Page 24 - การสื่อสารกับการพัฒนา
P. 24
4-14 การสื่อสารกบั การพฒั นา
2.4 การเรียนรู้ (Learning) หมายถึง กระบวนการที่ท�ำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรม
อันเน่ืองมาจากการได้รับประสบการณ์ท้ังทางตรงและทางอ้อม แล้วสามารถน�ำประสบการณ์นั้นมา
เปลี่ยนแปลงพฤตกิ รรม (สมร ทองด,ี 2544, น. 58-60)
ดงั นน้ั วธิ กี ารสรา้ งประสบการณแ์ กผ่ รู้ บั สารทงั้ ทางตรงและทางออ้ ม จะกอ่ ใหเ้ กดิ การเปลย่ี นแปลง
พฤตกิ รรมหรือเกดิ การเรยี นรนู้ ่นั เอง
การเรียนรู้ทางสังคมตามแนวคิดของแบนดูรา เน้นกระบวนการทางปัญญา ซึ่งมนุษย์จะเรียนรู้
โดยวธิ กี ารหลักดังนี้
1) การเรียนรู้จากการสังเกต (Observational learning) หมายถึง มนษุ ย์เรียนรูก้ ารแสดง
พฤติกรรมจากการสังเกตตัวแบบ (Model) โดยอาศัยสื่อต่างๆ ซึ่งส่ือของตัวแบบในการเรียนรู้ได้จาก
การสงั เกต ได้แก่ การมตี วั แบบทางพฤตกิ รรม การมตี วั แบบทางวาจา การมีตวั แบบทางสัญลกั ษณ์ และ
การมตี ัวแบบทางสัมผสั
2) การเรียนรู้จากการกระท�ำ (Enactive learning) หมายถึง การเรียนรู้ที่เกิดจากบุคคล
สังเกตจากผลของพฤติกรรมหน่ึงๆ ท่ีแสดงออกมา ถ้าผลของการกระท�ำนั้นมีส�ำหรับงานก็จะจดจ�ำการ
กระท�ำน้ันไว้ เพ่ือจะท�ำในโอกาสต่อไปและในทางตรงกันข้าม ถ้าหากการกระท�ำส่งผลที่ไม่พึงประสงค์ก็
อาจจะไม่ท�ำเช่นนั้นซ้ําอีก หรืออาจดัดแปลงพฤติกรรมสิ่งใหม่ ดังน้ัน การเรียนรู้จากการกระท�ำจึงเป็น
การเรยี นรจู้ ากผลของการกระท�ำหรือผลกรรมน้นั ๆ
2.5 ทัศนคติ (Attitude) หมายถึง ท่าทหี รอื ความรสู้ ึกของบคุ คลตอ่ สงิ่ ใดสิง่ หนึ่ง
ทศั นคติของผู้รบั สารคือ การเปลี่ยนแปลงองค์ประกอบของทัศนคติ 3 ประการคอื
1) ความรู้ (Cognitive) การที่จะมีทัศนคติอย่างใดอย่างหน่ึง เขาต้องมีความรู้เก่ียวกับ
สิ่งนัน้
2) ความรู้สึก (Affective) บุคคลต้องมีความรู้สึกต่อส่ิงน้ันว่าชอบหรือไม่ชอบ เห็นคุณค่า
หรอื ไม่
3) พฤติกรรม (Behavioral) เมื่อบุคคลมีความรู้สึกต่อสิ่งนั้น ก็จะมีแนวโน้มที่จะแสดง
พฤตกิ รรมออกมา
ดังน้ัน ถ้าส่ือสารเพ่ือการพัฒนาต้องเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมของผู้รับสารก็คือ การเปล่ียนแปลง
องค์ประกอบของทัศนคตทิ ัง้ 3 ประการคอื การให้กลุม่ เปา้ หมายมคี วามรู้ ความรู้สึก และพฤตกิ รรม
ในการออกแบบสารเพื่อการพัฒนาจึงเน้นเรื่องการเปล่ียนแปลงทัศนคติมาใช้อย่างมาก โดย
พจิ ารณาวา่ การออกแบบสาร ควรจะใหข้ อ้ มลู ขา่ วสาร ความรู้ หรอื ควรใหเ้ หน็ คณุ คา่ หรอื ทำ� ใหเ้ กดิ ความรสู้ กึ
ชอบไม่ชอบต่อส่งิ น้นั และเราตอ้ งการออกแบบสารเพือ่ ใหเ้ กิดการเปล่ยี นแปลงพฤติกรรมในเรื่องใด
2.6 ความเชื่อ (Belief) หมายถึง ความคิดและความเข้าใจของบุคคลที่มีต่อสิ่งใดส่ิงหน่ึงอันเป็น
สาเหตุให้บุคคลแสดงพฤติกรรม
โรคีช อธิบายวา่ ความเชอ่ื ของบุคคลแบง่ เปน็ 4 ประเภท (อ้างใน สมร ทองดี 2544, น. 57)
1) ความเชื่อตามท่ีเป็นอยู่ เป็นการเช่ือในสิ่งหนึ่งส่ิงใดว่า เท็จ-จริง ถูก-ผิด เช่น เช่ือว่า
โลกกลม พระอาทติ ย์ขึ้นทางตะวนั ออก เป็นตน้
