Page 22 - สัมมนาหลักสูตร และ การเรียนการสอนวิทยาศาสตร์
P. 22
7-12 สัมมนาหลักสูตรและการเรียนการสอนวิทยาศาสตร์
ทางวิทยาศาสตร์และน�ำไปสู่การออกแบบและท�ำการตรวจสอบ เพื่อจะได้ข้อมูลท่ีเพียงพอต่อการลงข้อสรุป
ของคำ� ถามทต่ี งั้ ไว้ และการพฒั นาความเขา้ ใจเกยี่ วกบั การสบื เสาะทางวทิ ยาศาสตรจ์ ะเปน็ ความเขา้ ใจเกย่ี วขอ้ ง
กบั ลักษณะการทำ� งานของนักวทิ ยาศาสตร์ท่วี า่ นักวิทยาศาสตร์ท�ำอะไร ท�ำงานอย่างไร ข้อค้นพบหรือความรู้
น้ัน ๆ ท�ำไมถึงเป็นที่ยอมรับ ภายใต้ของสังคมของวิทยาศาสตร์ ประเด็นต่าง ๆ ของการสืบเสาะทาง
วิทยาศาสตร์ท่ีนักเรียนควรเข้าใจ ในท่ีนี้จะเรียกว่า ลักษณะของการสืบเสาะทางวิทยาศาสตร์
เนื่องด้วย การสืบเสาะทางวิทยาศาสตร์เป็นเป้าหมายส�ำคัญของการเรียน และเป็นวิธีการเรียนรู้หลัก
ของนักเรียน เพื่อความเข้าใจวิทยาศาสตร์ ที่หลักสูตรวิทยาศาสตร์ได้ก�ำหนดไว้ และยังเป็นประเด็น (issue)
ที่นักวิจัยทางวิทยาศาสตร์ศึกษาทั้งในอดีตและปัจจุบันยังให้ความสนใจและท�ำการศึกษา (Abd-El-Khalick
and Lederman, 2000) การศกึ ษาวจิ ยั เกย่ี วกบั การสบื เสาะทางวทิ ยาศาสตร์ มผี ลตอ่ การปฏริ ปู การเรยี นการสอน
วิทยาศาสตร์และการระบุลักษณะของการสืบเสาะทางวิทยาศาสตร์ที่นักเรียนควรมีความเข้าใจในหลักสูตรให้
มคี วามชดั เจนตอ่ การนำ� ไปใชใ้ นหอ้ งเรยี นดว้ ย (Lederman, 1992; McComas, 2002) ในเรอื่ งนจ้ี ะขอกลา่ วถงึ
ลกั ษณะของการสบื เสาะทางวทิ ยาศาสตรท์ ปี่ รากฏในเอกสาร Science for all Americans ของสหรฐั อเมรกิ า
ซ่ึงถือว่าเป็นต้นแบบและการอ้างอิงของการพัฒนาหลักสูตรวิทยาศาสตร์ของหลาย ๆ ประเทศ และลักษณะ
ของการสบื เสาะทางวทิ ยาศาสตรท์ ปี่ รากฏเปน็ กรอบในการวจิ ยั ทเี่ กย่ี วขอ้ งกบั การศกึ ษาความเขา้ ใจการสบื เสาะ
ทางวิทยาศาสตร์ของนักเรียน
1. ลักษณะของการสบื เสาะทางวิทยาศาสตร์ในเอกสาร Science for all Americans
สมาคมครูวทิ ยาศาสตร์สหรฐั อเมรกิ า หรือ The American Association for the Advancement
of Science (AAAS) ได้ตีพิมพ์เอกสาร Science for all Americans ท่ีเป็นกรอบแนวคิดของการศึกษา
ของคนท้ังประเทศเพื่อการรู้วิทยาศาสตร์ (science literacy) และตัวเทียบวัดความส�ำเร็จของการรู้
วิทยาศาสตร์ Benchmark for Science Literacy ซ่ึงเป็นการระบุตัวชี้วัดของแต่ละด้านเพื่อไปสู่เป้าหมาย
ของการรู้วิทยาศาสตร์ในเอกสารท้ังสองเป็นแนวทางในการจัดการศึกษาของแต่ละรัฐในประเทศ ในเอกสาร
Science for all American ธรรมชาติของวิทยาศาสตร์เป็นส่วนส�ำคัญที่จะท�ำให้ประชาชนรู้วิทยาศาสตร์
แบง่ เปน็ 3 องคป์ ระกอบ คอื โลกทศั นท์ างวทิ ยาศาสตร์ (scientific worldview) การสบื เสาะทางวทิ ยาศาสตร์
(scientific inquiry) และกิจการทางวิทยาศาสตร์ (scientific enterprise) โดยอธิบายลักษณะของการ
สบื เสาะทางวทิ ยาศาสตร์ ทนี่ กั เรยี นควรจะมคี วามเขา้ ใจการสบื เสาะทางวทิ ยาศาสตร์ ประกอบดว้ ย 5 ลกั ษณะ
(AAAS, 1993) ได้แก่
1) วิทยาศาสตร์ต้องการหลักฐานแนวคิดทางวิทยาศาสตร์พัฒนามาจากการสังเกตปรากฏการณ์
ต่าง ๆ ท่ีเกิดข้ึน ดังน้ัน นักวิทยาศาสตร์จะให้ความส�ำคัญกับการข้อมูลที่ต้องมีความถูกต้อง ท้ังน้ีหลักฐานที่
เป็นท่ีมาของแนวคิดทางวิทยาศาสตร์อาจจะได้มาจากการสังเกตและ/หรือการวัด ตามธรรมชาติหรือ
สถานการณ์จริง หรือจากห้องปฏิบัติการทางวิทยาศาสตร์ท่ีมีการควบคุมเงื่อนไขต่าง ๆ ได้อย่างสมบูรณ์
ส�ำหรบั การสงั เกต นักวิทยาศาสตร์สามารถใช้ประสาทสัมผสั หรือเคร่ืองมือทางวิทยาศาสตร์เพือ่ ขยายขอบเขต
ของการสังเกตให้มากข้ึน การสังเกตอาจมีทั้งแบบท่ีนักวิทยาศาสตร์เป็นผู้สังเกตอย่างสมบูรณ์โดยไม่ได้
