Page 21 - การสื่อสารกับการพัฒนา
P. 21
การออกแบบสารเพอ่ื การพฒั นา 4-11
1. การวิเคราะห์กลุ่มเป้าหมายตามลักษณะทางประชากรศาสตร์
ลักษณะประชากรศาสตร์จะท�ำการศึกษาในเร่อื ง เพศ อายุ รายได้ อาชีพ การศึกษา ภมู ลิ ำ� เนา
สถานภาพการสมรส วฏั จักรชวี ิตในครอบครวั ขนาดครอบครวั (เสรี วงษม์ ณฑา และสุมน อยู่สนิ , 2540)
ดังรายละเอียดตอ่ ไปนี้
1.1 เพศ ผู้หญิงและผู้ชายมีลักษณะทางจิตวิทยาแตกต่างกัน มีโลกทัศน์ไม่เหมือนกัน ท�ำให้
รสนยิ ม การมอง การยอมรบั และความพอใจกบั ส่งิ ตา่ งๆ แตกต่างกนั ไป
1.2 อายุ วัยท่ีแตกต่างกัน เช่น วัยเด็ก วัยรุ่น วัยกลางคน วัยชรา มีผลท�ำให้รสนิยม การมอง
การยอมรับและความพอใจกับสงิ่ ต่างๆ แตกต่างกันไป
1.3 รายได้ ผทู้ ม่ี ีฐานะทางเศรษฐกิจแตกตา่ งกัน ทำ� ให้อำ� นาจซ้ือและการตดั สนิ ใจแตกตา่ งกันไป
1.4 อาชีพ เป็นตัวก�ำหนดบทบาทและรายได้ของคนในสังคม จากบทบาทนี้จะท�ำให้คนเกิดการ
เรียนรู้ ค่านยิ ม ทัศนคติ และโลกทศั น์แตกต่างกนั ไป
1.5 การศึกษา การศึกษาจะช่วยให้คนเรามีพ้ืนฐานความรู้และประสบการณ์แตกต่างกันไป และ
ทำ� ใหส้ ามารถในการรับสารของแตล่ ะคนแตกตา่ งกันไป
1.6 ภูมิล�ำเนา ผทู้ อี่ ยู่ในเมอื ง และในสว่ นภมู ภิ าคจะมีความคดิ และการมองโลกแตกตา่ งกนั
1.7 สถานภาพการสมรส ผู้ท่ีเป็นโสดกับผู้ท่ีสมรสแล้ว จะมีความต้องการแตกต่างกัน คนที่
สมรสแล้วจะสร้างฐานะ ในขณะทค่ี นโสดจะมกี ารตัดสนิ ใจใช้จา่ ยได้ง่ายกวา่
1.8 วัฏจักรชีวิตในครอบครัว ผทู้ อี่ ยใู่ นวยั ทแ่ี ตกตา่ งกนั คนโสด ผใู้ หญ่ มคี รอบครวั คนในแตล่ ะ
ชว่ งชวี ติ น้ีมีความคดิ ความปรารถนา ความทะเยอทะยาน และกจิ กรรมในชีวิตแตกต่างกันไป
1.9 ขนาดครอบครัว ครอบครัวขนาดใหญ่ ขนาดเล็ก จะมีผลต่อการจับจ่ายใช้สอย ครอบครัว
ขนาดใหญ่จะประหยัดและออมมากกว่าครอบครัวขนาดเล็ก และการบริโภคของครอบครัวขนาดใหญ่
จะบริโภคมากกว่า
การวิเคราะห์ลักษณะทางประชากรศาสตร์ของกลุ่มเป้าหมายเพ่ือการออกแบบสารจะมี
การพิจารณาหลายลกั ษณะรว่ มกัน เช่น อายุ เพศ การศึกษา รายได้ ฯลฯ แตบ่ างครั้งกน็ ำ� ลกั ษณะทาง
ประชากรศาสตรม์ าใชใ้ นการออกแบบสารเพยี งลกั ษณะเดยี ว เชน่ นำ� เรอ่ื ง “เพศ” เพยี งอยา่ งเดยี วมาเปน็
ประเดน็ สำ� คญั ในการออกแบบสาร เชน่ การรณรงคก์ ารทำ� หมนั ชายในวนั แรงงานแหง่ ชาตเิ พอ่ื การคมุ กำ� เนดิ
ท้ังน้ี การวิเคราะหล์ ักษณะทางประชากรศาสตร์เพื่อนำ� มาใช้ในการออกแบบสารเพ่อื การพัฒนา ขน้ึ อย่กู ับ
การวเิ คราะหโ์ จทยแ์ ละการคดิ สร้างสรรคข์ องผอู้ อกแบบสาร
2. การวิเคราะห์กลุ่มเป้าหมายตามลักษณะทางจิตวิทยา
ความรู้ความเข้าใจเก่ียวกับลักษณะทางจิตวิทยา เน้นการศึกษาพฤติกรรมภายในของกลุ่ม
เป้าหมายในเร่ือง ความต้องการ แรงจูงใจ การรับรู้ การเรียนรู้ ทัศนคติ ความเช่ือ ค่านิยม บุคลิกภาพ
ดังรายละเอยี ดต่อไปนี้
