Page 26 - ความรู้และทักษะการสื่อสารชุมชน
P. 26
5-16 ความรูแ้ ละทักษะการสอื่ สารชมุ ชน
เร่ืองที่ 5.2.1
การวิเคราะห์ปัจจัยด้านผู้ส่งสารเพ่ือการเลือกใช้สื่อหรือช่องทางการ
สื่อสารส�ำหรับการสื่อสารชุมชน
ผสู้ ง่ สารเปน็ หนงึ่ ในองคป์ ระกอบการสอ่ื สาร ซง่ึ เกย่ี วขอ้ งกบั ตวั บคุ คลหรอื คน และอาจกลา่ วไดว้ า่
เปน็ จดุ เรม่ิ ตน้ ของการสอื่ สาร หากผสู้ ง่ สารมที กั ษะความรคู้ วามสามารถในดา้ นการสอื่ สารโดยเฉพาะในการ
เลือกใช้ส่ือหรือช่องทางการสื่อสารก็จะส่งผลให้สามารถควบคุมการสื่อสารและท�ำให้การส่ือสารประสบผล
ส�ำเร็จได้อย่างดี ในกรณีของการส่ือสารชุมชนก็เช่นเดียวกัน ผู้ส่งสารควรมีทักษะในการเลือกใช้สื่อหรือ
ช่องทางการส่ือสารในสองด้านคือ การเลือกใช้ส่ือหรือช่องทางการสื่อสารแบบผสมผสานหรือการใช้สื่อ
แบบบูรณาการ และการเลือกใช้ส่ือหรือช่องทางการสื่อสารที่เน้นการสร้างการมีส่วนร่วม รายละเอียด
ดงั ตอ่ ไปน้ี
1. ก ารเลือกใช้สื่อหรือช่องทางการส่ือสารแบบผสมผสาน (Multi-media approach) หรือ
การใช้ส่ือแบบบูรณาการ ส�ำหรับการส่ือสารชุมชน
ในอดตี การเลอื กใชส้ อื่ หรอื ชอ่ งทางการสอ่ื สารมคี วามพยายามทจ่ี ะเลอื กสอื่ ใดสอ่ื หนง่ึ ทผี่ สู้ ง่ สาร คดิ
วา่ ดที สี่ ดุ เพยี งสอื่ เดยี วเพอ่ื เปน็ ชอ่ งทางในการบรรลวุ ตั ถปุ ระสงค์ และพยายามแสดงใหเ้ หน็ วา่ สอื่ ทเ่ี ลอื กมา
ใช้นั้นเป็นส่ือที่ดีท่ีสุดมีประสิทธิภาพสูงสุด แต่จากการศึกษาวิจัยพบว่าการใช้ส่ือหรือช่องทางการสื่อสาร
หลายประเภทมขี อ้ ดหี ลายประการ ทง้ั นจ้ี ากคณุ ลกั ษณะเฉพาะของสอ่ื หรอื ชอ่ งทางการสอ่ื สารแตล่ ะประเภท
ท่ีตา่ งมขี ้อไดเ้ ปรยี บและขอ้ จำ� กัดแตกตา่ งๆ กนั ออกไป เช่น สอ่ื วทิ ยุมีเพยี งสญั ญาณเสียงที่จุดจนิ ตนาการ
ผู้รับสาร ไม่ต้องการทักษะในการอ่านออกเขียนได้ แต่ก็มีข้อจ�ำกัดคือ การฟังแล้วฟังลับ ในขณะที่
หนังสือพิมพ์มีแต่ตัวอักษรและภาพนิ่งและต้องการทักษะด้านการอ่านออกเขียนได้ ทว่า ก็มีข้อดีในด้าน
การสามารถอ่านยอ้ นทวนได้ จงึ ทำ� ให้เกดิ การบูรณการสองสื่อเขา้ ดว้ ยกนั เพ่อื เพมิ่ จุดเด่นและลดจุดดอ้ ย
ด้วยเหตุนี้เอง นักการส่ือสารจึงมีความพยายามเน้นความเข้าใจธรรมชาติของส่ือแต่ละประเภท
และในการสื่อสารให้บรรลุผลจึงมีการน�ำส่ือหรือช่องทางการสื่อสารมากกว่าหน่ึงชนิดมาใช้ เรียกว่า “การ
ใชส้ อ่ื แบบผสมผสาน (Multi-media approach) หรอื “การบรู ณาการสอื่ ” เพอ่ื ทจี่ ะลดขอ้ จำ� กดั ของแตล่ ะ
สอ่ื อันจะเปน็ การชว่ ยเสรมิ แรงใหแ้ ก่กัน สำ� หรบั ในท่นี ี้จะใชค้ ำ� ว่า ผสมผสานและบูรณาการ ในความหมาย
ท่ใี กลเ้ คียงกนั
เหตกุ เ็ พราะคำ� วา่ “บรู ณาการ” ภาษาองั กฤษใชว้ า่ อนิ ทเี กรชนั่ (integration) แปลวา่ การกระทำ�
ให้สมบูรณ์ หรือเปน็ ที่รบั ร้แู ละเข้าใจกันในความหมายของ “การผสมผสาน การประสมประสาน การรวม
ความหลากหลายเข้าด้วยกัน” หรือกล่าวได้ว่า เป็นการประสานสัมพันธ์รวมความหลากหลายของส่ือ
ทงั้ หลายซง่ึ เป็นหน่วยยอ่ ยเข้าดว้ ยกันอยา่ งกลมกลืน จนเกิดความพอดีสมดุล ข้อสำ� คญั การจะบรู ณาการ
ได้จะต้องมอี งคป์ ระกอบท่เี ป็นหลักอยู่ 3 อยา่ งในเรอื่ งบูรณาการ คอื
