Page 76 - การพัฒนาทักษะและประสบการณ์วิชาชีพ สำหรับผู้นำทางการศึกษา
P. 76
12-66 การพัฒนาทักษะและประสบการณ์วิชาชีพสำ�หรับผู้นำ�ทางการศึกษา
2.1 การสังเกตและบันทึกคำ�ต่อคำ� ผู้สังเกตจะบันทึกการสังเกตแบบคำ�ต่อคำ� บันทึกทุก
ถ้อยคำ�ที่มีการพูดคุยโต้ตอบกันในชั้นเรียน การบันทึกคำ�ต่อคำ�นี้จะช่วยให้ผู้สังเกตและครูสามารถระบุ
แบบแผนพฤติกรรมปฏิสัมพันธ์ระหว่างบทเรียนได้ ในการช่วยให้การบันทึกมีประสิทธิภาพมากขึ้น ผู้สังเกต
อาจใช้ถ้อยคำ�ย่อๆ หรือตัดถ้อยคำ�ที่ไม่มีความหมายออกไปได้ อย่างไรก็ตาม การบันทึกถ้อยคำ�คำ�ต่อคำ�
ทำ�ให้ผู้สังเกตใช้เวลามากและแทบไม่มีเวลาให้ความสนใจกับเหตุการณ์อื่นๆ ที่เกิดขึ้นในชั้นเรียน ดังนั้น
ผู้สังเกตอาจใช้การเลือกบันทึกข้อความที่เกี่ยวข้องโดยตรง ในปัจจุบัน มีการบันทึกเทปที่สามารถนำ�มาใช้ใน
การบันทึกถ้อยคำ�ได้ ซึ่งจะช่วยให้ผู้สังเกตสามารถสังเกตเหตุการณ์อื่นๆ ได้มาก แต่ผู้สังเกตก็จะต้องถอด
ความออกมาเช่นกัน
2.2 การพรรณนาแบบเปิดกว้าง การพรรณนาแบบเปิดกว้างนี้เกิดขึ้นเมื่อผู้นิเทศ ก้าวเข้าไป
ในห้องเรียนและบันทึกทุกสิ่งที่เกี่ยวข้องและอยู่ในความสนใจ โดยไม่มีคำ�ถาม ตัวบ่งชี้หรือการจัดหมวดหมู่
อะไรทั้งสิ้น ในบันทึกการสังเกตอาจจะมีข้อความระบุผู้ถูกสังเกต ช่วงเวลา และระบุผู้สังเกต ตัวอย่างการ
บันทึกการสังเกต ดังภาพที่ 12.6
บันทึกการสังเกต
ผู้ถูกสังเกต................... ครูฟ้าใส......................ผู้สังเกต.......ผอ.ชัยชนะ..................................................
วัน...........11 กรกฏาคม 2554.................. เวลา............................11.00 - 11.45.......................................
ครูฟ้าใสนั่งอยู่ที่โต๊ะครูหน้าชั้นเรียน นักเรียนทยอยเข้ามาในห้องเรียนตั้งแต่เวลา 9.00 น. นักเรียน
ส่วนใหญ่มีท่าทีกระตือรือร้น รีบนั่งเข้าที่ของตน จนเวลา 11.05 น. นักเรียนเข้าชั้นเรียนครบทุกคน มีนักเรียน
เพียง 1 คน ด้านขวาที่ยังจัดและเช็ดโต๊ะเรียน ส่วนอีก 1 คนท้ายห้องหยิบหวีมาหวีผม ครูฟ้าใสเดินมาที่หน้า
ชั้นในมือถือใบงานปึกหนึ่ง ครูฟ้าใสยิ้มให้นักเรียน และกล่าวทักทายนักเรียนว่า “เป็นอย่างไร วันนี้เข้าห้องได้
ตรงเวลากว่าเมื่อวาน ดีค่ะ” นักเรียนแถวหน้าพูดขึ้นมาว่า “เร่งน่าดูเลยค่ะ พอครูพิมปล่อยพวกเราก็รีบแจ้น
เลยค่ะ กลัวไม่ทัน” ครูฟ้าใสยังคงยิ้มและเดินไปที่โต๊ะคอมพิวเตอร์ นั่งลงแล้วค้นหาไฟล์ที่จะใช้สอน ใช้เวลา
ประมาณ 4 นาที ปากก็บ่นว่า “เสียเวลาจริง ว่าใส่เตรียมไว้แล้วเชียว...”
ภาพท่ี 12.6 ตวั อย่างบนั ทึกการสงั เกต
2.3 การสังเกตแบบมีส่วนร่วม การสังเกตแบบนี้จะเกิดขึ้นเมื่อผู้นิเทศได้มีส่วนร่วมที่จะทำ�
หนา้ ที่อยา่ งใดอย่างหนึ่งในชัน้ เรยี น เช่น ช่วยสอน ช่วยถามคำ�ถาม รว่ มใชว้ สั ดอุ ปุ กรณ์ต่างๆ หรือร่วมสนทนา
กับครูและนักเรียน เนื่องจากมีกิจกรรมที่ต้องทำ�ร่วมกัน ผู้สังเกตจึงไม่สามารถสังเกตทุกอย่างได้ จึงจำ�เป็น
ต้องจดบันทึกอย่างย่อไว้ก่อน แต่ข้อดีของการสังเกตแบบมีส่วนร่วมคือ การได้สังเกตในบรรยากาศที่เป็น
ธรรมชาติ เพราะทั้งครูและนักเรียนไม่รู้สึกว่าตนถูกสังเกตจึงมีพฤติกรรมที่เป็นธรรมชาติ
