Page 23 - การสื่อสารกับการพัฒนา
P. 23
การออกแบบสารเพื่อการพฒั นา 4-13
การเสริมแรงทางบวก คือ การท�ำให้พฤติกรรมเกิดขึ้นอันเป็นผลจากการได้รับส่ิงเร้าที่
พึงพอใจ เช่น การใหร้ างวลั การชมเชย เปน็ ต้น
การเสริมแรงทางลบ คอื การทำ� ใหพ้ ฤตกิ รรมเกดิ ขน้ึ อนั เปน็ ผลจากการไดร้ บั สง่ิ ไมพ่ งึ พอใจ
เช่น การลงโทษ การต�ำหนิ
แรงจงู ใจสามารถนำ� มาใชใ้ นการออกแบบสารได้ เชน่ การชน่ื ชมผทู้ ำ� ผดิ แลว้ ยอมรบั ผดิ การ
ชนื่ ชมผเู้ ลิกเสพยาเสพติด การยกตวั อยา่ งของบุคคลผู้ประสบความสำ� เร็จเพือ่ จงู ใจให้ผูอ้ น่ื ปฏิบัติตาม
2.3 การรับรู้ (Perception) เป็นกระบวนการท่ีร่างกายสัมผัสสิ่งเร้าจากส่ิงแวดล้อมภายนอก
โดยประสาทสัมผัส แล้วส่ิงเร้าสู่ระบบประสาทส่วนกลางท่ีจะแปลความหมายโดยใช้ความรู้เดิม และ
ประสบการณเ์ ดมิ เปน็ เครอ่ื งชว่ ยแปลความหมาย สง่ิ นน้ั ออกมาเปน็ ความรู้ ความเขา้ ใจ จนเปน็ ประสบการณ์
ท่มี ีความหมาย
การรับรู้จะท�ำให้กลุ่มเป้าหมายรับรู้ว่า แนวความคิดหลักที่จะท�ำการส่ือสารกับกลุ่มเป้าหมายคือ
อะไร ผู้ที่ท�ำการสื่อสารจะต้องท�ำให้การรับรู้น้ันมีคุณค่าแก่กลุ่มเป้าหมาย เช่น การปลูกป่าจะช่วยให้ดิน
อุ้มนํ้าไว้ใช้ตลอดปี และจะเป็นที่อยู่อาศัยของสัตว์ป่า ประชาชนจะสามารถใช้ป่าเป็นแหล่งอาหารและ
ท�ำมาหากิน
อย่างไรก็ตาม ข่าวสารทมี่ ีอยใู่ นสงั คมนั้นมมี ากมายไมส่ ามารถรบั ร้ไู ดท้ ง้ั หมด จึงจำ� เป็นตอ้ งเลอื ก
รบั สารเรียกวา่ Selective Exposure ซึง่ กระบวนเลอื กรับสารประกอบดว้ ย
1) การเลอื กรบั สาร (Selective Exposure)
2) การเลอื กสนใจสาร (Selective Attention)
3) การเลอื กจำ� สาร (Selective Retention)
4) การรับรสู้ าร (Perception)
การเลอื กรับสาร 1
การเลอื กสนใจสาร 2
3
การเลอื กจำสาร 4
การรับรูสาร
ดังนั้น นักสื่อสารเพื่อการพัฒนาจะต้องออกแบบและผลิตสารให้กลุ่มเป้าหมายเกิดการรับรู้ ตาม
แนวคดิ หลกั ของการนำ� เสนอและเปล่ียนแปลงพฤตกิ รรมตามที่ตงั้ วัตถุประสงคไ์ ว้
