Page 29 - ความรู้และทักษะการสื่อสารชุมชน
P. 29
การเลือกใช้ส่อื หรือชอ่ งทางการสอ่ื สารส�ำหรบั การสื่อสารชมุ ชน 5-19
ทง้ั น้ี สอื่ โปสเตอรเ์ พอ่ื เปน็ สอ่ื เตอื นใจและสง่ เสรมิ พฤตกิ รรม สำ� หรบั สงิ่ พมิ พน์ น้ั ทางโครงการฯ ใช้
เพอื่ เปน็ สอ่ื สำ� หรบั การใหร้ ายละเอยี ดเกยี่ วกบั ความรทู้ เ่ี ปน็ ประโยชนแ์ กก่ ลมุ่ เปา้ หมายสอ่ื สงิ่ พมิ พท์ โี่ ครงการฯ
ใชไ้ ด้แก่ สือ่ จดหมายถึงตวั ผ้รู ับ และสื่อหนงั สอื
จากการทดลองการผสมผสานสื่อจึงน�ำมาสู่การสังเคราะห์และประมวลเป็นกลยุทธ์การบูรณาการ
สอ่ื สามารถจ�ำแนกได้อยา่ งนอ้ ย 3 กลยทุ ธ์ คือ (1) กลยุทธ์การบรู ณาการสอ่ื โดยใช้หลักปรชั ญาพื้นฐาน
ในการเลอื กสือ่ (2) กลยทุ ธก์ ารบูรณาการสือ่ ใหมแ่ ละสื่อเกา่ และ (3) กลยทุ ธก์ ารบูรณาการส่อื หลักและ
สอ่ื รอง
1) กลยุทธ์การบูรณาการส่ือโดยใช้หลักปรัชญาพื้นฐานในการเลือกสื่อ ดงั น้ี
- การเลอื กใช้สอื่ ทหี่ ลากหลาย เพื่อเพ่มิ จดุ เด่นและลดจุดด้อย
- การเลอื กใชส้ อ่ื ใหเ้ หมาะกบั กลมุ่ เปา้ หมาย กลมุ่ เปา้ หมายต่างกัน เชน่ เด็ก วัยชรา
จะใช้ส่อื ตา่ งกัน
- การเลือกใช้ส่อื โดยคำ� นงึ ถงึ สถานการณ์ต่างๆ เช่น ในชว่ งเวลาเกิดพบิ ัติภัย สอื่ ที่
อาจเหมาะสมกบั เวลานน้ั คอื สอ่ื มวลชนทจ่ี ะชว่ ยเผยแพรข่ า่ วสารไดอ้ ยา่ งเรว็ แลว้ ยงั อาจตอ้ งใชส้ อ่ื ในชมุ ชน
ได้แก่ สอ่ื วิทยชุ ุมชน และสอ่ื บุคคลทีถ่ กู ฝึกหดั มาให้รบั มือกบั พิบัติภัย
- การเลือกใช้สื่อโดยค�ำนึงถึงแนวทางการส่ือสารแบบมีส่วนร่วม เพ่ือให้เกิดการ
พฒั นาแบบยง่ั ยนื (รายละเอยี ดในหวั ขอ้ ถดั ไป) ตวั อยา่ งเชน่ หากจะใชส้ อ่ื สำ� หรบั เยาวชน อาจตอ้ งผสมสอื่
ท่หี ลากหลาย เชน่ สือ่ การต์ ูน คา่ ย ละคร และส่อื ใหม่ เพ่ือเนน้ ใหเ้ ยาวชนได้ทงั้ ความรู้ความบนั เทิง และ
กา้ วมามสี ว่ นรว่ มในการผลิตส่อื
- การเลือกใช้ส่ือโดยก�ำหนดเนื้อหาในส่ือแต่ละประเภทเพ่ือให้เกิดความสอดคล้อง
อกี ดว้ ย หรือกลา่ วอกี นัยหนึง่ ก็คอื ไม่ว่าจะใชส้ ือ่ อะไร ก็จ�ำเป็นตอ้ งมเี น้อื หาที่เกย่ี วโยงกนั โดยอาจมกี าร
เพ่ิมเติมเนื้อหาตามลักษณะของส่ือแต่ละประเภท เช่น หากเป็นโปสเตอร์การรณรงค์เรื่องเอดส์ เนื้อหาก็
ต้องสอดรับกับคู่มือเอดส์ แต่อาจมีรายละเอียดน้อยกว่าเพราะข้อจ�ำกัดของตัวสื่อโปสเตอร์ที่มีพ้ืนท่ีน้อย
(รายละเอียดโปรดดเู รือ่ งที่ 5.2.3)
2) กลยุทธ์การบูรณาการสื่อใหม่และส่ือเก่า หมายถึง การเลือกใช้ส่ือท่ีมีทั้งส่ือใหม่และ
ส่อื เกา่ เพ่ือใหเ้ กิดคณุ ประโยชนใ์ นด้านการพฒั นา ในด้านหนง่ึ คอื การอนรุ ักษ์ส่ือเก่าได้ด้วย เพราะสอ่ื เก่า
ก็มีคุณประโยชน์ท่ีส�ำคัญเหมาะกับกลุ่มเป้าหมายบางกลุ่มเช่นกัน เช่น การใช้สื่อพ้ืนบ้านผสมผสานกับ
ส่ือใหม่ คอื วดี ิทัศน์ โครงการส่ือพื้นบา้ นสอื่ สารสขุ ซง่ึ สนบั สนุนโดย สสส. ที่ม่งุ หมายการใช้และพฒั นา
ส่ือพ้ืนบ้านในด้านสุขภาพ ได้ทดลองออกแบบให้เยาวชนได้ทดลองถ่ายวีดิทัศน์ในงานประเพณีพ้ืนบ้าน
การแสดงพ้ืนบ้าน ซึ่งอาจถือได้ว่า เป็นสื่อเก่าท่ีเยาวชนรุ่นใหม่ไม่ได้ให้ความสนใจ แต่เม่ือเยาวชนได้
กา้ วเขา้ ไปสมั ผสั กบั สอ่ื เกา่ กจ็ ะทำ� ใหเ้ ขา้ ใจลกั ษณะธรรมชาตคิ วามเปน็ อตั ลกั ษณต์ วั ตนของสอื่ พน้ื บา้ น อกี ทง้ั
ยงั ชว่ ยให้เกดิ การอนุรกั ษพ์ ัฒนาส่อื พนื้ บ้านไมใ่ ห้หดหายไปท้งั ในส่วนของตวั เยาวชนเอง และเมือ่ เยาวชน
น�ำวีดิทัศน์เผยแพร่ทางช่องทางอินเทอร์เน็ต ก็จะช่วยท�ำให้เกิดการแพร่กระจายวัฒนธรรมของตนไปใน
วงกวา้ งอกี ดว้ ย
