Page 25 - สัมมนาหลักสูตร และ การเรียนการสอนวิทยาศาสตร์
P. 25
การเรียนรู้ธรรมชาติของวิทยาศาสตร์ 7-15
2.2 ลักษณะของการสืบเสาะทางวิทยาศาสตร์ ของแบบสอบถาม the Views About Scientific
Inquiry (VASI) โดย Judith S. Lederman และคณะ (Lederman et al., 2014) ที่พัฒนามาจากกรอบ
แนวคิดของ VOSI และมุ่งเน้นที่ความเข้าใจเกี่ยวกับการสืบเสาะทางวิทยาศาสตร์ ส�ำหรับการเรียนการสอน
วิทยาศาสตร์ระดับ K-16 ลักษณะของการสืบเสาะทางวิทยาศาสตร์ ประกอบด้วย 1) การตรวจสอบทาง
วิทยาศาสตร์เริ่มต้นด้วยค�ำถามแต่ไม่จ�ำเป็นต้องทดสอบสมมติฐาน 2) การตรวจสอบทางวิทยาศาสตร์ไม่มี
วิธีการเดียว (วิธีการทางวิทยาศาสตร์มีหลายวิธี) 3) ค�ำถามที่ถามจะน�ำไปสู่การด�ำเนินการสืบเสาะ (inquiry
procedures) 4) นักวิทยาศาสตร์ท่ีด�ำเนินการเหมือนกันอาจจะได้ผลแตกต่างกัน 5) การด�ำเนินการสืบเสาะ
มีอิทธิพลต่อผลลัพธ์ (result) 6) ข้อสรุปของการศึกษาวิจัยต้องสอดคล้องกับข้อมูลท่ีได้จากการเก็บรวบรวม
7) ขอ้ มลู ทางวทิ ยาศาสตร์ (scientific data) ไมเ่ หมอื นหรอื ไมไ่ ดเ้ ปน็ สง่ิ เดยี วกนั กบั หลกั ฐานทางวทิ ยาศาสตร์
(scientific evidence) 8) ค�ำอธิบายปรากฏการณ์ เป็นการพัฒนามาจากการเช่ือมโยงข้อมูลท่ีเก็บรวบรวม
ได้และความรู้หรือส่ิงที่รู้อยู่เดิมแล้ว
โดยสรุป ลักษณะของการสืบเสาะทางวิทยาศาสตร์ท้ังในเอกสาร Science for all Americans และ
งานวิจัย เป็นแง่มุมของการท�ำงานของนักวิทยาศาสตร์ที่ให้ความส�ำคัญ เช่น ต้องเริ่มจากค�ำถาม ระบุและ
หลกี เลยี่ งความลำ� เอยี งเปน็ สงิ่ ทเ่ี กดิ ขน้ึ คำ� ถามกบั วธิ กี ารตรวจสอบมคี วามสมั พนั ธก์ นั ในขณะทนี่ กั วทิ ยาศาสตร์
ลงมือท�ำการตรวจสอบทางวิทยาศาสตร์ ซึ่งลักษณะต่าง ๆ เหล่านี้เป็นสิ่งท่ีนักเรียนควรมีความเข้าใจเม่ือเรียน
วิทยาศาสตร์หรือเรียนแบบสืบเสาะทางวิทยาศาสตร์น่ันเอง
หลงั จากศึกษาเนอ้ื หาสาระเรื่องท่ี 7.1.2 แล้ว โปรดปฏิบตั กิ จิ กรรม 7.1.2
ในแนวการศกึ ษาหนว่ ยท่ี 7 ตอนที่ 7.1 เรอ่ื งท่ี 7.1.2
เร่ืองท่ี 7.1.3 การเรยี นรแู้ ละความเขา้ ใจการสบื เสาะทางวทิ ยาศาสตร์
ในทศวรรษที่ผ่านมาหลาย ๆ ประเทศ เช่น ไต้หวัน จีน ฮ่องกง ออสเตรเลีย สหรัฐอเมริกา
แอฟริกาใต้ เยอรมนี ชิลี และประเทศไทย มีการปฏิรูปการศึกษาและการปรับมาตรฐานของหลักสูตร
วิทยาศาสตร์ การพัฒนาและเผยแพร่มาตรฐานวิทยาศาสตร์ ท�ำให้เห็นว่าหลาย ๆ ประเทศเปลี่ยนจุดเน้นของ
หลกั สตู รจากความรทู้ างวทิ ยาศาสตร์ การจดจำ� ขอ้ เทจ็ จรงิ ทนี่ กั วทิ ยาศาสตรไ์ ดศ้ กึ ษาและอธบิ ายปรากฏการณ์
ต่าง ๆ มาสู่การจัดประสบการณ์ทางวิทยาศาสตร์ เน้นเน้ือหาเชิงลึกมากกว่าเชิงกว้าง เพื่อให้ผู้เรียนเข้าใจ
วทิ ยาศาสตรท์ ง้ั ในดา้ นธรรมชาตขิ องความรทู้ างวทิ ยาศาสตรแ์ ละมคี วามเขา้ ใจทมี่ าของความรทู้ างวทิ ยาศาสตร์
นั่นคือ เข้าใจการสืบเสาะทางวิทยาศาสตร์ (Lederman, Lederman, and Antink, 2013) และธรรมชาติ
ของวิทยาศาสตร์ เพื่อน�ำไปสู่เป้าหมายส�ำคัญในปัจจุบัน คือ การรู้วิทยาศาสตร์
