Page 60 - สัมมนาหลักสูตร และ การเรียนการสอนวิทยาศาสตร์
P. 60
7-50 สัมมนาหลักสูตรและการเรียนการสอนวิทยาศาสตร์
วิทยาศาสตร์โดยไม่มีการกล่าวถึงหรือเน้นย้ําลักษณะส�ำคัญใด ๆ ของธรรมชาติของความรู้ทางวิทยาศาสตร์
ท่ีแฝงอยู่ในกิจกรรมตา่ ง ๆ น้นั ชว่ ยใหน้ กั เรียนเขา้ ใจธรรมชาตขิ องวิทยาศาสตรเ์ พียงเล็กนอ้ ย และไมส่ ามารถ
ทราบได้ว่าความเข้าใจที่เกิดข้ึนเป็นความเข้าใจที่ถูกต้องหรือคลาดเคล่ือน ข้อสรุปนี้ได้รับการยอมรับมากขึ้น
และสอดคล้องกับการวิจัยอ่ืน ๆ ต่อมา
ในปี ค.ศ. 2012 Abd-El-Khalick (2012) ได้เสนอแนวคิดการจัดการเรียนการสอนธรรมชาติของ
วิทยาศาสตร์ รวมไปถึงการจัดการเรียนรู้ธรรมชาติของความรู้ทางวิทยาศาสตร์ แนวทาง 2 แนวทาง คือ
การสอนเก่ียวกับธรรมชาติของวิทยาศาสตร์ และการสอนด้วยธรรมชาติของวิทยาศาสตร์โดยให้ความหมาย
ทั้งสองวิธีไว้ว่า
1) การสอนเก่ียวกับธรรมชาติของวิทยาศาสตร์ คือ การสอนท่ีมีวัตถุประสงค์เพื่อเน้นความเข้าใจ
ของนกั เรยี นในประเดน็ ของธรรมชาตขิ องความรทู้ างวทิ ยาศาสตร์ เชน่ การสรา้ งหรอื พฒั นาความรู้ การตรวจสอบ
ความถูกต้องของความรู้ทางวิทยาศาสตร์ และธรรมชาติ/ลักษณะความรู้ท่ีสร้างขึ้น การสอนธรรมชาติของ
วิทยาศาสตร์จะท่ีมีประสิทธิภาพที่ดี ถ้าการสอนนั้นผ่านกรอบแนวคิดท่ีมีการเน้นและสะท้อนธรรมชาติของ
วิทยาศาสตร์อย่างชัดเจน
2) การสอนดว้ ยธรรมชาตขิ องวทิ ยาศาสตร์ คอื การออกแบบและการจดั สภาพการเรยี นรวู้ ทิ ยาศาสตร์
ให้มีลักษณะเป็นการปฏิบัติทางวิทยาศาสตร์อย่างแท้จริง ใกล้เคียงกับการท�ำงานของนักวิทยาศาสตร์
ท่ีสอดคล้องกับลักษณะของธรรมชาติของวิทยาศาสตร์
Abd-El-Khalickเสนอว่าสิ่งส�ำคัญของการจัดการเรียนการสอนธรรมชาติของวิทยาศาสตร์ท่ีมี
ประสทิ ธภิ าพ คอื ครวู ทิ ยาศาสตรค์ วรจดั กจิ กรรมการเรยี นการสอนทง้ั แบบทงั้ ทเ่ี ปน็ การสอนเกยี่ วกบั ธรรมชาติ
ของวิทยาศาสตร์และการสอนด้วยธรรมชาติของวิทยาศาสตร์และต้องเข้าใจว่าหากครูที่มีความสามารถสอน
อย่างใดอย่างหนึ่งได้ดี จะสามารถน�ำไปสู่การสอนอีกอย่างหน่ึงได้ Abd-El-Khalick อธิบายว่า การที่ครูสอน
เก่ียวกับธรรมชาติของวิทยาศาสตร์ โดยระบุวัตถุประสงค์ชัดเจน มีการอภิปรายสะท้อนแนวคิด ไม่ได้
หมายความว่าครูคนนั้นก�ำลังด�ำเนินการสอนด้วยธรรมชาติของวิทยาศาสตร์หรือจัดสภาพการเรียนรู้ท่ี
สอดคล้องกับธรรมชาติของวิทยาศาสตร์ หรือหมายถึง การที่ครูสอนแนวคิดของการสอนธรรมชาติของ
วิทยาศาสตร์แยกออกมาจากการเรียนรู้เน้ือหาหรือความรู้ทางวิทยาศาสตร์ เป็นบทเรียนหน่ึงหรือเป็นบทน�ำ
ก่อนเรยี นเนือ้ หา (การสอนเกีย่ วกบั ) โดยในการจดั กิจกรรมการเรียนร้มู กี ารเน้นสะทอ้ นแนวคิดของธรรมชาติ
ของวทิ ยาศาสตรเ์ พอ่ื ชว่ ยใหน้ กั เรยี นเขา้ ใจเกย่ี วกบั ธรรมชาตขิ องวทิ ยาศาสตรก์ อ่ น แตว่ ธิ กี ารนไ้ี มค่ อ่ ยประสบ
ความส�ำเร็จในการพัฒนาความเข้าใจ ความสัมพันธ์ระหว่างกระบวนการปฏิบัติทางวิทยาศาสตร์กับลักษณะ
ของการพัฒนาและตรวจสอบความรู้ทางวิทยาศาสตร์ของนักเรียน ในท�ำนองเดียวกัน การท่ีครูมีความเข้าใจ
ธรรมชาติของวิทยาศาสตร์เป็นอย่างดีสามารถจัดสภาพการเรียนรู้หรือกิจกรรมการสืบเสาะทางวิทยาศาสตร์
ใหส้ อดคลอ้ งกบั ธรรมชาตขิ องวทิ ยาศาสตร์ เปน็ ไปตามลกั ษณะของการท�ำงานของนกั วทิ ยาศาสตรจ์ รงิ ๆ เชน่
การสืบเสาะแบบปลายเปิด ก็ไม่ได้ยืนยันว่าครูจะมีกิจกรรมท่ีการเน้นให้นักเรียนสะท้อนแนวคิดตามกรอบ
ของลักษณะของธรรมชาติของวิทยาศาสตร์อย่างชัดเจน เป็นไปตามลักษณะของการสอนเกี่ยวกับธรรมชาติ
ของวิทยาศาสตร์
