุณภาพการเรียนการสอนขึ้นอยู่กับ
ประสิทธิภาพการตัดสินใจของผู้นิเทศภายใต้ข้อมูลที่ชัดเจนของสถานศึกษา
8. ผูน้ �ำ การเปลีย่ นแปลง (change agent) ผูน้ เิ ทศโดยต�ำ แหนง่ แลว้ จะตอ้ งเปน็ ผูน้ �ำ การเปลีย่ นแปลง
โดยเฉพาะในเรื่องการเรียนการสอน แต่การเปลี่ยนแปลงจะเกิดขึ้นได้สมาชิกต้องมีความเต็มใจและมีความรู้
ความสามารถในการขับเคลื่อนการเปลี่ยนแปลงนั้น ผู้นิเทศจะเป็นผู้ปรับเปลี่ยนแผนและกระบวนการทำ�งาน
ของครูที่จะส่งผลในทางบวกกับการเรียนการสอนในชั้นเรียน
9. ผู้สอนแนะ/พี่เลี้ยง (coach/mentor) เป็นบทบาทที่สำ�คัญที่จะช่วยเหลือส่งเสริมเกี่ยวกับ
การรับรู้ การตัดสินใจ และการใช้ทักษะทางสติปัญญา นอกจากนั้นยังช่วยในการจัดหาทรัพยากรและให้
ข้อมูลย้อนกลับแก่ครูเพื่อการปรับปรุงการเรียนการสอน
กลา่ วโดยสรปุ ผูบ้ รหิ ารซึง่ เปน็ ผูน้ �ำ ในการนเิ ทศ ควรมบี ทบาทตอ่ การนเิ ทศ 2 บทบาท คอื บทบาทใน
การบริหารจัดการการนิเทศและบทบาทในฐานะผู้นิเทศหรือบทบาทเป็นผู้ช่วยเหลือ ซึ่งบทบาทในการบริหาร
จัดการการนิเทศโดยส่วนใหญ่เป็นบทบาทในการวางแผน และสนับสนุนส่งเสริมให้ระบบการนิเทศดำ�เนินไป
อย่างมีประสิทธิภาพ ส่วนบทบาทในฐานะผู้นิเทศ เป็นบทบาทที่แสดงความเป็นผู้ช่วยเหลือ เอื้ออำ�นวย และ
