Page 63 - การพัฒนาทักษะและประสบการณ์วิชาชีพ สำหรับผู้นำทางการศึกษา
P. 63
ผู้นำ�กับการนิเทศเพื่อพัฒนาคุณภาพการศึกษา 12-53
เรื่องที่ 12.3.1 ทกั ษะเชงิ ปฏิสมั พนั ธร์ ะหวา่ งบคุ คล
การนิเทศการศึกษาเป็นกระบวนการในการปฏิบัติงานร่วมกันระหว่างผู้นิเทศและผู้รับการนิเทศที่
จะให้ความช่วยเหลือแนะนำ� ส่งเสริมและสนับสนุนจูงใจให้ผู้รับการนิเทศได้พัฒนาการเรียนการสอนเพื่อ
ให้เกิดความงอกงามในวิชาชีพและส่งผลต่อการพัฒนาคุณภาพการศึกษาของสถานศึกษา ดังนั้น การนิเทศ
จะเกิดขึ้นได้และประสบความสำ�เร็จนั้น จำ�เป็นต้องเกิดปฏิสัมพันธ์ของบุคคล 2 ฝ่าย คือ ผู้นิเทศและผู้รับ
การนิเทศ ทักษะปฏิสัมพันธ์จึงเป็นทักษะสำ�คัญซึ่งจะช่วยให้ผู้นิเทศทำ�งานกับครูหรือกลุ่มครูได้อย่างมี
ประสทิ ธภิ าพ ซึง่ ทกั ษะปฏสิ มั พนั ธน์ ีจ้ ะปรากฏออกมาเปน็ พฤตกิ รรมของผูน้ เิ ทศ โดยจะออกมาเปน็ พฤตกิ รรม
ในลักษณะต่างๆ กัน กลิกแมน กอร์ดอน และรอสส์ กอร์ดอน (Glickman, Gordon and Ross-Gordon,
2009: 93-95) ได้กล่าวถึง ทักษะปฏิสัมพันธ์ระหว่างบุคคลว่าต้องมีทักษะต่างๆ ได้แก่ การฟัง (listening)
การทำ�ให้กระจ่าง (clarifying) การสนับสนุนให้กำ�ลังใจ (encouraging) การสะท้อนกลับหรือการตอบสนอง
(reflecting) การนำ�เสนอ (presenting) การแก้ปัญหา (problem solving) การต่อรอง (negotiating)
การสั่งการ (directing) การกำ�หนดมาตรฐาน (standardizing) และการเสริมแรง (reinforcement) สาระ
สำ�คัญของแต่ละทักษะ มีดังนี้
1. การฟัง ผู้นิเทศจะแสดงให้ครูผู้รับการนิเทศรับรู้ว่าผู้นิเทศสนใจและเข้าใจสิ่งที่ครูกำ�ลังพูด โดย
การฟังซึ่งแสดงออกโดยการนั่งและประสานสายตาไปยังครู และอาจมีการพยักหน้าเป็นระยะๆ เพื่อแสดงถึง
ความเข้าใจ หรืออาจจะเปล่งเสียง “ฮือ...ฮา หรือ ค่ะ..ครับ”
2. การทำ�ให้กระจ่าง ผู้นิเทศถามคำ�ถามเพื่อทำ�ให้เกิดความเข้าใจชัดเจนระหว่างผู้นิเทศและครู
ผู้รับการนิเทศ โดยอาจจะใช้คำ�ถามว่า “คุณหมายถึง....หรือ” “ขอความกรุณาอธิบายเพิ่มเติมได้ไหม” “ดิฉัน
กำ�ลังสับสนกับเรื่องนี้ คุณช่วยขยายความหน่อยได้ไหม” หรือ “ดิฉันคิดว่าตัวเองหลงทางแล้ว”
3. การสนับสนุนให้กำ�ลังใจ ผู้นิเทศจะใช้คำ�พูดตอบสนองเพื่อให้ผู้รับการนิเทศได้อธิบาย
เรอื่ งราวของเขาหรอื ทศั นะทเี่ ขายดึ ถอื โดยใชค้ �ำ พดู คอื “คะ่ ดฉิ นั ก�ำ ลงั ตดิ ตามรบั ฟงั คณุ อยู่” “แลว้ อยา่ งไรตอ่ ”
“ดิฉันกำ�ลังสนใจสิ่งที่คุณพูดถึง เล่าให้ฟังต่อซิค่ะ”
4. การสะท้อนกลับหรือการตอบสนอง ผู้นิเทศจะสรุปหรือกล่าวทวนประโยคที่ผู้รับการนิเทศพูด
เพือ่ ตรวจสอบ/ยนื ยันสิง่ ที่ผู้นิเทศพูด โดยอาจใชค้ ำ�พูดวา่ “ดฉิ นั เขา้ ใจว่าสิง่ นั้นหมายถงึ ...” “ประเด็นก็คอื ...”
“เมื่อสักครู่คุณพูดว่า...”
5. การนำ�เสนอ ผู้นิเทศจะเสนอหรือให้ความคิดเห็นของตนเองเกี่ยวกับประเด็นที่กำ�ลังอภิปราย
กันอยู่ โดยอาจกล่าวว่า “ ต่อเรื่องนี้ ดิฉันมีความคิดเห็นว่า...” “สิ่งที่เราจะดำ�เนินการคือ....” “ดิฉันอยาก
ให้อาจารย์พิจารณาในเรื่องเหล่านี้...” และ “ดิฉันเชื่อว่า...”
6. การแก้ปัญหา หลังจากมีการอภิปรายประเด็นปัญหาต่างๆ เป็นเบื้องต้นแล้ว ผู้นิเทศจะเป็น
ผูเ้ สนอแนวคดิ รเิ ริม่ ในการแกป้ ญั หาตา่ งๆ ซึง่ อาจใชค้ �ำ พดู ตอ่ ไปนี้ “ขอใหพ้ วกเราหยดุ อภปิ รายกนั สกั ครู่ แลว้
